મુંબઈ, તા.૦૨: સહકારી હાઉસિંગ સોસાયટીઓમાં સામાન્ય સુરક્ષા માટે લગાવાતા સીસીટીવી કેમેરાનો ઉપયોગ રહેવાસીઓની ગોપનીયતા પર ત્રાપ મારવા કે સત્તાના દુરુપયોગ માટે ન થાય તે હેતુથી મહારાષ્ટ્ર સહકારી સોસાયટીઓ (MCS) અધિનિયમ અને માહિતી ટેકનોલોજી અધિનિયમ હેઠળ ફૂટેજ એક્સેસ કરવા અંગેના ચોક્કસ નિયમો અને માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, સીસીટીવી કેમેરા એ સોસાયટીની સામાન્ય સુવિધા હોવાથી ચેરમેન કે સેક્રેટરી તેનો વ્યક્તિગત માલિકી હક ધરાવી શકતા નથી, અને કોઈ પણ સભ્ય કે કમિટી મેમ્બરને તેનો અમર્યાદિત અને સ્વચાલિત એક્સેસ મેળવવાનો અધિકાર નથી, પરંતુ સોસાયટીએ લેખિત નીતિ બનાવી નિયુક્ત વ્યક્તિઓને જ તેની જવાબદારી સોંપવી પડશે.

ઘટનાની વિગતવાર માહિતી આપતા કાનૂની નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું છે કે કોઈપણ સોસાયટીના સીસીટીવી રેકોર્ડિંગ્સ કે ક્લિપ્સને સોશિયલ મીડિયા અથવા વોટ્સએપ ગ્રુપ્સમાં ગપસપ કે બદનામી માટે વાયરલ કરવી એ અસ્વીકાર્ય અને કાયદાકીય રીતે શિક્ષાપાત્ર ગુનો છે, જેમાં આઈટી એક્ટની કલમ ૬૬E અને ભારતીય ન્યાય સંહિતાની જોગવાઈઓ હેઠળ દંડાત્મક કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના ઐતિહાસિક પુટ્ટાસ્વામી ચુકાદા મુજબ બંધારણની કલમ ૨૧ હેઠળ ગોપનીયતા એ મૂળભૂત અધિકાર હોવાથી કેમેરા માત્ર મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર, લિફ્ટ, સીડી અને પાર્કિંગ જેવા સાર્વજનિક સ્થળોએ જ લગાવી શકાશે, અને કોઈ પણ સંજોગોમાં ખાનગી રહેણાંકના આંતરિક ભાગો તરફ તેનું વિઝન રાખી શકાશે નહીં.

ભૂતકાળમાં વિવિધ હાઉસિંગ સોસાયટીઓમાં પદાધિકારીઓ દ્વારા સીસીટીવી ફૂટેજનો દુરુપયોગ કરીને સ્થાનિક રહેવાસીઓને હેરાન કરવાના કિસ્સાઓ સામે આવ્યા છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને દરેક સોસાયટીએ પાસવર્ડ પ્રોટેક્શન, જોવા માટેનું રજિસ્ટર અને વિવાદિત ફૂટેજ સાચવવાની વાજબી નીતિ ઘડવી અનિવાર્ય બનાવવામાં આવી છે.

આગામી સમયમાં ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન એક્ટના સંપૂર્ણ અમલીકરણ બાદ સોસાયટીઓએ પોતાના સીસીટીવી ડેટાના પ્રોટેક્શન માટે વધુ સખત સુરક્ષાત્મક પગલાં લેવા પડશે જેથી નાગરિકોની સુરક્ષા અને ગોપનીયતા વચ્ચે યોગ્ય સંતુલન જળવાઈ રહે.