નવી દિલ્હી. ભાજપની આગેવાની હેઠળની કેન્દ્ર સરકાર, જે હંમેશા સાંસ્કૃતિક રાષ્ટ્રવાદનું સમર્થન કરતી રહી છે, તે રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ અધિનિયમ, 1971 માં નોંધપાત્ર ફેરફારો કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.

મૂળ કાયદામાં સુધારો કરીને, સુધારેલા બિલમાં વંદે માતરમનો સમાવેશ થાય છે, જેનું અપમાન ત્રણ વર્ષની જેલ અથવા દંડ, અથવા બંને દ્વારા સજાપાત્ર હશે.

દેશમાં રાજકીય તણાવ ઉભો કરી રહેલા આ બિલને ગૃહમંત્રી અમિતભાઈ  શાહ સંસદના ચોમાસા સત્રના પહેલા દિવસે રાજ્યસભામાં રજૂ કરવાના છે. આ મુદ્દા પર મોટાભાગના વિપક્ષી પક્ષોના વલણને જોતાં, ચર્ચા સંઘર્ષાત્મક અને ગરમ થવાની સંભાવના છે.

  રાષ્ટ્રગીત વંદે માતરમની 150મી જન્મજયંતિ નિમિત્તે વર્ષભરના કાર્યક્રમોનું આયોજન કરી રહેલી મોદી સરકારે આ સંદર્ભમાં મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લીધા છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે રાષ્ટ્રીય સન્માનના અપમાન નિવારણ અધિનિયમ, 1971 માં સુધારાને મંજૂરી આપી છે, જેથી વંદે માતરમ, જે રાષ્ટ્રીય પ્રતીક, રાષ્ટ્રધ્વજ, બંધારણ અને રાષ્ટ્રગીત જન ગણ મનની જેમ જ છે, તેને કાનૂની રક્ષણ પૂરું પાડી શકાય.

વધુમાં, ગૃહ મંત્રાલયે તમામ રાજ્યોને માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે, જેમાં સરકારી કાર્યક્રમોમાં રાષ્ટ્રગીત ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે જ્યાં રાષ્ટ્રગીત વગાડવામાં આવે છે.

આ નિર્ણયની આસપાસનો વૈચારિક સંઘર્ષ લાંબા સમયથી ચાલે છે, પરંતુ છેલ્લા એક વર્ષથી, તે એક સંવેદનશીલ રાજકીય મુદ્દો બની ગયો છે કારણ કે લઘુમતી પક્ષો ગૃહમાં અસ્વસ્થતા અનુભવી શકે છે. વંદે માતરમના લેખક બંકિમચંદ્ર ચેટર્જી બંગાળના હોવાથી, ભાજપે તેને બંગાળની ઓળખ સાથે જોડ્યું.

જ્યારે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ વિધાનસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને ખુલ્લેઆમ વિરોધ કરવામાં અસમર્થ રહી છે, ત્યારે દેશભરમાં અસંખ્ય ઘટનાઓ સામે આવી રહી છે જ્યાં કથિત રીતે ધર્મનિરપેક્ષ રાજકારણનો અભ્યાસ કરતા વિરોધ પક્ષોના નેતાઓ વંદે માતરમ ગાવાનો અથવા તેને સાંપ્રદાયિકતા સાથે જોડતા વિવાદાસ્પદ નિવેદનો આપવાનો ઇનકાર કરે છે.

આ દરમિયાન, ભાજપ છાવણીનો આરોપ છે કે તુષ્ટિકરણની રાજનીતિ માટે વંદે માતરમનું સંપાદન અને અપમાન કરવામાં આવ્યું છે.

જોકે, મોદી સરકાર હવે આ સુધારા બિલ દ્વારા રાષ્ટ્રગીતને કાનૂની રક્ષણ આપવાની તૈયારી કરી રહી છે. સુધારા બિલમાં એવી જોગવાઈ છે કે જે કોઈ રાષ્ટ્રગીતનું અપમાન કરે છે અથવા તેના ગાનમાં અવરોધ ઉભો કરે છે તેને ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલ, દંડ અથવા બંને સજા થઈ શકે છે. 

આ બિલ સોમવાર માટે રાજ્યસભાના કાર્યસૂચિમાં છે. ગૃહમંત્રી શાહ તેને રજૂ કરશે, અને તેના પસાર થયા પછી, તેને લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવશે.