નવી દિલ્હી:   ડિજિટલ એરેસ્ટના નામે નિર્દોષ અને ખાસ કરીને વરિષ્ઠ નાગરિકોની આજીવન કમાણી લૂંટી લેતી સાયબર ગેંગ સામે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે અભૂતપૂર્વ આકરું વલણ અપનાવ્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની ત્રણ જજની પીઠે (જેમાં જસ્ટિસ જોયમલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહના પણ સામેલ હતા) ડિજિટલ એરેસ્ટની ઘટનાઓને માત્ર સાયબર છેતરપિંડી ગણાવવાને બદલે 'ડિજિટલ લૂંટ' તરીકે સરખાવી હતી. સુનાવણી દરમિયાન સીજેઆઈએ મૌખિક ટિપ્પણી કરતા સ્પષ્ટ કર્યું કે, જો કાયદો પરવાનગી આપે તો આવા "નિર્દય અને નિર્દય ગુનેગારો"ને કોર્ટની ટ્રાયલ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં જ સજા થવી જોઈએ અને તેમને કોઈપણ કોર્ટમાંથી જામીન ન મળે તેવા કડક પગલાં લેવાની જરૂર છે.

આ સખત ટિપ્પણીઓ ૧૨ રાજ્યોમાં ૩૫થી વધુ સાયબર કેસમાં સંડોવાયેલા આરોપીઓની અરજી ફગાવતી વખતે કરવામાં આવી હતી. આ સિવાય કેરળના એર્નાકુલમના એક ૮૧ વર્ષીય વૃદ્ધ પાસેથી ₹૧.૯૦ કરોડ લૂંટી લેવાના કેસનો ઉલ્લેખ કરતાં કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, નિવૃત્ત લોકોને ડરાવી-ધમકાવીને મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ (Mule Accounts) દ્વારા ભંડોળ ટ્રાન્સફર કરાવતી આ ગિરોહો સામે કોઈપણ પ્રકારની દયા દાખવવી એ પીડિતો પ્રત્યે અન્યાય છે. સરકારી આંકડા અનુસાર જાન્યુઆરીથી ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ દરમિયાન જ દેશભરમાં ૨૧,૯૦૦થી વધુ ફરિયાદોમાં ₹૬૪૭ કરોડથી વધુની રકમ લૂંટાઈ ચૂકી છે, જ્યારે અગાઉના વર્ષોમાં પણ અબજો રૂપિયાનું કોભાંડ આચરવામાં આવ્યું હતું, જે દર્શાવે છે કે સ્થિતિ કેટલી ભયાનક બની ગઈ છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે આ કૌભાંડમાં માત્ર સાયબર ગુનેગારો જ નહીં પરંતુ બેંકિંગ સિસ્ટમની ગંભીર બેદરકારી સામે પણ લાલ આંખ કરી છે. કોર્ટે પાંચ મુખ્ય પ્રણાલીગત ખામીઓ તરફ અંગુલીનિર્દેશ કર્યો છે, જેમાં કાગળ પર થતા બોગસ KYC, અસામાન્ય અને મોટા ભંડોળની ટ્રાન્સફર પર બેંકો દ્વારા રિયલ-ટાઇમ એલર્ટ ન આપવું, પોલીસને તાત્કાલિક સૂચના આપવાનો અભાવ અને ખાતાધારકની ભૌતિક ચકાસણી ન કરવી જેવા મુદ્દા સામેલ છે. કોર્ટે સંકેત આપ્યો છે કે જો બેંકોની બેદરકારીને કારણે કોઈ વૃદ્ધ કે નાગરિક પોતાની ડિપોઝિટ ગુમાવે છે, તો પીડિતોને વળતર ચૂકવવા માટે પણ બેંકો જવાબદાર બનવી જોઈએ. આ ચુકાદા અને અવલોકનો બાદ હવે ડિજિટલ ધરપકડ કરનારા ઠગો માટે કાયદાકીય સિકંજો અત્યંત કડક બનવાનો છે.