નવી દિલ્હી. રાજકીય પક્ષોએ સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અંગે ચૂંટણી પંચ પર અનેક આરોપો લગાવ્યા છે. SIR વિવાદ પછીના મહિનાઓમાં, ચૂંટણી પંચ તેની છબી સુધારવા માટે ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યું છે. 

ચૂંટણી પંચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં મતદાર જાગૃતિ કાર્યક્રમોને પુનર્જીવિત કરવાનું વચન આપીને નવી ડિજિટલ પહેલો રજૂ કરી રહ્યું છે.

  વધુમાં, પંચે તેની પ્રથમ રાષ્ટ્રવ્યાપી મીડિયા કોન્ફરન્સ યોજી હતી, જેમાં 350 થી વધુ પત્રકારોએ હાજરી આપી હતી.

ચૂંટણી પંચ તાજેતરના સમયમાં તેના સૌથી મોટા વિશ્વસનીયતા પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે. રાજકીય પક્ષોએ SIR અંગે અનેક હુમલાઓ શરૂ કર્યા છે, જેમાં કમિશન પર મતદાર યાદીમાંથી મનસ્વી રીતે મતદારોને દૂર કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓએ વારંવાર આ આરોપોને ફગાવી દીધા છે, ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે સુધારા કડક કાનૂની માળખામાં કરવામાં આવી રહ્યા છે અને દરેક મતદાર પાસે આ નિર્ણયોને પડકારવા અથવા પુનઃસ્થાપન મેળવવા માટે અનેક કાનૂની તકો છે.

આ ઝુંબેશને જોતા, ચૂંટણી પંચ પોતાનો બચાવ કરવાને બદલે જાહેર વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે કામ કરી રહ્યું હોવાનું કહી શકાય

કમિશનના પ્રયાસોમાં યુવા મતદારોમાં મતદાર જાગૃતિ વધારવા, મીડિયા સાથે સીધા જોડાણ દ્વારા પારદર્શિતા વધારવા અને ચૂંટણીને વધુ સુલભ અને જવાબદાર બનાવવાના માધ્યમ તરીકે ટેકનોલોજી દર્શાવવા જેવી પહેલો કેન્દ્રસ્થાને છે.

ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે પ્રથમ વખતના મતદારોને ચૂંટણી પ્રક્રિયા, બંધારણીય મૂલ્યો અને લોકશાહીમાં જાણકાર ભાગીદારીનો પરિચય કરાવવા માટે ક્લબોને ફરીથી સક્રિય કરવામાં આવશે.

ઘણા વર્ષો પહેલા શરૂ કરાયેલ, આ કાર્યક્રમ પીઅર-નેડ ક્વિઝ, મોક ઇલેક્શન, ચર્ચાઓ, મતદાર નોંધણી ડ્રાઇવ અને નાગરિક શિક્ષણ પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા જાગૃતિ લાવવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો હતો.

અધિકારીઓએ સ્વીકાર્યું કે યુવાનોની ભાગીદારી ચિંતાનો વિષય છે અને જણાવ્યું હતું કે નવેસરથી ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો હેતુ વિદ્યાર્થીઓ પ્રથમ વખતના મતદારો બને તે પહેલાં ચૂંટણી જાગૃતિ લાવવાનો છે.

ચૂંટણી પંચે ECINET ની જાહેરાત કરી, જે એક સંકલિત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ છે જે એક જ મોબાઇલ અને વેબ ઇન્ટરફેસ પર મતદાર અને ચૂંટણી સેવાઓની શ્રેણીને એકસાથે લાવે છે. 

  અધિકારીઓએ તેને વિશ્વના સૌથી મોટા લોકશાહી માટે વન-સ્ટોપ ડિજિટલ સોલ્યુશન તરીકે વર્ણવ્યું. આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા, નાગરિકો મતદાર નોંધણી અને ફરિયાદ ફાઇલિંગ સહિત ચૂંટણી પંચનો સીધો સંપર્ક કરી શકે છે.

ચૂંટણી પંચ દ્વારા જાહેર કરાયેલા ડેટા અનુસાર, ECINET એ તેના પાયલોટ તબક્કા દરમિયાન 101 મિલિયનથી વધુ નોંધણી ફોર્મ પર પ્રક્રિયા કરી છે. દરરોજ સરેરાશ આશરે 2.7 લાખ ફોર્મ પર પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે. પ્લેટફોર્મે લગભગ 10 લાખ બૂથ-સ્તરના અધિકારીઓની નોંધણી કરાવી છે,

  જ્યારે SIR કવાયત દરમિયાન જનરેટ થયેલા 1.5 અબજથી વધુ દસ્તાવેજોનું ડિજિટાઇઝેશન કરવામાં આવ્યું છે. આ પ્લેટફોર્મ 1.1 મિલિયન મતદાન મથકો, 543 સંસદીય મતવિસ્તારો અને 4,123 વિધાનસભા મતવિસ્તારોમાં એક અબજથી વધુ મતદારોને સેવા આપવા માટે રચાયેલ છે, જેમાં અંગ્રેજી ઉપરાંત 22 અનુસૂચિત ભાષાઓમાં સેવાઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

 

ચૂંટણી પંચના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ કહે છે કે પ્રક્રિયાને ડિજિટાઇઝ કરવાથી પારદર્શિતામાં સુધારો થશે, વિલંબ ઓછો થશે અને ચૂંટણી સંબંધિત માહિતીના ઝડપી પ્રસારને સરળ બનાવશે.

 ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓએ દલીલ કરી હતી કે અનેક નાગરિકલક્ષી સેવાઓને એક જ પ્લેટફોર્મ હેઠળ લાવવાથી વહીવટી કાર્યક્ષમતામાં સુધારો થશે અને ચૂંટણી અધિકારીઓ સાથેની ક્રિયાપ્રતિક્રિયા સરળ બનશે.