ક્વાલાલમ્પુર, તા. ૦૧ જૂન, ૨૦૨૬ બાળકોની ઓનલાઇન સુરક્ષા અને માનસિક સ્વાસ્થ્યને પ્રાથમિકતા આપતા મલેશિયાએ એક ક્રાંતિકારી નિર્ણય લીધો છે. હવે મલેશિયામાં ૧૬ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ ધરાવી શકશે નહીં. સોમવારથી લાગુ કરવામાં આવેલા આ નવા નિયમો મુજબ, ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, ટિકટોક અને યુટ્યુબ જેવા લોકપ્રિય પ્લેટફોર્મ્સે ફરજિયાતપણે વય-ચકાસણી (Age Verification) સિસ્ટમ અમલમાં મૂકવી પડશે. જે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ આ નિયમોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જશે, તેમને ૧૦ મિલિયન રિંગિટ (અંદાજે ૨.૫ મિલિયન ડોલર) સુધીનો તોતિંગ દંડ ભરવો પડી શકે છે.
બાળકોને ડિજિટલ જોખમોથી બચાવવાનો પ્રયાસ
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ પગલાંનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બાળકોને હાનિકારક કન્ટેન્ટ, સાયબર ધમકીઓ અને સોશિયલ મીડિયાની એવી ડિઝાઇનથી બચાવવાનો છે, જે તેમને વધુ પડતા ઉપયોગ તરફ દોરી જાય છે. મલેશિયાના કોમ્યુનિકેશન્સ અને મલ્ટીમીડિયા કમિશને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ બાળકોને ઇન્ટરનેટથી દૂર કરવા નથી માંગતા, પરંતુ ઓનલાઇન વાતાવરણને તેમના માટે સુરક્ષિત બનાવવા માંગે છે. પ્લેટફોર્મ્સને હવે એવી ડિઝાઇન સુવિધાઓ લાવવા સૂચના આપવામાં આવી છે જે સગીરોને નુકસાનકારક બાબતોથી સુરક્ષિત રાખી શકે.
વિવાદ અને પડકારો: શું આ નિયમ સફળ થશે?
આ નિર્ણય સામે ટેક જગત અને નિષ્ણાતોમાં ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે. મેટા (Meta) જેવી કંપનીઓએ ચેતવણી આપી છે કે આ પ્રકારના પ્રતિબંધો કિશોરોને સુરક્ષિત એપ્સથી દૂર કરી શકે છે અને તેમને ઇન્ટરનેટના એવા અંધારા ખૂણાઓમાં ધકેલી શકે છે જ્યાં કોઈ નિયંત્રણ નથી. સામાજિક વિજ્ઞાનના નિષ્ણાત બેન્જામિન લોહે ડેટા ગોપનીયતા (Privacy) અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે વય-ચકાસણી માટે સરકારી ID માંગવાની પ્રક્રિયા ગોપનીયતા માટે જોખમી બની શકે છે. વધુમાં, નિષ્ણાતો માને છે કે જો માતાપિતા ઈચ્છે તો તેઓ બાળકો માટે ફેક એકાઉન્ટ બનાવીને આ કાયદાને સરળતાથી બાયપાસ કરી શકે છે.
વૈશ્વિક વલણ અને ભવિષ્યની સ્થિતિ
મલેશિયા એકમાત્ર દેશ નથી જે આ પ્રકારના પગલાં લઈ રહ્યો છે. ઓસ્ટ્રેલિયા, બ્રાઝિલ, ઇન્ડોનેશિયા, બ્રિટન અને ફ્રાન્સ જેવા દેશો પણ બાળકોની સોશિયલ મીડિયા એક્સેસને નિયંત્રિત કરવા માટે સમાન અભિગમો વિચારી રહ્યા છે. માર્ચ મહિનામાં યુએસની એક જ્યુરીએ પણ સોશિયલ મીડિયા ડિઝાઇન સુવિધાઓને યુવાન વપરાશકર્તાઓને થતા નુકસાન માટે જવાબદાર ગણાવીને ટેક કંપનીઓને મોટો દંડ ફટકાર્યો હતો. મલેશિયાના આ નિર્ણયથી ટેક કંપનીઓ અને સરકારો વચ્ચેનો સંઘર્ષ હવે તેજ બન્યો છે, અને આવનારા દિવસોમાં આ નિયમોનું અમલીકરણ કેવી રીતે થશે તે જોવું ખૂબ જ રસપ્રદ રહેશે.