મુંબઈ, તા.27: સામાન્ય રીતે લોકો એવું જ માનતા હોય છે કે હેલ્થ ઈન્સ્યોરન્સ પોલિસી માત્ર એલોપથી એટલે કે અંગ્રેજી દવાઓની સારવાર અને હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાના ખર્ચ પૂરતી જ મર્યાદિત હોય છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે મોટાભાગની આધુનિક હેલ્થ પોલિસીઓમાં આયુર્વેદ, યોગ, યુનાની, સિદ્ધ અને હોમિયોપથી એટલે કે 'આયુષ' (AYUSH) ટ્રીટમેન્ટ પણ કવર કરવામાં આવે છે, જેના વિશે મોટાભાગના વીમાધારકો અજાણ હોય છે.

વીમા નિયંત્રક સંસ્થા (IRDAI) ના સ્પષ્ટ નિયમો અનુસાર વીમા કંપનીઓએ આયુષ કવર ઉપલબ્ધ કરાવવું ફરજિયાત છે, જેમાં અનેક કોમ્પ્રિહેન્સિવ પોલિસીમાં આ સુવિધા બિલ્ટ-ઈન મળે છે અથવા ઓપ્શનલ એડ-ઓન તરીકે ઉપલબ્ધ હોય છે. આયુર્વેદ, યોગ, યુનાની, સિદ્ધ અને હોમિયોપથી જેવી પાંચ પરંપરાગત ભારતીય ચિકિત્સા પદ્ધતિઓ દ્વારા લોકો હવે આધુનિક બીમારીઓ સામે કુદરતી અને આડઅસર વગરની સારવાર મેળવી રહ્યા છે.

આ કવર હેઠળ ક્લેમ મેળવવા માટે સૌથી મહત્વની શરત એ છે કે ટ્રીટમેન્ટ કોઈ પણ સરકારમાન્ય અને રજિસ્ટર્ડ આયુષ હોસ્પિટલમાં જ લેવાયેલી હોવી જોઈએ, જ્યાં એલોપથીની જેમ ઓછામાં ઓછા ૨૪ કલાક ઇન-પેશન્ટ તરીકે દાખલ થવું અનિવાર્ય છે. ક્રોનિક સાંધાના કે કમરના દુખાવા માટે અપાતી પંચકર્મ થેરાપી કે હોમિયોપથિક હોસ્પિટલમાં દાખલ થઈને કરાતી સારવાર આ પાત્રતામાં સરળતાથી સામેલ થઈ શકે છે.

જોકે, આ બાબતે ખાસ ધ્યાન રાખવું કે સામાન્ય ઓપીડી (OPD) કન્સલ્ટેશન, વેલનેસ રિસોર્ટ કે સ્પામાં લેવાતી ટ્રીટમેન્ટ, ડિટોક્સ પ્રોગ્રામ કે પ્રિવેન્ટિવ યોગ ક્લાસ આ વીમા કવર હેઠળ માન્ય ગણાતા નથી. માત્ર ડોક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શન મુજબ રજિસ્ટર્ડ હોસ્પિટલમાં જ લેવાયેલી ઇન-પેશન્ટ ટ્રીટમેન્ટ જ આર્થિક વળતર કે કેશલેસ ક્લેમ માટે સત્તાવાર રીતે પાત્ર ઠરે છે.

ભૂતકાળમાં પરંપરાગત ચિકિત્સા પદ્ધતિઓ પ્રત્યે લોકોનું વલણ મર્યાદિત હતું, પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા અલગ આયુષ મંત્રાલયની સ્થાપના બાદ દેશભરમાં પ્રમાણિત હોસ્પિટલોનું નેટવર્ક વિશાળ બન્યું છે. મુંબઈ જેવા મહાનગરોમાં પણ હવે ઉત્તમ સુવિધાઓ ધરાવતી આયુર્વેદિક અને હોમિયોપથિક હોસ્પિટલો ઉપલબ્ધ હોવાથી ક્રોનિક બીમારીઓથી પીડાતા દર્દીઓ માટે આ એક સશક્ત અને સુરક્ષિત વિકલ્પ સાબિત થઈ રહ્યો છે.

નવી પોલિસી ખરીદતી વખતે કે જૂની રિન્યુ કરાવતી વખતે નાગરિકોએ અગાઉથી જ પોતાની પોલિસીમાં આયુષ કવરની સબ-લિમિટ અને તેની શરતો વિશે ચોક્કસ તપાસ કરી લેવી જોઈએ. યોગ્ય જાગૃતિ અને પૂર્વ આયોજન રાખવાથી જરૂરિયાતના સમયે વીમાધારકો પોતાના ખિસ્સામાંથી નાણાં ખર્ચ્યા વગર પરંપરાગત ચિકિત્સા પદ્ધતિનો મહત્તમ લાભ મેળવી શકે છે.