નવી દિલ્હી : ટ્રેનની મુસાફરી દરમિયાન મોટાભાગના મુસાફરોની પહેલી પસંદ અને પ્રાથમિકતા હંમેશાં લોઅર બર્થ (નીચલી સીટ) મેળવવાની જ હોય છે. લોઅર બર્થ પર મુસાફરી કરવાના અને અનેક ફાયદા છે; એક તો તેમાં બારી બહારના નજારાનો આનંદ બમણો થઈ જાય છે અને સામાન ચઢાવવા કે ઉતારવાની ઝંઝટમાંથી પણ રાહત મળે છે. જો કે, ટિકિટ બુક કરતી વખતે જો સાવચેતી ન રાખવામાં આવે તો અપર કે મિડલ બર્થ મળી જતી હોય છે, જેનાથી મુસાફરીની મજા થોડી ઓછી થઈ શકે છે. ત્યારે ભારતીય રેલવે અને IRCTC ના નિયમો મુજબ લોઅર બર્થ મેળવવાની સાચી પદ્ધતિ અને તેના વિશેષ માપદંડો વિશે જાણી લેવું અત્યંત જરૂરી છે.

રેલવેના નિયમો અનુસાર, ટિકિટ બુકિંગ વખતે સિસ્ટમ દ્વારા ખાસ પ્રાથમિકતાના ધોરણે લોઅર બર્થ ફાળવવામાં આવે છે. જેમાં ૬૦ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના પુરુષો અને ૫૮ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની મહિલાઓ (વરિષ્ઠ નાગરિકો) ને સૌથી પહેલી પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત ૪૫ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની એકલા મુસાફરી કરતી મહિલાઓ, સગર્ભા (ગર્ભવતી) મહિલાઓ અને દિવ્યાંગ મુસાફરો માટે લોઅર બર્થ અનામત રાખવામાં આવે છે. જો તમે યોગ્ય ક્વોટા (જેમ કે સિનિયર સિટીઝન કે લોઅર બર્થ પ્રિફરન્સ) પસંદ કરો અને સીટ ઉપલબ્ધ હોય, તો ઓટોમેટીક સિસ્ટમ દ્વારા તમને નીચલી સીટ ફાળવવામાં આવે છે.

આ રીતે કરો બુકિંગ અને રાખો ખાસ સાવચેતી

IRCTC ની વેબસાઇટ કે એપ પર ટિકિટ બુક કરતી વખતે સ્ટેશન, ટ્રેન અને ક્લાસ (AC કે સ્લીપર) પસંદ કર્યા બાદ પેસેન્જરની વિગતો ભરતી વખતે લોઅર બર્થની ચોક્કસ પસંદગી કરવી પડે છે. ઘણીવાર ચાર્ટ તૈયાર થયા પછી પણ જો કોઈ અસંગતતા જણાય અથવા અન્ય મુસાફર સીટ બદલવાનો ઇનકાર કરે, તો તમે તુરંત જ ફરજ પરના TTE નો સંપર્ક કરીને રજૂઆત કરી શકો છો. રેલવેની આ પારદર્શક વ્યવસ્થાને કારણે જરૂરિયાતમંદ મુસાફરોને સફરમાં કોઈ અગવડ ન પડે તેનું પૂરતું ધ્યાન રાખવામાં આવે છે.