નવી દિલ્‍હી  ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર તેમની સત્તાવાર યુએઈ મુલાકાતના ભાગરૂપે અબુધાબી પહોંચ્યા છે, જ્યાં તેમણે ભારતીય સમુદાયના સભ્યો સાથે ઉષ્માભર્યો સંવાદ સાધ્યો હતો. આ મુલાકાત ભારત અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વધુ મજબૂત કરવાના હેતુથી આયોજિત કરવામાં આવી છે. તેમના પ્રવાસના પ્રારંભે જયશંકરે વિદેશમાં વસતા ભારતીયોની ભૂમિકાની પ્રશંસા કરતા જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય ડાયસ્પોરા બંને દેશો વચ્ચેના મજબૂત સેતુ સમાન છે અને ભારતની વધતી જતી વૈશ્વિક પ્રતિષ્ઠામાં તેમનું યોગદાન અમૂલ્ય છે.

આ મુલાકાત અત્યંત મહત્વની માનવામાં આવે છે, કારણ કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારત અને UAE વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધો એક નવી ઊંચાઈએ પહોંચ્યા છે. વિદેશ મંત્રીએ તેમના પ્રવચનમાં ‘વિકસિત ભારત @2047’ ના વિઝન પર ભાર મૂકતા કહ્યું હતું કે, ભારત આજે વિશ્વની પાંચમી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે અને તેમાં વિદેશમાં વસતા 3.5 કરોડથી વધુ ભારતીયોનો મોટો ફાળો છે. UAE માં અંદાજે 35 લાખ ભારતીયો વસે છે, જે ત્યાંની કુલ વસ્તીના લગભગ 35 ટકા જેટલા થાય છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે શા માટે ખાડી દેશો ભારતની વિદેશ નીતિમાં કેન્દ્રીય સ્થાન ધરાવે છે.

2022 માં થયેલા કોમ્પ્રીહેન્સિવ ઇકોનોમિક પાર્ટનરશિપ એગ્રીમેન્ટ (CEPA) બાદ બંને દેશો વચ્ચેના વેપારમાં ધરખમ વધારો થયો છે. ભારત અને UAE વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર હવે 85 અબજ ડોલરને પાર કરી ગયો છે, જેને આગામી સમયમાં 100 અબજ ડોલર સુધી લઈ જવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. આ મુલાકાત દરમિયાન જયશંકર તેમના સમકક્ષ શેખ અબ્દુલ્લા બિન જાયદ અલ નાહયાન સાથે મુલાકાત કરી શકે છે, જેમાં ઊર્જા સુરક્ષા, દરિયાઈ સહયોગ અને આર્થિક રોકાણ જેવા મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ‘ઈન્ડિયા-મિડલ ઈસ્ટ-યુરોપ ઈકોનોમિક કોરિડોર’ (IMEC) ના અમલીકરણ અંગેની વાતચીત આ પ્રવાસનું મુખ્ય આકર્ષણ બની શકે છે.

મધ્ય પૂર્વમાં બદલાતી જતી ભૌગોલિક-રાજકીય સ્થિતિ વચ્ચે ભારતની સક્રિય ડિપ્લોમસી ખૂબ જ નિર્ણાયક છે. જયશંકરની આ મુલાકાત માત્ર સાંસ્કૃતિક જોડાણ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે સુરક્ષા અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં પણ સહયોગ વધારવાની દિશામાં એક મોટું કદમ છે. અબુધાબીમાં નિર્મિત ભવ્ય હિન્દુ મંદિર પણ બંને દેશો વચ્ચેની વધતી જતી સાંસ્કૃતિક નિકટતાનું પ્રતિક છે, જેનો ઉલ્લેખ વારંવાર રાજદ્વારી સ્તરે કરવામાં આવે છે.

નિષ્કર્ષમાં, એસ. જયશંકરની આ મુલાકાત ભારતની ‘નેબરહુડ ફર્સ્ટ’ અને ‘લુક વેસ્ટ’ પોલિસીના સમન્વય તરીકે જોઈ શકાય છે. વિદેશ મંત્રીના આ પ્રવાસથી ખાડી દેશોમાં વસતા ભારતીયોમાં સુરક્ષા અને ગર્વની લાગણી જન્મી છે, સાથે જ વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની મજબૂત પકડનો પુનરોચ્ચાર થયો છે. આગામી દિવસોમાં યોજાનારી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો ભારત-UAE સંબંધોના ભવિષ્યનો રોડમેપ તૈયાર કરશે, જે દક્ષિણ એશિયા અને મધ્ય પૂર્વના દેશો માટે સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિનો નવો માર્ગ પ્રશસ્ત કરશે.