નવી દિલ્હી, તા.૦૬: પંજાબ, હરિયાણા અને હિમાચલ પ્રદેશ વચ્ચે છેલ્લા છ દાયકાથી એટલે કે ૧૯૬૬થી ભાખરા બિયાસ મેનેજમેન્ટ બોર્ડ (BBMB) પ્રોજેક્ટ્સની બાકી લેણી રકમને લઈને ચાલી રહેલા લાંબા અને જટિલ ઊર્જા વિવાદનો સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે એક કાયમી અને ઐતિહાસિક ઉકેલ લાવ્યો છે.

ચીફ જસ્ટિસ ઓફ ઈન્ડિયા સૂર્યકાંત તેમજ ન્યાયાધીશો જોયમાલ્યા બાગચી અને વી. મોહનાની ખંડપીઠે કેન્દ્ર સરકારના એ પ્રસ્તાવને સ્વીકારી લીધો છે, જેમાં પંજાબ અને હરિયાણા દ્વારા હિમાચલ પ્રદેશને બાકી નીકળતી રકમ રોકડ સ્વરૂપે ચૂકવવાના બદલે વીજળીના રૂપમાં પૂરી પાડવાની વાત કરવામાં આવી હતી.

આ વ્યવસ્થા વર્ષ ૨૦૧૧ના સર્વોચ્ચ અદાલતના ચુકાદા અનુસાર જ લાગુ કરવામાં આવશે, જેણે ભાખરા નાંગલ અને બિયાસ હાઇડ્રો પ્રોજેક્ટ્સમાંથી ૧૯૬૬થી ઉદ્ભવતા વીજળીના લેણાંમાં હિમાચલ પ્રદેશની તરફેણમાં ૭.૧૯ ટકા હિસ્સો નિશ્ચિત કર્યો હતો, જ્યારે પંજાબનો હિસ્સો ૫૧.૮૦ ટકા અને હરિયાણાનો હિસ્સો ૩૭.૫૧ ટકા નક્કી કરાયો હતો.

કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પંજાબ અને હરિયાણા દ્વારા આગામી ૨૦ વર્ષના સમયગાળામાં કુલ ૧૧,૯૭૩ મિલિયન યુનિટ વીજળી હિમાચલ પ્રદેશને આપવામાં આવશે, જ્યારે સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટી દ્વારા મૂળ હક ૧૩,૦૬૬ મિલિયન યુનિટ આંકવામાં આવ્યો હતો.
 

આ પ્રસ્તાવના અમલીકરણથી ડેમ બાંધકામના ઐતિહાસિક મૂડી ખર્ચ સામે ૪૨૦ કરોડ રૂપિયાનું સમાયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેના કારણે હિમાચલે પંજાબ કે હરિયાણાને કોઈ વધારાની રકમ ચૂકવવી પડશે નહીં, અને અદાલતના આ મોટા નિર્ણયથી ઉત્સાહિત થઈને હિમાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રીએ હવે 'વોટર સેસ' તથા 'શાનન પ્રોજેક્ટ' માટે પણ આગળની લડત તેજ કરવાનો સંકેત આપ્યો છે.