તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
જમ્મૂ-કાશ્મીરમાં ૩૦ વર્ષમાં પ્રથમવાર ટેરર ફ્રી મંથઃ પહેલા દરરોજ હત્યાઓ થતી
૨૦૨૬ના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં આતંકવાદી સંબંધિત ઘટનાઓમાં માત્ર ૧૨ મૃત્યુ નોંધાયા : આતંકવાદને ખીલવા દેતી એકંદર ઇકો સિસ્ટમ નોંધપાત્ર રીતે સંકોચાઈ ગઈઃ ઘૂસણખોરી વધુ મુશ્કેલ બની ગઈઃ સુરક્ષા દળો આતંકવાદી જૂથોને જમીન પર તેમની ક્ષમતાઓ ફરીથી સ્થાપિત કરતા અટકાવવામાં સક્ષમ
શ્રીનગર તા.૧: જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ત્રણ દાયકાથી વધુ સમય પહેલા આતંકવાદ ફાટી નીકળ્યા પછી પહેલી વાર મે મહિનો એક પણ આતંકવાદી હત્યા વિના પસાર થયો છે. સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, ૨૦૨૬ ના પહેલા પાંચ મહિનામાં ફક્ત ૧૨ આતંકવાદી મૃત્યુ નોંધાયા હતા.
મૃતકોમાં નવ આતંકવાદી, એક સુરક્ષા દળનો કર્મચારી, શંકાસ્પદ ઓળખ ધરાવતો એક સ્થાનિક વ્યક્તિ અને એક અજાણ્યો વ્યક્તિનો સમાવેશ થાય છે. આ વર્ષે કોઈ નાગરિક મૃત્યુ નોંધાયું નથી. જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસના ડેટા અનુસાર, મે ૨૦૦૦ માં જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ૨૮૮ આતંકવાદી મૃત્યુ થયા હતા. મે ૨૦૦૧માં આ આંકડો વધીને ૩૦૦ થયો. આ કદાચ સંઘર્ષના સૌથી ઘાતક વર્ષોમાંનું એક હતું. તે સમયે, લગભગ દરરોજ હત્યાઓ થતી હતી, જેમાં ખાડી અને જમ્મુના કેટલાક ભાગોમાં મોટી સંખ્યામાં નાગરિકો, આતંકવાદીઓ અને સુરક્ષા કર્મચારીઓ માર્યા ગયા હતા.
ડેટા દર્શાવે છે કે મે મહિનો સમગ્ર સંઘર્ષ દરમિયાન હિસક રહ્યો. જો કે, વર્ષો વિતવાની સાથે તેની તીવ્રતા ધીમે ધીમે ઓછી થતી ગઈ. મે મહિનામાં આતંકવાદ સંબંધિત હત્યાઓની સંખ્યા ૨૦૦૨ માં ૨૮૮, ૨૦૦૩ માં ૨૪૧, ૨૦૦૪ માં ૧૯૫, ૨૦૦૫ માં ૧૮૮ અને ૨૦૦૬ માં ૧૪૦ હતી. ૨૦૦૭ માં જાનહાનિની સંખ્યા ઘટીને આશરે ૫૯ અને ૨૦૦૮ માં ૩૯ થઈ ગઈ. ૨૦૦૯ માં મે મહિનામાં ૨૭, ૨૦૧૦ માં ૪૩, ૨૦૧૧ માં ૧૯ અને ૨૦૧૨ માં ૧૩ હત્યાઓ થઈ હતી. આતંકવાદનું સ્વરૂપ બદલાતું ગયું અને સમયાંતરે સ્થાનિક ભરતી વધતી ગઈ તેમ આ સંખ્યામાં પછીના વર્ષોમાં ફેરફાર થતો રહ્યો.
૨૦૧૩માં, મે મહિનામાં આશરે ૧૮ હત્યાઓ થઈ હતી, ત્યારબાદ ૨૦૧૪માં ૧૦ અને ૨૦૧૫માં ૧૬ હત્યાઓ થઈ હતી. ૨૦૧૬ની અશાંતિ પછી હિસા ફરી વધી હતી, તે વર્ષે મે મહિનામાં આશરે ૨૭ લોકો માર્યા ગયા હતા. ૨૦૧૭, ૨૦૧૮ અને ૨૦૧૯માં, દર વર્ષે મે મહિનામાં ૩૭ હત્યાઓ નોંધાઈ હતી. આ વલણ પછીના વર્ષોમાં ફરી ઉલટું પડ્યું. મે મહિનામાં મૃત્યુની સંખ્યા ૨૦૨૦માં ૨૮, ૨૦૨૧માં ૧૬, ૨૦૨૨માં ૩૮, ૨૦૨૩માં ૧૪, ૨૦૨૪માં સાત અને ૨૦૨૫માં ૪૩ હતી. આ વર્ષે, આ આંકડો શૂન્ય થઈ ગયો છે.
સુરક્ષા અધિકારીઓ માને છે કે આ સતત આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી, સુધારેલ ગુપ્તચર સંકલન અને સ્થાનિક આતંકવાદી ભરતીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થવાને કારણે છે. એક વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું હતું કે, વર્તમાન પરિસ્થિતિ આતંકવાદી નેટવર્ક પર વર્ષોથી સતત દબાણનું પરિણામ છે. તેમણે કહ્યું, આતંકવાદી જૂથો માટે સમર્થન માળખું નોંધપાત્ર રીતે નબળું પડી ગયું છે. ભરતીની સંખ્યા ઐતિહાસિક રીતે નીચી સપાટીએ છે અને સુરક્ષા એજન્સીઓએ સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં ઉચ્ચ કામગીરીનો ટેમ્પો જાળવી રાખ્યો છે. એક વરિષ્ઠ સૈન્ય અધિકારી, જેમને મીડિયા સાથે વાત કરવા માટે અધિકૃત કરવામાં આવ્યા ન હતા, તેમણે કહ્યું કે આજે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં સુરક્ષા વાતાવરણ બે દાયકા પહેલા કરતા સંપૂર્ણપણે અલગ છે.
તેમણે કહ્યું, આતંકવાદને ખીલવા દેતી એકંદર ઇકો સિસ્ટમ નોંધપાત્ર રીતે સંકોચાઈ ગઈ છે. ઘૂસણખોરી વધુ મુશ્કેલ બની ગઈ છે, અને સુરક્ષા દળો આતંકવાદી જૂથોને જમીન પર તેમની ક્ષમતાઓ ફરીથી સ્થાપિત કરતા અટકાવવામાં સક્ષમ રહ્યા છે.
વાર્ષિક જાનહાનિના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો આ ઘટાડો વધુ સ્પષ્ટ થાય છે. જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ૨૦૦૦ માં આતંકવાદ સંબંધિત ૨,૭૯૯ મૃત્યુ નોંધાયા હતા. ૨૦૦૧ માં આ આંકડો વધીને ૪,૦૧૧ થયો, જે બળવા દરમિયાન સૌથી વધુ વાર્ષિક મૃત્યુઆંક હતો. ફક્ત તે વર્ષે જ ૧,૦૦૦ થી વધુ નાગરિકો, ૬૨૮ સુરક્ષા કર્મચારીઓ અને ૨,૩૪૫ આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા હતા. સંઘર્ષના શરૂઆતના વર્ષોમાં વાર્ષિક જાનહાનિ ૩,૦૦૦ થી વધુ રહી, ત્યારબાદ તેમાં ધીમે ધીમે ઘટાડો થયો. ૨૦૦૨ માં, આ આંકડો ૩,૦૯૮, ૨૦૦૩ માં ૨,૫૦૭, ૨૦૦૪ માં ૧,૭૮૯ અને ૨૦૦૫ માં ૧,૭૧૭ હતો. આ ઘટાડો આગામી દાયકામાં પણ ચાલુ રહ્યો.
૨૦૦૬માં આતંકવાદ સંબંધિત હત્યાઓની સંખ્યા ઘટીને ૧૧૨૫, ૨૦૦૭માં ૭૪૪, ૨૦૦૮માં ૫૩૮, ૨૦૦૯માં ૩૭૩, ૨૦૧૦માં ૩૬૧ અને ૨૦૧૧માં ૧૮૧ થઈ ગઈ. ૨૦૨૧ સુધીમાં, વાર્ષિક મૃત્યુ દર ઘટીને લગભગ ૧૨૧ થઈ ગયો હતો. ત્યારબાદ ૨૦૧૩, ૨૦૧૪ અને ૨૦૧૬માં હિસામાં થોડો વધારો થયો, જેમાં અનુક્રમે ૧૭૨, ૧૮૯ અને ૧૭૫ હત્યાઓ થઈ. સ્થાનિક બળવાના પુનરુત્થાનને કારણે ૨૦૧૬માં જાનહાનિનો આંક ૨૬૭, ૨૦૧૭માં ૩૫૭ અને ૨૦૧૮માં ૪૫૨ થયો. જોકે, ત્યારથી હિસામાં સતત ઘટાડો થયો છે. ૨૦૧૯માં વાર્ષિક મૃત્યુઆંક ૨૮૩, ૨૦૨૦માં ૩૨૧, ૨૦૨૧માં ૨૭૪ અને ૨૦૨૨માં ૨૫૩ હતો. આ સંખ્યા ૨૦૨૩માં ઘટીને ૧૩૪ અને ૨૦૨૪માં ૧૨૭ થઈ જશે. ૨૦૨૫ના અંત સુધીમાં, વાર્ષિક મૃત્યુઆંક ઘટીને ૧૨૧ થઈ જશે. ૨૦૨૬ના પ્રથમ પાંચ મહિનામાં આતંકવાદ વિરોધી યુગમાં અત્યાર સુધીના સૌથી ઓછા મૃત્યુ નોંધાયા છે.
શ્રેણીવાર આંકડા આ પરિવર્તનની તીવ્રતા દર્શાવે છે. ૨૦૦૧માં ૧૦૨૪ નાગરિકો માર્યા ગયા હતા, જ્યારે ૨૦૨૬માં આતંકવાદ સંબંધિત કોઈપણ ઘટનામાં કોઈ નાગરિક માર્યો ગયો ન હતો. સુરક્ષા દળના જાનહાનિ ૨૦૦૧માં ૬૨૮ થી ઘટીને આ વર્ષે એક થઈ ગઈ છે. આતંકવાદીઓ દ્વારા માર્યા ગયેલા લોકોની સંખ્યા ૨૩૪૫ થી ઘટીને નવ થઈ ગઈ છે. અધિકારીઓ કહે છે કે ખતરો સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થયો નથી અને આતંકવાદને પુનર્જીવિત કરવાના પ્રયાસો ચાલુ છે. ભલે આપણે મે મહિનામાં શૂન્ય હત્યાઓ વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ, સુરક્ષા દળો પ્રદેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં ઘેરાબંધી અને શોધખોળ કામગીરીમાં રોકાયેલા છે.
(10:03 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
