જયપુર, તા. 25: રાજસ્થાનના જયપુરમાં ડેરી ખેડૂતોએ વિરોધ પ્રદર્શનનું એક એવું અનોખું અને વ્યંગાત્મક સ્વરૂપ અપનાવ્યું છે જેણે આખા દેશનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ખેડૂતોએ સરકારની પેટ્રોલ-ઇથેનોલ મિશ્રણ નીતિની નકલ કરતા દૂધના પણ "M20, M50 અને M100" વર્ઝન રજૂ કર્યા છે. હકીકતમાં, આ ખેડૂતો દૂધમાં પાણી ભેળવીને સરકારને એ દર્શાવવા માંગે છે કે, બજારમાં જે રીતે ભેળસેળયુક્ત દૂધના નામે ઝેર વેચાઈ રહ્યું છે, તે તેમની રોજીરોટી છીનવી રહ્યું છે.

વ્યંગાત્મક વિરોધનો અર્થ શું?

ખેડૂતોનો આ આક્રોશ એ વાત પર છે કે જે રીતે પેટ્રોલ સાથે ઇથેનોલ ભેળવીને તેની ગુણવત્તા સાથે સમજૂતી કરવામાં આવે છે, તેવી જ રીતે બજારમાં અત્યંત સસ્તા ભાવે નકલી અને ભેળસેળયુક્ત દૂધ વેચાઈ રહ્યું છે. ખેડૂતોએ દૂધમાં અલગ-અલગ માત્રામાં પાણી ભેળવીને તેને 'M20, M50 અને M100' નામ આપ્યા છે. આ પ્રતીકાત્મક વિરોધ દ્વારા તેઓ એ વાત તરફ સરકારનું ધ્યાન દોરવા માંગે છે કે શુદ્ધ દૂધ ઉત્પાદકો માટે બજારમાં ટકી રહેવું અશક્ય બની ગયું છે.

ભેળસેળયુક્ત દૂધનું કાળું બજાર

ખેડૂતોનો આરોપ છે કે હાનિકારક પદાર્થોનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવતું ભેળસેળયુક્ત દૂધ એટલું સસ્તું હોય છે કે અસલી દૂધ ઉત્પાદકો સ્પર્ધામાં ટકી શકતા નથી. આનાથી માત્ર ખેડૂતોની આવક પર જ ફટકો પડતો નથી, પરંતુ ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે પણ ગંભીર ચેડાં થઈ રહ્યા છે. અગાઉ અમૃતસરમાં પણ ખેડૂતોએ દૂધ રસ્તા પર ફેંકીને પોતાનો વિરોધ નોંધાવ્યો હતો, જે દર્શાવે છે કે સમગ્ર દેશના ડેરી ઉદ્યોગમાં ખેડૂતો કેટલા સંકટમાં છે.

તંત્રને આંદોલનની ચેતવણી

જયપુરના આ ડેરી ખેડૂતોએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે જો વહીવટીતંત્ર અને સરકાર ભેળસેળયુક્ત ડેરી ઉત્પાદનો સામે કડક પગલાં નહીં ભરે, તો આ વિરોધ પ્રદર્શન વધુ વ્યાપક બનશે. આંદોલનકારી ખેડૂતોના મતે, ગ્રાહકોને પોષક અને શુદ્ધ દૂધ મળે તે તેમની પ્રાથમિકતા છે, પરંતુ ભેળસેળિયાઓ અને અધિકારીઓની મિલીભગત તેમના વ્યવસાયને ખતમ કરી રહી છે.

શું ખેડૂતોનો આ વ્યંગાત્મક વિરોધ સરકારના કાન સુધી પહોંચશે કે પછી આવનારા દિવસોમાં ડેરી ઉદ્યોગનું આ આંદોલન વધુ ઉગ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરશે? તે જોવું રહ્યું.