કેપ કેનાવેરલ, તા.02: અવકાશ વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં સ્પેસએક્સ (SpaceX) અને નાસા (NASA)એ મળીને એક નવો સુવર્ણ ઇતિહાસ રચી દીધો છે. નાસાના ક્રૂ-૧૩ (Crew-13) મિશન હેઠળ ઉડાન ભરનાર 'ગ્રેસ' નામનું સ્પેસએક્સ ડ્રેગન કેપ્સ્યુલ લોન્ચ થયાના માત્ર ૭ કલાક અને ૫૫ મિનિટમાં પૃથ્વીથી ૪૦૦ કિલોમીટર ઉપર સ્થિત ઇન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન (ISS) સાથે સફળતાપૂર્વક જોડાઈ ગયું છે. માનવસહિત કે માનવરહિત, કોઈપણ અમેરિકન અવકાશયાન માટે લોન્ચ પેડથી સ્પેસ સ્ટેશન સુધી પહોંચવાની આ અત્યાર સુધીની સૌથી ઝડપી અને રેકોર્ડબ્રેક મુસાફરી બની રહી છે.

૩ અલગ-અલગ દેશોના ૪ અવકાશયાત્રીઓનો સમાવેશ

આ ઐતિહાસિક સ્પેસ યાત્રામાં ત્રણ દેશોના ચાર અનુભવી અવકાશયાત્રીઓ સામેલ છે:

•    નાસા (NASA - અમેરિકા): જેસિકા વોટકીન્સ અને લ્યુક ડીલેની

•    કેનેડિયન સ્પેસ એજન્સી (CSA - કેનેડા): જોશુઆ કુટ્રિક

•    રોસકોસ્મોસ (Roscosmos - રશિયા): સર્ગેઈ ટેટેર્યાટનિકોવ

આ ચારેય અવકાશયાત્રીઓ આગામી છ મહિના સુધી સ્પેસ સ્ટેશન પર રહીને મહત્વપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો અને સ્ટેશનના જાળવણી કાર્યો સંભાળશે. તેમના આગમનથી ફેબ્રુઆરી મહિનાથી તૈનાત ક્રૂ-૧૨ની ટીમને મુક્તિ મળશે, જેઓ ૫ ઓક્ટોબરથી પૃથ્વી પર પાછા ફરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરશે.

આટલી ઝડપી સફર પાછળનું ગણિત અને 'નસીબ'

ચાલતી ટ્રેનમાં ચઢવા જેવી આ જટિલ પ્રક્રિયામાં લોન્ચિંગ સમયે સ્પેસ સ્ટેશન પોતાની ભ્રમણકક્ષામાં અસાધારણ રીતે શ્રેષ્ઠ સ્થાન પર હતું. સ્પેસએક્સના અધિકારી જુલિયાના શાઇમના જણાવ્યા મુજબ, ઉડાન વખતે અવકાશયાન અને સ્પેસ સ્ટેશન વચ્ચેની ભ્રમણકક્ષાનો મેળ (મેચિંગ) અદ્ભુત રહ્યો હતો, જેના કારણે ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમો મુજબ શક્ય હોય તેવા સૌથી ટૂંકા રસ્તા પર આ સફર પૂર્ણ થઈ શકી. આ અગાઉ અમેરિકાનો શ્રેષ્ઠ સમય ઓગસ્ટ ૨૦૨૫માં ક્રૂ-૧૧ મિશન દ્વારા ૧૪ કલાક અને ૪૩ મિનિટનો હતો, જેને ક્રૂ-૧૩ એ લગભગ અડધો કરી નાખ્યો છે.

ફાલ્કન ૯ રોકેટનું આંકડાકીય અને પર્યાવરણીય કૌશલ્ય

ફ્લોરિડાના સ્પેસ કોસ્ટ પરથી ૨૫ માળ ઊંચા ફાલ્કન ૯ રોકેટે ગર્જના સાથે ઉડાન ભરી હતી. આ મિશનમાં વપરાયેલું પ્રથમ સ્ટેજનું બૂસ્ટર અગાઉ પણ બે વાર (ક્રૂ-૧૨ અને સ્ટારલિંક લોન્ચ) વપરાયેલું હતું. સફળ લોન્ચિંગના ત્રણ મિનિટથી ઓછા સમયમાં બૂસ્ટર અલગ થઈને સુરક્ષિત રીતે પૃથ્વી પર ઉતરાણ કરી ગયું હતું. ભૂરાજકીય તાણ હોવા છતાં, વિભાજિત વિશ્વની ઉપર એક થઈને કામ કરતા આ અવકાશયાત્રીઓ દર્શાવે છે કે માનવતા માટે સહયોગ અને વિજ્ઞાન જ ભવિષ્યનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે.