જો પુરાવાનો અભાવ હોય તો કડક કાયદો બિનઅસરકારક બની જાય છે
સુપ્રીમ કોર્ટનો POCSO કેસમાં અપરાધની ધારણા પર ૪૨ પાનાનો નિર્ણયઃ આરોપી નિર્દોષ છૂટ્યો : ફરિયાદ પક્ષના કેસને અનિવાર્ય સત્ય ગણી શકાય નહીં: આ નિર્ણય નવ અન્ય ફોજદારી કાયદાઓને પણ અસર કરશે
નવી દિલ્હી તા.૧૯: સુપ્રીમ કોર્ટે જાતીય ગુનાઓથી બાળકોના રક્ષણ (POCSO) કાયદા હેઠળના કેસમાં પોતાનો ચુકાદો આપતી વખતે જણાવ્યું હતું કે અપરાધની કડક ધારણાનો અર્થ એ નથી કે ટ્રાયલ કોર્ટે ફરિયાદ પક્ષના કેસને અનિવાર્ય સત્ય તરીકે સ્વીકારવો જોઈએ.કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી કે આરોપી સામે ગુનાની કાનૂની ધારણાનો અર્થ એ નથી કે ફરિયાદ પક્ષની વાર્તાને સાચી તરીકે સ્વીકારવી જોઈએ. અદાલતોએ રેકોર્ડ પરના સમગ્ર પુરાવાઓનું સ્વતંત્ર રીતે વિશ્લેષણ કરવું જોઈએ.ન્યાયાધીશ પ્રશાંત કુમાર મિશ્રા અને એન.વી. અંજારિયાની બેન્ચે દિલ્હી ટ્રાયલ કોર્ટ અને દિલ્હી હાઈકોર્ટના ચુકાદાઓને ઉલટાવી દીધા, જેમણે આરોપીઓને દોષિત ઠેરવ્યા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટે પુરાવામાં વિસંગતતા અને ખામીઓનો ઉલ્લેખ કરીને આરોપીઓને નિર્દોષ જાહેર કર્યા. ૧૭ સપ્ટેમ્બરના રોજ ચુકાદો આપવામાં આવ્યો.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, કાનૂની ધારણાઓનો અર્થ એ રીતે અર્થઘટન કરી શકાતો નથી કે ફરિયાદ પક્ષનું સંસ્કરણ દરેક કેસમાં અંતિમ સત્ય છે અને આરોપીના પુરાવા અપ્રસ્તુત છે. સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય નવ ફોજદારી કાયદાઓને અસર કરશે.
ન્યાયાધીશ મિશ્રા અને અંજારિયાએ કહ્યું, કોર્ટે દોષિત ઠરાવ સંબંધિત જોગવાઈઓ પર આધારિત ફરિયાદ પક્ષના દાવાઓને આંધળાપણે સ્વીકારવા જોઈએ નહીં, અને દરેક કેસમાં ફરિયાદ પક્ષની વાર્તા સ્વીકારવી જોઈએ નહીં, ભલે તે વાહિયાત કે અશક્ય હોય.
જસ્ટિસ પ્રશાંત કુમાર મિશ્રા અને એન.વી. અંજારિયાની બેન્ચે દિલ્હી કોર્ટ અને દિલ્હી હાઈકોર્ટના નિર્ણયોને ઉલટાવી દેતી વખતે આ ચુકાદો આપ્યો હતો, જેમાં એક પુરુષને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો હતો.
દક્ષિણ દિલ્હીના કાલકાજી ઝૂંપડપટ્ટી વિસ્તારમાં ૨૦૧૫ માં એક મહિલાએ આ પુરુષ પર તેની સગીર પુત્રી પર જાતીય હુમલો કરવાનો આરોપ મૂક્યો હતો.
કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે મહિલા અને પુરુષ વચ્ચે પાણી અંગે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિવાદને કારણે મહિલાએ આ આરોપ લગાવ્યો હતો.
બેન્ચે અવલોકન કર્યું કે એવું લાગે છે કે ટ્રાયલ કોર્ટ અને હાઈકોર્ટ બંને પોક્સો એક્ટ હેઠળ દોષિત ઠરાવથી પ્રભાવિત હતા.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, ટ્રાયલ કોર્ટ અને હાઈકોર્ટ બંનેએ માતાના નિવેદનમાં નોંધપાત્ર ખામીઓ અને વિસંગતતાઓને અવગણી હતી, જે આરોપીએ ઉલટતપાસ દરમિયાન દર્શાવી હતી.
ચુકાદો આપતાં, ન્યાયાધીશ અંજારિયાએ જણાવ્યું હતું કે, POCSO કાયદા હેઠળ અપરાધની ધારણાનો અર્થ એ નથી કે આરોપીની તરફેણમાં પુરાવાઓને છોડી દેવા જોઈએ.
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, કાનૂની ધારણાઓનો અર્થ એ નથી કે દરેક કેસમાં ફરિયાદ પક્ષના ઘટનાઓના સંસ્કરણને સંપૂર્ણ સત્ય તરીકે સ્વીકારવામાં આવે. ધારણાઓને લગતી જોગવાઈઓ કોર્ટને ચોક્કસ કેસના તથ્યોના આધારે પુરાવાનું વિશ્લેષણ કરવાની તેમની આવશ્યક જવાબદારીથી મુક્ત કરતી નથી.
આ નિર્ણય POCSO કાયદામાં અપરાધની કડક ધારણાને અસર કરી શકે છે, તેમજ આઠ અન્ય કાયદાઓમાં જોગવાઈઓ જે આરોપી પર અપરાધની ધારણા અથવા પુરાવાના વિપરીત બોજ લાદે છે.
૪૨ પાનાના ચુકાદામાં નાર્કોટિક ડ્રગ્સ એન્ડ સાયકોટ્રોપિક સબસ્ટન્સ (NDPS) એક્ટ, ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ કાયદો, વન્યજીવન (સુરક્ષા) એક્ટ, આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ કાયદો, ખાદ્ય ભેળસેળ નિવારણ કાયદો, કસ્ટમ્સ એક્ટ, ફોરેન એક્સચેન્જ મેનેજમેન્ટ એક્ટ અને નેગોશિયેબલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ એક્ટનો ખાસ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો
(3:31 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
