નવી દિલ્હી : એસિડ હુમલો માત્ર કોઈ વ્યક્તિનો ચહેરો જ નથી બગાડતો, પરંતુ તેના આખા જીવનને ક્યારેય ન રુઝાય તેવા ઊંડા માનસિક અને શારીરિક ઘા આપી જાય છે. આ ઘાની લાંબી સારવાર માટે પીડિતોને વર્ષો સુધી મોટા શહેરોની હોસ્પિટલોના ધક્કા ખાવા પડે છે. એસિડ હુમલાનો ભોગ બનેલા નિર્દોષ લોકોની આ અસહ્ય પીડા અને આર્થિક લાચારીને સમજીને સર્વોચ્ચ અદાલતે (Supreme Court) એક અત્યંત પ્રશંસનીય અને સંવેદનશીલ કદમ ઉઠાવ્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એસિડ એટેકના પીડિતોને સારવાર માટે રેલવેની એર-કન્ડિશન્ડ (AC) ટિકિટોમાં રાહત આપવા અંગે કેન્દ્ર સરકાર અને રેલવે મંત્રાલય પાસે તેમનો સત્તાવાર અભિપ્રાય માંગ્યો છે.

કેમ પીડિતો માટે એસી (AC) કોચમાં જ મુસાફરી કરવી છે અનિવાર્ય?

ચીફ જસ્ટિસ (CJI) સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બનેલી સ્પેશિયલ ડિવિઝન બેન્ચે આ મામલે એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ અર્ચના પાઠક દવેને રેલવે મંત્રાલય પાસેથી જરૂરી સૂચનાઓ મેળવવાનો આદેશ આપ્યો છે. સુનાવણી દરમિયાન અરજદાર સંસ્થા 'અતિજીવન સોસાયટી' તરફથી કોર્ટને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે:

· ચામડીની અત્યંત સંવેદનશીલતા: એસિડ હુમલા બાદ પીડિતોની ત્વચા અત્યંત સંવેદનશીલ બની જાય છે. સામાન્ય કોચની ગરમી અને ધૂળના કારણે તેમને અસહ્ય ખંજવાળ અને બળતરા થાય છે.

· ઇન્ફેક્શનનું જોખમ: જટિલ પ્લાસ્ટિક સર્જરીઓ પછી કોઈપણ પ્રકારના બેક્ટેરિયલ ચેપ (ઇન્ફેક્શન) થી બચવા માટે પીડિતોએ ઠંડા અને સ્વચ્છ વાતાવરણ એટલે કે એસી કોચમાં જ મુસાફરી કરવી પડે છે. પરંતુ ગરીબ પીડિતો માટે વારંવાર મોંઘી એસી ટિકિટો ખરીદવી આર્થિક રીતે અશક્ય બની જાય છે.

મેટ્રો શહેરોના ચક્કર અને પ્રમાણપત્રોની ઝંઝટ

અરજીમાં એ વાત પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો કે એસિડ એટેકની સુપર-સ્પેશિયાલિટી સારવાર માત્ર દિલ્હી, ચેન્નાઈ અને હૈદરાબાદ જેવા મોટા મેટ્રોપોલિટન શહેરોમાં જ ઉપલબ્ધ છે. આથી દર્દીઓએ ૪ થી ૫ વર્ષ સુધી વારંવાર લાંબી મુસાફરી કરવી પડે છે. વળી, જે પીડિતો પર એસિડ ફેંકાવાને કારણે તેઓ એસિડ ગળી જવા મજબૂર બન્યા હોય, તેમની અન્નનળી અને આંતરિક અંગો ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ જાય છે. આવા ગંભીર દર્દીઓને રેલવે કન્સેશન માટે જરૂરી જટિલ તબીબી પ્રમાણપત્રો મેળવવામાં પણ સરકારી તંત્રમાં ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે.

કેન્સર અને થેલેસેમિયાના દર્દીઓની શ્રેણીમાં સમાવવા સૂચન

સુનાવણી દરમિયાન જ્યારે સરકારી વકીલે જણાવ્યું કે રેલવેમાં દિવ્યાંગોની ૨૧ શ્રેણીઓને પહેલેથી જ ટિકિટમાં છૂટછાટ મળે છે, ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે એક સંપૂર્ણ માનવતાવાદી દ્રષ્ટિકોણ અપનાવ્યો હતો. સર્વોચ્ચ અદાલતે કાયદા અધિકારીને સ્પષ્ટ તપાસ કરવા કહ્યું કે, શું એસિડ હુમલાના પીડિતોને પણ કેન્સર, થેલેસેમિયા કે ટીબી જેવા ગંભીર દર્દીઓની વિશેષ શ્રેણીમાં સામેલ કરી શકાય? જેથી કરીને તેઓને કોઈ પણ વહીવટી વિલંબ વગર તાત્કાલિક ધોરણે રાહત દરે ટ્રેન ટિકિટ મળી રહે. આ કેસ માત્ર સરકારી સબસિડીનો નથી, પરંતુ સમાજની ક્રૂરતાનો ભોગ બનેલા જીવંત સભ્યોને સન્માનપૂર્વક જીવવાનો હક આપવાનો છે, અને હવે સમગ્ર દેશની નજર રેલવે મંત્રાલયના જવાબ પર ટકેલી છે.