ટ્રમ્પે ઈરાનને અત્યાર સુધીના સૌથી ખતરનાક હુમલાની ધમકી આપી
મધ્ય પૂર્વ યુદ્ધ વધુ તીવ્ર બનવાનું છે...હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર તણાવ ચરમસીમાએ
નવી દિલ્હી,તા.૨૪: મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિના કોઈ સંકેત નથી. તેનાથી વિપરીત, પરિસ્થિતિ દિવસેને દિવસે બગડી રહી છે. યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને ખુલ્લેઆમ અત્યાર સુધીના સૌથી ખતરનાક અને મોટા હુમલાની ધમકી આપી છે. તેમણે કહ્યું છે કે જો ઈરાન ગંભીર વાટાઘાટોમાં જોડાશે નહીં, તો યુએસ સંપૂર્ણ પાયે હુમલો કરી શકે છે.
આ ધમકી એવા સમયે આવી છે જ્યારે જૂનમાં હસ્તાક્ષર કરાયેલ યુદ્ધવિરામ પહેલાથી જ તૂટી ગયો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગ અંગે ઈરાનની ધમકીઓએ સમગ્ર વૈશ્વિક અર્થતંત્રને હચમચાવી નાખ્યું છે.
એક્સિઓસ સાથેની એક મુલાકાતમાં, ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે કહ્યું હતું કે ઈરાન પર હજુ સુધી પૂરતું દબાણ લાગુ કરવામાં આવ્યું નથી. અમેરિકન સૈન્ય સતત ઘણી રાતોથી ઈરાની લશ્કરી થાણાઓ પર હુમલો કરી રહ્યું છે. ઇઝરાયલ પણ સ્ટેન્ડબાય પર છે, જોકે ટ્રમ્પ કહે છે કે હાલમાં તેની જરૂર રહેશે નહીં. તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ઼૧૦૦ થી ઉપર વધી ગયા છે, જેના કારણે વિશ્વભરમાં ચિતા ફેલાઈ ગઈ છે.
ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ માં, અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઈરાન પર એક મોટો હુમલો કર્યો, જેને ઓપરેશન એપિક ફયુરી કહેવામાં આવ્યું. આ હુમલાઓમાં સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેની સહિત અનેક અગ્રણી ઈરાની નેતાઓ માર્યા ગયા. ઈરાને ઇઝરાયલી અને યુએસ થાણાઓ પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓથી બદલો લીધો. લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહે પણ ઈઝરાયલ પર તેના હુમલાઓ તીવ્ર બનાવ્યા. હજારો લોકો માર્યા ગયા, લાખો લોકો વિસ્થાપિત થયા, અને પ્રાદેશિક અસ્થિરતા ચરમસીમાએ પહોંચી.
એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં યુદ્ધવિરામની ઘોષણા કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તે ટકી શક્યો નહીં. જૂનમાં જ્યારે ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પર હુમલો કર્યો ત્યારે તણાવ ફરી વધ્યો. ટ્રાફિક બંધ થવાથી એશિયા, યુરોપ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ઇંધણ સંકટ સર્જાશે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર આને પોતાની લાલ રેખા માને છે.
ટ્રમ્પની વિદેશ નીતિ હંમેશા મહત્તમ દબાણની રહી છે. તેમણે અગાઉ ઈરાનને પાષાણ યુગમાં પાછા મોકલવા અને સભ્યતાનો નાશ કરવા જેવી ભયાનક ધમકીઓ આપી છે. આ વખતે, તેમણે ઈરાન જો પગલાં નહીં લે તો સંપૂર્ણ પાયે હુમલો કરવાની ધમકી પણ આપી છે.
વિશ્લેષકો માને છે કે આ ધમકી અંશતઃ ચૂંટણીલક્ષી અને વ્યૂહાત્મક છે. ટ્રમ્પ ઈરાનને તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને છોડી દેવા અને હિઝબુલ્લાહ અને હમાસ જેવા પ્રદેશમાં પ્રોક્સી જૂથોને ટેકો આપવાનું બંધ કરવા દબાણ કરવા માંગે છે. વધુમાં, તે તેલના ભાવને નિયંત્રણમાં રાખવા અને ગલ્ફ દેશો (સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને કતાર) ને સંતુષ્ટ રાખવા માંગે છે.
જોકે, ઘણા નિષ્ણાતો આને બકવાસ માને છે, કારણ કે સંપૂર્ણ પાયે યુદ્ધનો અર્થ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ માટે નોંધપાત્ર નુકસાન પણ થશે - લશ્કરી નુકસાન, તેલના ભાવમાં વધારો અને સંભવિત નવી શરણાર્થી કટોકટી.
ઈરાન આર્થિક રીતે નબળું છે પરંતુ લશ્કરી રીતે તૈયાર છે. તેની પાસે બેલિસ્ટિક મિસાઇલોનો મોટો ભંડાર છે. તે તેના સૌથી મહત્વપૂર્ણ શષ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બંધ કરવાની ધમકી આપી રહ્યું છે. ઈરાન કહે છે કે જો તેના પર હુમલો કરવામાં આવશે, તો તે સમગ્ર પ્રદેશને અસ્થિર કરશે.
ઈરાન હિઝબુલ્લાહ, હુથી દળો અને અન્ય પ્રોક્સી દળોનું નેટવર્ક જાળવી રાખે છે. લેબનોનમાં ૨૦૨૬ ના યુદ્ધમાં હિઝબુલ્લાહ સક્રિય હતું. જોકે, યુદ્ધવિરામ છતાં તણાવ ચાલુ રહે છે. ઈરાન શાસન પરિવર્તનના કોઈપણ પ્રયાસનો સખત વિરોધ કરે છે.
ઈઝરાયલ ઈરાનને પોતાનો સૌથી મોટો ખતરો માને છે. વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ સતત ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને નાબૂદ કરવાનો આગ્રહ રાખ્યો છે. ૨૦૨૬ ના હુમલામાં ઈઝરાયલે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. હાલમાં, તે દક્ષિણ લેબનોનમાંથી પીછેહઠ કરવા તૈયાર નથી, જે યુદ્ધવિરામમાં એક મોટો અવરોધ છે. ગલ્ફ દેશો શાંતિથી અમેરિકાને ટેકો આપી રહ્યા છે પરંતુ જાહેરમાં શાંતિ માટે હાકલ કરી રહ્યા છે કારણ કે તેમને પણ તેલ નિકાસ અને સ્થિરતાની જરૂર છે.
જો યુદ્ધ વધશે, તો તેલના ભાવ $૧૫૦-૨૦૦ સુધી પહોંચી શકે છે. ભારત જેવા દેશો ફુગાવાથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત થશે. શિપિગ કંપનીઓ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બાયપાસ કરતા માર્ગો અપનાવી રહી છે, જેના કારણે ખર્ચ વધી રહ્યો છે. વૈશ્વિક સ્તરે પણ ચિંતા છે. રશિયા અને ચીન ઈરાનની નજીક છે. યુદ્ધ વધવાથી વ્યાપક સપ્લાય ચેઇન વિક્ષેપો થઈ શકે છે.
(3:38 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
