નવી દિલ્હી. પશ્ચિમ બંગાળની ચૂંટણીમાં ભાજપે પ્રચંડ વિજય મેળવ્યો છે અને શાસક તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) ને કારમી હારનો સામનો કરવો પડ્યો છે. જોકે, મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી હાર સ્વીકારવા તૈયાર નથી. તેમણે કહ્યું છે કે તેઓ રાજીનામું આપવા માટે લોકભવન જશે નહીં. આનાથી પ્રશ્ન ઉભો થાય છે કે જો કોઈ મુખ્યમંત્રી ચૂંટણી હાર્યા પછી પણ રાજીનામું ન આપે તો શું થશે.

   બંધારણવાદીઓ દલીલ કરે છે કે ચૂંટણી થઈ ચૂકી છે, અને મમતા બેનર્જી પહેલાથી જ હારી ચૂકી છે, તેથી તેમણે તેમના પદ પરથી રાજીનામું આપવું કે નહીં તે અપ્રસ્તુત છે. વિધાનસભાનો પાંચ વર્ષનો કાર્યકાળ સમાપ્ત થઈ ગયો છે, અને નવી વિધાનસભાની રચના થયા પછી નવી સરકારની રચના થશે.

   રાજકારણમાં એક નવો ટ્રેન્ડ ઉભરી આવ્યો છે, જેમાં મુખ્યમંત્રીઓ અને મંત્રીઓ ઘણીવાર આગ્રહ રાખે છે કે તેઓ ગમે તે હોય રાજીનામું આપશે નહીં.

   દિલ્હીના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે જેલમાં ગયા પછી પણ રાજીનામું આપ્યું ન હતું. તે સમય દરમિયાન ઘણા મંત્રીઓએ પણ આ વલણ અપનાવ્યું હતું. આ વખતે પરિસ્થિતિ થોડી અલગ છે.

ચૂંટણી હાર્યા છતાં, મમતા બેનર્જી કહી રહી છે કે તે રાજીનામું આપવા માટે લોકભવન જશે નહીં. પરંતુ રાજ્યસભાના ભૂતપૂર્વ મહાસચિવ યોગેન્દ્ર નારાયણ કહે છે કે તે રાજીનામું આપે કે ન આપે તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી.

ચૂંટણી પછી, બહુમતી ધરાવતો પક્ષ રાજ્યપાલ સમક્ષ સરકાર બનાવવાનો દાવો રજૂ કરશે, અને જો રાજ્યપાલ તેમને સરકાર બનાવવા માટે આમંત્રણ નહીં આપે, તો નવી સરકાર બનાવવામાં આવશે

મમતા બેનર્જીના રાજીનામાના ઇનકાર અંગે, અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ એસઆર સિંહ કહે છે કે બંધારણની કલમ ૧૭૨ (૧) જણાવે છે કે વિધાનસભાનો કાર્યકાળ પાંચ વર્ષનો રહેશે, અને પાંચ વર્ષની મુદત પૂરી થયા પછી, વિધાનસભા વિસર્જન પામેલી માનવામાં આવે છે.

જ્યારે વિધાનસભા અસ્તિત્વમાં ન રહે, ત્યારે મુખ્યમંત્રી અને મંત્રીમંડળ ક્યાં છે? સિંહ એમ પણ કહે છે કે મુખ્યમંત્રી બંધારણને સમર્થન આપવા માટે શપથ લે છે અને તેનું પાલન કરે છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના વરિષ્ઠ વકીલ સુશીલ જૈન સ્પષ્ટપણે કહે છે કે જો મમતા બેનર્જી રાજીનામું નહીં આપે, તો રાજ્યપાલ તેમને બરતરફ કરશે અને નવી સરકારના શપથ લેશે. આનો અર્થ એ છે કે, બંધારણીય નિષ્ણાતોના મતે, મમતા બેનર્જી રાજીનામું આપે છે કે નહીં તે મહત્વનું નથી.