ભીત્થામોર (ભારત-નેપાળ સરહદ) : ભારત અને નેપાળ વચ્ચેના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધો અને અવરજવર માટે જાણીતી ભીત્થામોર સરહદ પર હાલમાં અરાજકતાનો માહોલ છે. નેપાળ સરકાર દ્વારા નવા નાણાકીય વર્ષના બજેટ બાદ લાગુ કરવામાં આવેલી નવી ઓનલાઈન કસ્ટમ સિસ્ટમ મુસાફરો, પ્રવાસીઓ અને સરહદ પાર રહેતા સ્થાનિક લોકો માટે મોટી મુશ્કેલી બનીને આવી છે. સોફ્ટવેરની ટેકનિકલ ખામીઓ અને જટિલ ડિજિટલ પ્રક્રિયાને કારણે અહીં વાહનોની લાંબી કતારો જોવા મળી રહી છે, જેના લીધે અનેક લોકોને અટવાઈ પડવું પડ્યું છે.
દંડની કડક જોગવાઈથી ફફડાટ
આ નવી સિસ્ટમમાં સૌથી ચિંતાજનક બાબત ૨૫૦૦ રૂપિયા પ્રતિ દિવસના દંડની જોગવાઈ છે. નવા નિયમ મુજબ, ભારત પરત ફરતી વખતે નેપાળમાં પ્રવેશ માટે લેવાયેલું કસ્ટમ ક્લિયરન્સ રદ કરવું ફરજિયાત છે. જો કોઈ વાહન માલિક આ પ્રક્રિયા કરવામાં ચૂક કરે, તો તેમને દરરોજ ૨૫૦૦ રૂપિયાનો આકરો દંડ ભરવો પડી શકે છે. એટલું જ નહીં, દંડ ન ભરાય તો ભવિષ્યમાં નેપાળમાં પ્રવેશ વખતે વાહન જપ્ત થવાનું જોખમ પણ રહેલું છે. આ સિસ્ટમમાં વાહન માટે મહત્તમ ૩૦ દિવસના કસ્ટમ્સ ક્લિયરન્સની મંજૂરી આપવામાં આવે છે, જે મુસાફરો માટે વધારાનો બોજ સાબિત થઈ રહ્યો છે.
સર્વર ડાઉન અને સોફ્ટવેરની નિષ્ફળતા
રવિવાર સવારથી જ સેંકડો મુસાફરો કસ્ટમ્સ ઓફિસમાં કલાકો સુધી રાહ જોઈને હેરાન-પરેશાન થઈ રહ્યા હતા. ઓનલાઈન અરજી ભરવા માટે પ્રવાસીઓએ ગંતવ્ય સ્થાન, મુસાફરીનો હેતુ, રહેઠાણ અને સમયગાળા જેવી વિગતો દાખલ કરવાની હોય છે, પરંતુ સર્વર અને સોફ્ટવેરની વારંવારની ખામીઓને કારણે લોકો બીજા દિવસ સુધી કતારમાં ઉભા રહેવા મજબૂર બન્યા હતા. સુરસંદના રહેવાસી વિજય મહતો જેવા ઘણા લોકોએ તો અંતે હારીને પાછા ફરવું પડ્યું અથવા તો નેપાળી વાહનો ભાડે લેવા પડ્યા હતા.
તંત્રનું શું કહેવું છે?
જલેશ્વર કસ્ટમ્સ ઓફિસના વડા રાજેન્દ્ર બૈસંતીએ આ બાબતે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું હતું કે, આ નવી સિસ્ટમનો હેતુ મુસાફરોની સુવિધા અને પારદર્શિતા વધારવાનો છે. તેમણે સ્વીકાર્યું કે શરૂઆતી તબક્કે મુશ્કેલીઓ પડી રહી છે, પરંતુ જાગૃતિ અભિયાન દ્વારા પરિસ્થિતિને એક કે બે દિવસમાં સામાન્ય કરી દેવામાં આવશે.
જોકે, સરહદ પર વસેલા ગામડાઓના લોકોમાં આ નવી સિસ્ટમ પ્રત્યે ભારે રોષ છે. ભારત અને નેપાળ વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક અને સામાજિક સંબંધોને આ નવી ડિજિટલ પ્રક્રિયા ક્યાંક ને ક્યાંક અવરોધી રહી હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. પ્રવાસીઓને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ હાલમાં આ રૂટ પર મુસાફરી કરતા પહેલા કસ્ટમ્સના નવા ડિજિટલ નિયમોથી સંપૂર્ણ વાકેફ થઈ જાય.