નવી દિલ્હી:નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માટે ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન એટલે કે આઈટીઆર (ITR Filing 2026) ભરવાની પ્રક્રિયા દેશભરમાં વેગ પકડી રહી છે, ત્યારે કરદાતાઓ સામે એક મોટી ટેકનિકલ અને વહીવટી સમસ્યા આવીને ઊભી રહી છે. નોકરીયાત વર્ગના ઘણા કરદાતાઓને તેમના એમ્પ્લોયર (કંપની) દ્વારા આપવામાં આવતા ફોર્મ ૧૬ (Form 16) અને આવકવેરા વિભાગની વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ ફોર્મ ૨૬એએસ (Form 26AS) તેમજ એન્યુઅલ ઇન્ફોર્મેશન સ્ટેટમેન્ટ (AIS) માં દર્શાવવામાં આવેલા ટીડીએસ (TDS) ના આંકડાઓમાં મોટો તફાવત એટલે કે મિસમેચ જોવા મળી રહ્યો છે. જો આ તફાવતને સુધાર્યા વિના જ રિટર્ન ફાઈલ કરી દેવામાં આવે, તો ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટ તરફથી સીધી નોટિસ આવવાનો મોટો ખતરો રહેલો છે.

ટેક્સ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ટીડીએસ મિસમેચ થવાના મુખ્યત્વે બે-ત્રણ કારણો હોઈ શકે છે. ઘણી વખત કંપનીઓ દ્વારા કર્મચારીઓના પગારમાંથી ટેક્સ કાપી લેવામાં આવે છે પરંતુ તે સરકારી તિજોરીમાં સમયસર જમા કરાવવામાં કે તેનું ત્રિમાસિક રિટર્ન ફાઈલ કરવામાં વિલંબ થાય છે. આ સિવાય, ડેટા એન્ટ્રી કરતી વખતે પાન કાર્ડ (PAN Card) નો નંબર ખોટો લખાઈ જવાના કારણે પણ કર્મચારીની ટેક્સ ક્રેડિટ બીજા કોઈના ખાતામાં જમા થઈ જતી હોય છે. આવી સ્થિતિમાં જ્યારે કરદાતા પોતાનું આઈટીઆર ફોર્મ ઓપન કરે છે ત્યારે તેને ઓછો ટેક્સ જમા થયેલો દેખાય છે, જે ચિંતાનો વિષય છે.

આવી ગંભીર પરિસ્થિતિમાં કરદાતાઓએ ગભરાવાને બદલે તાત્કાલિક અસરથી પોતાની કંપનીના એકાઉન્ટ્સ અથવા એચઆર (HR) વિભાગનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. નિયમોનુસાર, જો કંપની દ્વારા કોઈ ભૂલ થઈ હોય તો તેમણે સુધારેલું ટીડીએસ સ્ટેટમેન્ટ (TDS Rectification Return) ફાઈલ કરવું પડે છે. કંપની દ્વારા ઓનલાઈન પોર્ટલ પર આ સુધારો કર્યા બાદ જ ફોર્મ ૨૬એએસ માં સાચો આંકડો પ્રતિબિંબિત થાય છે. નિષ્ણાતો સ્પષ્ટ સલાહ આપે છે કે જ્યાં સુધી આ બંને ફોર્મના આંકડા એકસમાન ન થઈ જાય, ત્યાં સુધી ઉતાવળમાં આઈટીઆર સબમિટ કરવું જોઈએ નહીં.

જો કોઈ કરદાતા આ તફાવતને અવગણીને રિટર્ન ફાઈલ કરી દે છે, તો આવકવેરા વિભાગની ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ તેને ડિફેક્ટિવ રિટર્ન (ખામીયુક્ત રિટર્ન) ગણીને કલમ ૧૪૩(૧) હેઠળ સીધી ટેક્સ ડિમાન્ડની નોટિસ મોકલી શકે છે. આનાથી કરદાતાનો રિફંડ અટકી જાય છે અને કાનૂની ગૂંચવણો વધે છે. તેથી, વહેલી તકે પોતાના બેંક વ્યાજની આવક, ફિક્સ ડિપોઝિટ પર કપાયેલો ટીડીએસ અને પગારના ટીડીએસનું બારીકાઈથી ઓડિટ કરી લેવું હિતાવહ છે. આવકવેરા વિભાગે પણ ડિજિટલ પોર્ટલ પર આ વર્ષે આઈઆઈએસ અને ટીએઆઈએસ જેવા નવા ફિચર્સ ઉમેર્યા છે જેથી કરદાતાઓ પોતાની ટેક્સ લાયબિલિટી જાતે ક્રોસ-વેરિફાય કરી શકે.