વોશિંગ્ટન : ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધના 48માં દિવસે વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ અત્યંત નાજુક વળાંક પર પહોંચી છે. એક તરફ શાંતિની વાતો થઈ રહી છે તો બીજી તરફ બંને પક્ષો ફરીથી યુદ્ધની તૈયારીઓ કરી રહ્યા છે. અત્યારે બની રહેલી 10 સૌથી મહત્વની ઘટનાઓ નીચે મુજબ છે:

 

1. હોર્મુઝ સામુદ્રધુનીમાં હલચલ: ગઈકાલે ઈરાને આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ ખોલવાની જાહેરાત કરી જેનાથી તેલના ભાવમાં 9.4% નો ઘટાડો થયો અને શેરબજારમાં ઉછાળો આવ્યો હતો. પરંતુ ગણતરીના કલાકોમાં જ ઈરાની સંસદે આ નિર્ણય રદ કરી સામુદ્રધુની ફરી બંધ કરી દીધી છે. પ્રમુખ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી ઈરાન સાથેની ડીલ પૂર્ણ નહીં થાય ત્યાં સુધી અમેરિકી નૌકાદળનું બ્લોકેડ ચાલુ રહેશે.

 

2. ઇસ્લામાબાદ શાંતિ વાર્તા નિષ્ફળ: જેડી વેન્સ અને જેરેડ કુશ્નરની હાજરીમાં સતત 21 કલાક સુધી ચાલેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યુરેનિયમના મુદ્દે પડી ભાંગી છે. અમેરિકા ઈરાનના તમામ યુરેનિયમનો જથ્થો સોંપવાની માંગ કરી રહ્યું છે, જ્યારે ઈરાન યુરેનિયમ સંવર્ધનનો અધિકાર અને યુદ્ધના વળતરની માંગ પર અડગ છે.

 

3. ટ્રમ્પની બોમ્બમારાની ચેતવણી: પ્રમુખ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી છે કે જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ જશે તો અમેરિકા ફરીથી બોમ્બમારો શરૂ કરશે. અમેરિકી સૈન્ય ઈરાનના પાવર પ્લાન્ટ્સ અને ઉર્જા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલો કરવા માટે સજ્જ છે.

 

4. યુરેનિયમનો મોટો જથ્થો: આઈએઈએ (IAEA) મુજબ ઈરાન પાસે હાલમાં 972 પાઉન્ડ 60% સંવર્ધિત યુરેનિયમ છે, જેમાંથી 10 પરમાણુ બોમ્બ બનાવી શકાય છે. ટ્રમ્પ આ જથ્થો સોંપવાની શરતે જ શાંતિ કરવા માંગે છે.

 

5. દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીનની ચાલ: જ્યારે વિશ્વનું ધ્યાન હોર્મુઝ પર હતું, ત્યારે ચીને દક્ષિણ ચીન સાગરમાં સ્કારબોરો શોલ બ્લોક કરી દીધું છે. આ સાથે જ વિશ્વના બે સૌથી મહત્વપૂર્ણ શિપિંગ લેન્સ પર દબાણ વધ્યું છે.

 

6. મોંઘું તેલ: ગઈકાલે ભાવ ઘટવા છતાં ક્રૂડ ઓઈલ હજુ પણ યુદ્ધ પૂર્વેના સ્તર કરતા 20% મોંઘું છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ 90 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર છે, જેની સીધી અસર ગેસના ભાવ અને મોંઘવારી પર પડી રહી છે.

 

7. ઐતિહાસિક ઇન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટ: ઈરાનમાં છેલ્લા 48 દિવસથી ઇન્ટરનેટ બંધ છે, જે માનવ ઇતિહાસનો સૌથી લાંબો બ્લેકઆઉટ છે. આનાથી ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાને 1.8 અબજ ડોલરનું નુકસાન થયું છે. સ્ટારલિંક રાખનારાઓને ઈરાન સરકાર ફાંસીની સજા આપી રહી છે.

 

8. લેબનોનમાં સીઝફાયર અને હિઝબુલ્લાહનું નિશસ્ત્રીકરણ: લેબનોન સરકારે હિઝબુલ્લાહને શસ્ત્રો સોંપવા આદેશ આપ્યો છે. ઈઝરાયેલે પણ ચેતવણી આપી છે કે જો હિઝબુલ્લાહ શસ્ત્રો નહીં છોડે તો તે આક્રમણ કરશે.

 

9. ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાનું પતન: યુદ્ધને કારણે ઈરાનને 270 અબજ ડોલરનું નુકસાન થયું છે. ઈરાનનું તેલ ઉત્પાદન 70% ઘટ્યું છે અને રિફાઈનરીઓ પરના હુમલાને કારણે પર્યાવરણને પણ ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે.

 

10. બીતા હેમતીને ફાંસીની સજા: જાન્યુઆરીના વિરોધ પ્રદર્શનમાં પથ્થરમારો કરવા બદલ બીતા હેમતી નામની મહિલાને ફાંસીની સજા સંભળાવવામાં આવી છે. 7,000 લોકોના મોતના કારણ બનેલા આ આંદોલનમાં તે ફાંસી પામનાર પ્રથમ મહિલા બની શકે છે. અત્યાર સુધીમાં 7 પ્રદર્શનકારીઓને ફાંસી આપવામાં આવી છે.