રાજકોટ:આગામી ૧૨ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ આકાશમાં એક અત્યંત દુર્લભ અને આકર્ષક ખગોળીય ઘટના 'સૂર્યાસ્ત ગ્રહણ' (Sunset Eclipse) આકાર લેવા જઈ રહી છે. નાસાના અહેવાલ મુજબ, આ પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ મુખ્યત્વે ગ્રીનલેન્ડ, આઇસલેન્ડ, ઉત્તરી રશિયા અને સ્પેન જેવા દેશોના આકાશમાં જોવા મળશે, જ્યાં ચંદ્ર સૂર્યને સંપૂર્ણપણે ઢાંકી દેતા દિવસ દરમિયાન ક્ષણિક અંધારું છવાઈ જશે. આ ઘટના એટલા માટે વિશિષ્ટ છે કારણ કે ગ્રહણની આ પ્રક્રિયા સૂર્યાસ્ત સમયે થશે, જેના કારણે આકાશમાં રંગોનું એક અદભૂત મિશ્રણ સર્જાશે.

૧૯૯૯ પછી યુરોપમાં પ્રથમવાર આટલું સ્પષ્ટ અને પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ જોવા મળશે, જે ખગોળશાસ્ત્રીઓ અને પ્રવાસીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું છે. ખાસ કરીને સ્પેનના ઇબેરિયન દ્વીપકલ્પમાં ૧૯૧૨ પછી આટલી મોટી ઘટના બની રહી છે, જેથી ત્યાં લાખો લોકો આ દ્રશ્યને કેમેરામાં કેદ કરવા માટે રાહ જોઈ રહ્યા છે. ગ્રહણની મહત્તમ અસર ગ્રીનલેન્ડ અને આસપાસના ઉત્તર એટલાન્ટિક ભાગોમાં અઢી મિનિટ સુધી રહેશે, જે વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ માટે એક ઉત્તમ તક પૂરી પાડશે.

ભારતની દ્રષ્ટિએ વાત કરીએ તો, આ ગ્રહણ દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં નરી આંખે જોઈ શકાશે નહીં. જોકે, કેટલાક ખગોળીય અનુમાનો અનુસાર, લદ્દાખ અને જમ્મુ-કાશ્મીરના અત્યંત ઉત્તરી સીમાવર્તી વિસ્તારોમાં સૂર્યનો આશરે ૧૪ ટકા ભાગ ઢંકાયેલો હોવાની શક્યતા છે, પરંતુ તેની સત્તાવાર પુષ્ટિ બાકી છે. જો તમે ક્યાંય પણ ગ્રહણ જોવાનું આયોજન કરતા હોવ, તો ખાસ કાળજી રાખવી અનિવાર્ય છે. સામાન્ય સનગ્લાસને બદલે ફક્ત ISO 12312-2 પ્રમાણિત ખાસ ચશ્માનો ઉપયોગ કરવો જ હિતાવહ છે, જેથી આંખોને હાનિ ન પહોંચે.

આ ખગોળીય ઘટના બાદ વિશ્વભરના અવકાશ વૈજ્ઞાનિકો ડેટા એકત્રિત કરી સૂર્યના બાહ્ય આવરણ વિશે વધુ ઊંડાણપૂર્વક સંશોધન કરશે. કુદરતની આ અદભૂત અસરો અને બદલાતા તાપમાનના અભ્યાસ માટે આ ગ્રહણ એક મહત્વનો પડાવ સાબિત થશે. ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ ક્યારે અને કયા દેશોમાં જોવા મળશે, તે અંગેની ગણતરીઓ અત્યારથી જ કરવામાં આવી રહી છે, જે માનવજાત માટે હંમેશા જિજ્ઞાસાનો વિષય રહ્યો છે.