નવી દિલ્હી : સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ બી.વી. નાગરત્નાએ શનિવારે નવી દિલ્હી સ્થિત નેશનલ લો યુનિવર્સિટીના ૧૩મા દીક્ષાંત સમારોહને સંબોધિત કરતી વખતે કાનૂની વ્યવસ્થામાં વધતા જતા વિલંબ, બેકલોગ અને ખર્ચ પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે જ્યારે બાર કાઉન્સિલને તેના પોતાના સભ્યો દ્વારા જ સન્માન આપવામાં આવતું નથી, ત્યારે તે સમગ્ર ન્યાય વ્યવસ્થા માટે અત્યંત ચિંતાજનક સંકેત છે. દિલ્હી હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ દેવેન્દ્ર કુમાર ઉપાધ્યાય અને અન્ય મહાનુભાવોની ઉપસ્થિતિમાં આયોજિત આ સમારોહમાં જસ્ટિસ નાગરત્નાએ વકીલોને કડક શબ્દોમાં તાકીદ કરી હતી કે જો તેઓ જાહેર સેવાની ભાવના અપનાવીને પીડિત અસીલોને ન્યાય અપાવવાની દિશામાં પોતાની માનસિકતા નહીં બદલે, તો ભવિષ્યમાં તેઓ પોતાની સુસંગતતા ગુમાવી દેશે જે દેશના કાયદાના શાસન માટે વિનાશક સાબિત થશે.

આ ઘટનાની વિગતવાર પૃષ્ઠભૂમિ પર નગર કરીએ તો, તાજેતરના સમયમાં ન્યાયતંત્ર અને વકીલોની સર્વોચ્ચ સંસ્થા બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઈન્ડિયા (BCI) વચ્ચે તણાવ સતત વધી રહ્યો છે, જેના ભાગરૂપે અગાઉ CJI સૂર્યકાંત દ્વારા પણ BCI ને ઠપકો આપવામાં આવ્યો હતો કે તેને વિદ્યાર્થીઓ અને યુનિવર્સિટીઓની બાબતોમાં દખલ કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી. હૈદરાબાદની NALSAR યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓ પર થયેલી લાઠીચાર્જની ઘટના પર CJI ની ટિપ્પણી બાદ BCI અધ્યક્ષ મનન મિશ્રા દ્વારા વિદ્યાર્થીઓની નોંધણી ન અટકાવવાના વિવાદાસ્પદ નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા હતા, જેને ભારે વિરોધ બાદ પરત ખેંચવા પડ્યા હતા. આ સમગ્ર વિવાદને પગલે દેશભરના વકીલોમાં આંતરિક અસંતોષ ફાટી નીકળ્યો છે અને મનન મિશ્રાના લાંબા કાર્યકાળ તેમજ સત્તાના કેન્દ્રીકરણ સામે સવાલો ઉઠાવીને તેમના રાજીનામાની માંગ કરવામાં આવી રહી છે.

વકીલોના વિરોધ અને આંતરિક અશાંતિ વચ્ચે BCI ના અધ્યક્ષ મનન મિશ્રાએ પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપવાનો સાફ ઇનકાર કરી દીધો છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયા દ્વારા ચૂંટાઈને આવ્યા છે. દેશભરમાં ફેલાયેલા આશરે ૨.૫ મિલિયન વકીલો દ્વારા રાજ્ય બાર કાઉન્સિલના પ્રતિનિધિઓ મારફતે છ વખત બિનહરીફ અને હાલમાં સાતમા કાર્યકાળ માટે પસંદગી પામેલા મનન મિશ્રા સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં તેમના લાંબા કાર્યકાળને પડકારતી અરજી પણ દાખલ કરવામાં આવી છે, જેના કારણે કાનૂની જગતમાં હલચલ મચી ગઈ છે. ન્યાયાધીશો દ્વારા ખુલ્લેઆમ બારની ભૂમિકા પર આત્મનિરીક્ષણ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવાથી કાનૂની વ્યવસાયની નૈતિકતા અને શિસ્તને લઈને ગંભીર ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે.

આ સમગ્ર વિવાદ અને ન્યાયતંત્રની વર્તમાન સ્થિતિ જોતા એ સ્પષ્ટ થાય છે કે આગામી સમયમાં વકીલોની આંતરિક રાજનીતિ અને ન્યાયિક સંસ્થાઓ વચ્ચેનો સંઘર્ષ વધુ તીવ્ર બની શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટના શીર્ષસ્થ ન્યાયાધીશોની આકરી ટિપ્પણીઓ બાદ હવે બાર કાઉન્સિલ અને વકીલ આખીઓમાં સુધારણા લાવવા માટેનું દબાણ વધી ગયું છે, જ્યારે બીજી તરફ પીએચડી અને લૉ ગ્રેજ્યુએટ્સ તેમજ સામાન્ય ન્યાયપ્રિય નાગરિકોની નજર પણ આ કાનૂની સંઘર્ષના અંતિમ પરિણામ પર કેન્દ્રિત થઈ છે.