મુંબઈ, તા.૨૭: એક સમય હતો જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં માત્ર એક જ પ્રશ્ન પૂછવામાં આવતો હતો - "તમે શું વેચી શકો છો અને તેની કિંમત કેટલી છે?" પરંતુ આજે આધુનિક અર્થતંત્રમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ પૂછાઈ રહ્યો છે કે - "શું તમારા પર વિશ્વાસ કરી શકાય છે?" પ્રાચીન સિંધુ ખીણની સભ્યતાથી લઈને આધુનિક સમય સુધી વાણિજ્ય સરહદોથી પર રહીને વહેતું રહ્યું છે, પરંતુ વર્તમાન સમયે વૈશ્વિક આર્થિક સરહદો ફરીથી કડક બની રહી છે.
અમેરિકાની નવી ટેરિફ નીતિ અને વૈશ્વિક અસર
તાજેતરમાં ૨૪ જુલાઈથી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (USA) એ તેના જૂના કામચલાઉ કલમ ૧૨૨ ટેરિફને બદલે ૬૦ જેટલા વેપાર ભાગીદાર દેશોને આવરી લેતું નવું 'સેક્શન ૩૦૧' (Section 301) માળખું અમલમાં મૂક્યું છે.
•    ભારતની સ્થિતિ: આ નવા માળખા હેઠળ ભારત, ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા, યુરોપિયન યુનિયન અને યુકે જેવા દેશોને નીચલા ૧૦% ટેરિફ સ્તરમાં રાખવામાં આવ્યા છે, જ્યારે અન્ય ઘણા દેશોએ ૧૨.૫% જેટલી વધારાની કસ્ટમ ડ્યુટીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
•    નીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: નિર્માણ પ્રક્રિયામાં બળજબરીથી કરાવાતી મજૂરી (Forced Labor) રોકવા અને ગુણવત્તા નિયંત્રણ કડક કરવાનો છે.
"શીત યુદ્ધ પછીના ત્રણ દાયકા સુધી ચાલેલો મુક્ત આશાવાદી વૈશ્વિકરણનો યુગ હવે પૂરો થઈ રહ્યો છે. હવે બજારોમાં પ્રવેશ માત્ર કિંમત પર નહીં, પરંતુ વ્યૂહાત્મક વિશ્વાસ, પર્યાવરણીય નિયમો અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પર નિર્ભર છે."
— આંતરરાષ્ટ્રીય અર્થશાસ્ત્રીઓ
ભારત માટે પડકાર અને ભવિષ્યનો માર્ગ
આ બદલાતા વૈશ્વિક આર્થિક પરિદ્રશ્યમાં ભારત માટે નીચા ટેરિફ સ્તરમાં રહેવું એ એક અનુકૂળ બાબત છે, પરંતુ ભવિષ્યની લાંબા ગાળાની સફળતા માટે માત્ર સસ્તો ઉત્પાદન ખર્ચ કાફી રહેશે નહીં. હવેથી દેશની સ્થિર સપ્લાય ચેઈન, પારદર્શક નિયમો અને વૈશ્વિક વિશ્વસનીયતા જ સાચી આર્થિક તાકાત નક્કી કરશે.
પાંચ હજાર વર્ષ પહેલાં વેપારીઓ માત્ર બજાર શોધતા હતા, પરંતુ આજે બજારો પોતે દરવાજા ખોલતા પહેલા વિશ્વાસની ચકાસણી કરે છે. ટેરિફ માત્ર સરહદ પાર કરવાની કિંમત નક્કી કરી શકે છે, પરંતુ "વિશ્વાસ" એ નક્કી કરશે કે કોને વેપાર માટે આમંત્રણ મળશે.