જયપુર : ચોમાસાની ઋતુમાં સરેરાશ કરતાં ઓછો વરસાદ નોંધાતાં રાજસ્થાનમાં પશુધન માટે ઘાસચારાની ભારે અછત સર્જાવવાની ભયાનક આશંકા ઊભી થઈ છે. પશુપાલન પર નિર્ભર રાજ્યના ગ્રામીણ અર્થતંત્ર અને લાખો મંગળકારી પશુઓને ભૂખમરાથી બચાવવા માટે રાજસ્થાન સરકારે યુદ્ધના ધોરણે પગલાં ભરવાનું શરૂ કર્યું છે. પશુઓ માટે પૂરતો ઘાસચારો સુનિશ્ચિત કરવાના હેતુથી રાજસ્થાને પડોશી રાજ્યો પંજાબ, હરિયાણા અને મધ્ય પ્રદેશ સરકાર પાસે તાત્કાલિક મદદ માગી છે.

રાજસ્થાન સરકારે પડોશી રાજ્યોને વિશેષ વિનંતી કરી છે કે તેઓ ખેતરોમાં પાકના અવશેષો (ખાસ કરીને ડાંગરની પરાળ/પરાળી) બાળવા દેવાને બદલે અથવા થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ તથા ઈંટના ભઠ્ઠા જેવા ઔદ્યોગિક ઉપયોગમાં વાળવાને બદલે રાજસ્થાનના પશુઓ માટે અનામત રાખીને અહીં મોકલી આપે. આ ઉપરાંત ઘાસચારાના કૃત્રિમ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારીને રોકવા માટે પણ કડક પગલાં લેવાની માગ કરવામાં આવી છે, જેથી ઘાસચારાના ભાવ આસમાને ન પહોંચે.

પરિસ્થિતિનું સઘન મૂલ્યાંકન કરવા માટે રાજસ્થાન પશુપાલન વિભાગના અધિકારીઓની વિશેષ ટીમોને પંજાબ, હરિયાણા અને મધ્ય પ્રદેશના મુખ્ય બજારો અને ઉત્પાદન કેન્દ્રોની મુલાકાતે મોકલવામાં આવી છે. આ ટીમો સ્થળ પર જઈને ઘાસચારાની ઉપલબ્ધતા, ખરીદી અને સુગમ વાહનવ્યવહાર (ટ્રાન્સપોર્ટેશન) ની વ્યવસ્થા ગોઠવશે.

રાજસ્થાનમાં આ વર્ષે મોસમી સરેરાશ કરતાં આશરે ૧૭ ટકા ઓછો વરસાદ થયો છે, જેના કારણે રાજ્યના ૧૧ જેટલા જિલ્લાઓમાં ગંભીર દુષ્કાળ જેવી પરિસ્થિતિ આકાર લઈ રહી છે. પશુપાલન વિભાગે રાજ્યના કુલ ૩૧ જિલ્લાઓમાં ઘાસચારા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે, જે પૈકી પાલી, ઉદયપુર, રાજસમંદ, જોધપુર, જેસલમેર, બાડમેર, બાલોતરા, બ્યાવર અને દૌસા સહિત ૯ જિલ્લાઓને 'ગંભીર' (critical) અને જયપુર, બિકાનેર, ચુરુ સહિત ૨૨ જિલ્લાઓને 'અર્ધ-ગંભીર' (semi-critical) શ્રેણીમાં મુકવામાં આવ્યા છે.

પશુપાલન વિભાગના અગ્ર સચિવ વિકાસ સીતારામજી ભાલેએ તમામ જિલ્લા અધિકારીઓ સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠક યોજીને તમામ ગૌશાળાઓમાં ઘાસચારા અને પીવાના શુદ્ધ પાણીનો પૂરતો પુરવઠો જાળવી રાખવા સખત નિર્દેશ આપ્યા છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રાજ્યના ગ્રામીણ અર્થતંત્રમાં કરોડરજ્જુ સમાન પશુધનની સુરક્ષા માટે કોઈપણ જાતની બેદરકારી ચલાવી લેવામાં નહીં આવે.