નવી દિલ્‍હી તા.૧૫: ભારત અને યુનાઇટેડ કિગડમ વચ્‍ચેના વેપાર સંબંધો માટે એક ઐતિહાસિક દિવસ છે. બંને દેશો વચ્‍ચેનો બહુપ્રતિક્ષિત મુક્‍ત વેપાર કરાર (FTA) આજે સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવ્‍યો. આ કરારના અમલીકરણ સાથે, આયાત અને નિકાસ પરના ટેરિફમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.ભારત અને યુનાઇટેડ કિગડમ (યુકે) વચ્‍ચે બહુપ્રતિક્ષિત મુક્‍ત વેપાર કરાર (FTA) આજથી અમલમાં આવ્‍યો છે. લગભગ ત્રણ વર્ષની વાટાઘાટો પછી અમલમાં મુકાયેલો આ કરાર ભારતીય નિકાસકારો માટે યુકે બજારને ઘણું સરળ બનાવશે. કરાર હેઠળ, ૯૯% ભારતીય ઉત્‍પાદનો યુકેમાં ડ્‍યુટી-ફ્રી પ્રવેશ કરશે. આનાથી કાપડ, ચામડું, ફૂટવેર, દરિયાઈ ઉત્‍પાદનો, એન્‍જિનિયરિંગ માલ, રસાયણો, પ્રોસેસ્‍ડ ફૂડ અને અન્‍ય ઘણા ક્ષેત્રોને નોંધપાત્ર ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે.

કેન્‍દ્રીય વાણિજ્‍ય મંત્રાલયે જણાવ્‍યું હતું કે, ભારત-યુકે વ્‍યાપક આર્થિક અને વેપાર કરાર (CETA) ૧૫ જુલાઈ, ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવ્‍યો છે. યુકે બજારમાં પ્રવેશ વધારીને, તે ભારતીય ખેડૂતો, માછીમારો, મજૂરો, મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકો, સ્‍ટાર્ટઅપ્‍સ અને MSME માટે નવી તકો ઊભી કરશે. આવશ્‍યક નિકાસ માટે ડ્‍યુટી-ફ્રી એક્‍સેસ, કૃષિ, સીફૂડ અને શ્રમ-સઘન ક્ષેત્રોમાં વધેલી તકો અને વૈશ્વિક મૂલ્‍ય શૃંખલાઓમાં વધુ સારા એકીકરણ સાથે, કરાર એક સમાવિષ્ટ અને સંતુલિત ભાગીદારીનું પ્રતિનિધિત્‍વ કરે છે જે બંને દેશોના સમુદાયો અને વ્‍યવસાયોને લાભ કરશે.

આ કરાર એવા સમયે અમલમાં આવ્‍યો છે જ્‍યારે ભારત તેની નિકાસ ઝડપથી વધારવા અને વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં મજબૂત પગપેસારો કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. વધુમાં, બ્રેક્‍ઝિટ પછી તેને બ્રિટન માટે સૌથી મહત્‍વપૂર્ણ વેપાર કરારોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. આ કરારનો સૌથી મોટો ફાયદો એવા ઉદ્યોગોને થવાની અપેક્ષા છે જ્‍યાં ભારત પહેલાથી જ મજબૂત છે. આમાં રેડીમેડ ગાર્મેન્‍ટ્‍સ, કાપડ, ચામડાના ઉત્‍પાદનો, ફૂટવેર, દરિયાઈ ઉત્‍પાદનો, પ્રોસેસ્‍ડ ફૂડ, એન્‍જાિનિયરિગ માલ અને કેટલાક કૃષિ ઉત્‍પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. આયાત જકાત નાબૂદ થવાથી ભારતીય ઉત્‍પાદનો બ્રિટનમાં વધુ સ્‍પર્ધાત્‍મક બનશે

પરિણામે, યુનાઇટેડ કિગડમથી ભારતમાં આવતા ઘણા વિદેશી ઉત્‍પાદનો હવે નોંધપાત્ર રીતે ઓછા ભાવે ઉપલબ્‍ધ થશે. આ ઐતિહાસિક કરારના અમલીકરણની સત્તાવાર જાહેરાત ગયા મહિને (જૂન) કરવામાં આવી હતી. ચાલો જોઈએ કે આ વેપાર કરાર સામાન્‍ય લોકો અને અર્થતંત્રને શું લાભ લાવશે.

ભારત અને યુનાઇટેડ કિગડમ (યુકે) વચ્‍ચેનો એક મહત્‍વાકાંક્ષી વેપાર કરાર આજે, ૧૫ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવ્‍યો. આ ભારતના આર્થિક રાજદ્વારીમાં એક નવા યુગની શરૂઆત કરશે. ભારત અને યુનાઇટેડ કિગડમ વચ્‍ચે વ્‍યાપક આર્થિક અને વેપાર કરાર (CETA) પર ગયા વર્ષે ૨૦૨૫ માં હસ્‍તાક્ષર કરવામાં આવ્‍યા હતા. બંને દેશોએ ૨૪ જુલાઈ, ૨૦૨૫ ના રોજ આ કરાર પર હસ્‍તાક્ષર કર્યા હતા. ૧૪ રાઉન્‍ડની વાટાઘાટો પછી થયેલ આ કરાર હવે અમલમાં આવ્‍યો છે. આ કરાર દેશને નોંધપાત્ર રીતે ફાયદો પહોંચાડવા માટે તૈયાર છે.

આ કરારના અમલીકરણ સાથે, ભારત અને યુકે વચ્‍ચે વેપાર સરળ અને સસ્‍તો બન્‍યો છે. વિદેશી વાઇન અને સ્‍કોચ પીનારાઓ માટે સૌથી સારા સમાચાર એ છે કે ભારતીયો હવે સસ્‍તા દરે તેનો ઉપયોગ કરી શકશે. વિદેશી બ્રાન્‍ડના ચોકલેટ, બિસ્‍કિટ, સૌંદર્ય પ્રસાધનો અને કપડાં પણ પહેલા કરતા સસ્‍તા થશે.

અગાઉ, યુકેથી આયાત થતી સ્‍કોચ વ્‍હિસ્‍કી પર ૧૫૦ ટકા ટેક્‍સ લાગતો હતો. પરંતુ હવે, એક નવા કરારને કારણે, સ્‍કોચ વ્‍હિસ્‍કી પરનો ટેક્‍સ ઘટાડીને ૭૫ ટકા કરવામાં આવ્‍યો છે. આનો અર્થ એ છે કે ટેક્‍સ અડધો થઈ ગયો છે, અને આગામી ૧૦ વર્ષમાં તે ૪૦ ટકા સુધી પહોંચી જશે. આનો અર્થ એ છે કે સ્‍કોચ વ્‍હિસ્‍કી અને વાઇન હવે ભારતીયો માટે સસ્‍તા થશે.

વધુમાં, ભારતમાં બ્રિટિશ કાર સસ્‍તી થશે. આનો અર્થ એ છે કે આયાત ડ્‍યુટી ઘટાડવાને કારણે ડિફેન્‍ડર, લેન્‍ડ રોવર અને જગુઆર જેવી કાર હવે ભારતમાં થોડી ઓછી કિમતે ઉપલબ્‍ધ થશે. કેટલીક કાર પરનો ટેક્‍સ પણ ૧૦ વર્ષમાં ૧૦ ટકા સુધી પહોંચી જશે.

વેપાર કરાર અનુસાર, ભારતને બ્રિટનમાં નિકાસનો ફાયદો થશે. ભારત હવે કોઈપણ આયાત કર વિના તેના લગભગ ૯૮ ટકા માલ યુકેમાં નિકાસ કરી શકશે. આનાથી વ્‍યવસાય પણ સરળ બનશે. ભારતના કાપડ, તૈયાર વષાો, સીફૂડ, ચામડું, ફૂટવેર, રમતગમતના સામાન, રમકડાં, રત્‍નો અને ઘરેણાં, એન્‍જિનિયરિંગ સામાન અને ઓટો પાર્ટ્‍સને સૌથી વધુ ફાયદો થશે.

વાણિજ્‍ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્‍યું હતું કે ભારત-યુકે CETA, જે મધ્‍યરાત્રિથી અમલમાં આવશે, તે તેના પ્રકારનો પ્રથમ FTA છે. ભારત-યુકે CETA ચોક્કસ ક્ષેત્રોમાં ભારતની ઊંડાણપૂર્વકની સંવેદનશીલતાઓનું રક્ષણ કરે છે. તે ભારતીય ખેડૂતો અને માછીમારોને ૯૦ અબજ યુએસ ડોલરના બજારમાં વધુ સુલભતા પ્રદાન કરશે.

વાણિજ્‍ય મંત્રાલયના દર્પણ જૈને જણાવ્‍યું હતું કે ભારત અને યુકે વચ્‍ચે દ્વિપક્ષીય વેપાર હાલમાં ૬૦ અબજ યુએસ ડોલરનો છે. ૨૦૩૦ સુધીમાં તેને ૧૦૦ અબજ યુએસ ડોલર સુધી વધારવાનો ધ્‍યેય છે. ભારતમાંથી ૯૮% માલ યુકે બજારમાં ડ્‍યુટી ફ્રીમાં પ્રવેશ કરશે. ભારત-યુકે CETA થી ભારતના દરિયાકાંઠાના રાજ્‍યોને ફાયદો થશે. આંધ્રપ્રદેશ, ગુજરાત, કેરળ અને ઓડિશા સહિત અન્‍ય રાજ્‍યોને સૌથી વધુ ફાયદો થશે કારણ કે તેમની પાસે મજબૂત દરિયાઈ માળખાગત સુવિધા છે.