નવી દિલ્હી :કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સામાન્ય નાગરિકોની સુવિધા અને પરિવહન પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવવા માટે મોટર વાહન અધિનિયમમાં કેટલાક પાયાના સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. ડ્રાઇવિંગ લાઈસન્સ, વાહન વીમો અને રજિસ્ટ્રેશન રદ કરવા જેવી બાબતોમાં સમયમર્યાદા વધારીને સરકારે વાહનચાલકોને મોટી રાહત આપી છે.

અત્યાર સુધીના નિયમ મુજબ, જો તમારા ડ્રાઇવિંગ લાઈસન્સની મુદત પૂરી થઈ જાય, તો તે જ ક્ષણથી તે અમાન્ય ગણાતું હતું. પરંતુ નવા સુધારા મુજબ:

• નવી જોગવાઈ: લાઈસન્સ એક્સપાયર થયા પછી પણ 30 દિવસ (1 મહિનો) સુધી માન્ય ગણાશે.
• ફાયદો: વાહનચાલકોને લાઈસન્સ રિન્યૂ કરાવવા માટે પૂરતો સમય મળશે અને એક્સપાયરીના બીજા જ દિવસે દંડ ભરાવાની ચિંતા રહેશે નહીં.

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ જૂનું વાહન ખરીદે છે, ત્યારે વીમો પોતાના નામે ટ્રાન્સફર કરાવવો એક જટિલ પ્રક્રિયા હતી.

• નવી જોગવાઈ: વાહન માલિકીના પરિવર્તન (RC ટ્રાન્સફર) દરમિયાન ઇન્શ્યોરન્સ ટ્રાન્સફર કરવા માટે હવે 30 દિવસનો સમય મળશે.
• ફાયદો: અગાઉ ઓછી સમયમર્યાદાને કારણે વીમો લેપ્સ થઈ જવાની કે દંડ થવાની ભીતિ રહેતી હતી, જે હવે દૂર થશે.
• રજિસ્ટ્રેશન રદ કરવાની મુદ્દતમાં વધારો

જો કોઈ સંજોગોમાં વાહનનું રજિસ્ટ્રેશન રદ કરાવવું હોય, તો તેની પ્રક્રિયા માટે પણ રાહત અપાઈ છે.

નવી જોગવાઈ: રજિસ્ટ્રેશન રદ કરાવવાની મર્યાદા 14 દિવસથી વધારીને 30 દિવસ કરવામાં આવી છે.

ફાયદો: નાગરિકોને કાયદાકીય કાગળની કાર્યવાહી પૂર્ણ કરવા માટે બમણો સમય મળશે.

અકસ્માત વળતર માટે અરજી કરવાની મુદ્દત

માર્ગ અકસ્માતના કિસ્સામાં પીડિતોને વળતર મેળવવા માટે સમય મર્યાદા નડતી હતી.

નવી જોગવાઈ: અકસ્માત વળતર માટે અરજી કરવાની મર્યાદા 6 મહિનાથી વધારીને 1 વર્ષ કરવામાં આવી છે.

ફાયદો: ગંભીર અકસ્માત વખતે પીડિત પરિવાર સારવારમાં વ્યસ્ત હોવાથી ઘણીવાર સમયસર અરજી કરી શકતા નહોતા, હવે તેમને પૂરતો ન્યાયિક સમય મળશે.

નિયમોમાં છૂટછાટ આપવાની સાથે સરકાર શિસ્ત બાબતે કડક પણ છે. જો તમે વીમા વગર (No Insurance) વાહન ચલાવતા પકડાશો તો ભારે દંડની જોગવાઈ છે:

ગુનોદંડની રકમપ્રથમ વખત₹ 5,000     બીજી વખત₹ 10,000

આ સુધારાઓનો મુખ્ય હેતુ દંડ વસૂલવાને બદલે વ્યવસ્થામાં ઇઝ ઓફ લિવિંગ  લાવવાનો છે. સમયમર્યાદા વધારવાથી ભ્રષ્ટાચારમાં ઘટાડો થશે અને સામાન્ય નાગરિકો બિનજરૂરી હાલાકીમાંથી બચી શકશે.