મુંબઈ : બજારમાંથી રોજિંદા ખાદ્યપદાર્થો કે અન્ય ઉત્પાદનો ખરીદતી વખતે મોટાભાગના ગ્રાહકો માત્ર કિંમત અને બ્રાન્ડ તપાસીને સંતોષ માની લે છે, પરંતુ પેકેટ પર છાપેલી એક્સપાયરી ડેટ અને બેસ્ટ બિફોર વચ્ચેનો સૂક્ષ્મ તફાવત અજાણ હોવાને કારણે સ્વાસ્થ્ય માટે ગંભીર જોખમો ઉભા થાય છે.

સામાન્ય રીતે એક્સપાયરી ડેટ એટલે કોઈપણ પ્રોડક્ટના ઉપયોગની છેલ્લી મર્યાદા દર્શાવતી તારીખ, જે વીતી ગયા પછી ઉત્પાદક કંપની દ્વારા તે વસ્તુની ગુણવત્તા કે સુરક્ષાની કોઈપણ પ્રકારની ખાતરી આપવામાં આવતી નથી.

ઉદાહરણ તરીકે દૂધ કે દવાઓ જેવા સંવેદનશીલ પદાર્થો પર દર્શાવેલી એક્સપાયરી તારીખ વહી ગયા બાદ જો તેનું સેવન કરવામાં આવે તો તેમાં હાનિકારક બેક્ટેરિયા ઉત્પન્ન થવાથી નાગરિકોની તબિયત ગંભીર રીતે લથડી શકે છે.

બીજી બાજુ 'બેસ્ટ બિફોર' નો અર્થ એવો થાય છે કે તે તારીખ સુધી ઉત્પાદનની ગુણવત્તા, સ્વાદ, સુગંધ અને રંગ ઉત્તમ સ્થિતિમાં રહે છે, પરંતુ તેનો અર્થ એવો નથી કે તારીખ પૂર્ણ થતાં જ તે વસ્તુ તાત્કાલિક ઝેરી બની જાય છે.

બિસ્કિટ કે પેક્ડ ફૂડ જેવી ચીજવસ્તુઓ બેસ્ટ બિફોર તારીખ વીતી ગયા પછી પણ યોગ્ય રીતે સીલબંધ રાખેલી હોય તો ચોક્કસ શરતો સાથે ખાવા યોગ્ય હોઈ શકે છે, જોકે ઉપયોગ કરતા પહેલા તેની ગંધ અને ગુણવત્તા ચકાસવી અનિવાર્ય છે.

તંત્ર અને નિષ્ણાતોના મતે એક્સપાયરી ડેટ સીધી રીતે માનવ સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષા સાથે જોડાયેલી છે જ્યારે બેસ્ટ બિફોર માત્ર ગુણવત્તા દર્શાવે છે, જેથી યોગ્ય જાગૃતિ કેળવવાથી અનાજનો બગાડ અટકાવી શકાય છે.

ફૉલો-અપ (Follow-up): ગ્રાહકોમાં ખાદ્ય સુરક્ષા અંગે જાગૃતિ લાવવા માટે આગામી સમયમાં અન્ન અને ઓષધિ નિયમન તંત્ર દ્વારા વિશેષ માર્ગદર્શન અભિયાન ચલાવવામાં આવશે.