કાઠમંડુ : ગત 26 ઓગસ્ટની સવારે નેપાળના ભોટે કોશી નદી વિસ્તારમાં ગ્લેશિયલ ફ્લેશ ફ્લડ ત્રાટકવાથી સર્જાયેલી ભયાનક તારાજી બાદ હવે ચીન અને નેપાળ સરહદ નજીક બનેલી કુદરતી ઝીલના કારણે વધુ એક મોટા મહાપ્રલયનો ખતરો તોળાઈ રહ્યો છે. હિમાલયમાં થયેલા ભારે ભૂસ્ખલનને કારણે નદીનો કુદરતી પ્રવાહ અવરોધાતા પાણી પાછળ તરફ એકઠું થઈને ડેમ જેવી જોખમી રચના બની ગઈ છે, જેને લઈને ચીન દ્વારા સત્તાવાર ચેતવણી આપવામાં આવ્યા બાદ નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ભયનું વાતાવરણ ફેલાઈ ગયું છે.

આ કુદરતી ઝીલ કોંક્રિટના બંધ જેવી મજબૂત હોવાને બદલે પથ્થરો, માટી, બરફ અને કાટમાળથી બનેલી હોવાથી પાણીનું દબાણ વધતાં ગમે ત્યારે તૂટી પડવાની પ્રબળ સંભાવના છે. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ 26 ઓગસ્ટે થયેલી આફતમાં અત્યાર સુધીમાં મૃત્યુઆંક 579 સુધી પહોંચી ગયો છે અને અંદાજે 1,900 લોકો હજુ પણ લાપતા છે, ત્યારે નદીના માર્ગમાં બનેલા આ નવા કાટમાળયુક્ત તળાવોએ બચાવકર્મીઓની ચિંતામાં મોટો વધારો કર્યો છે.

સ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને નેપાળી સેના, પોલીસ અને પ્રશાસનિક એજન્સીઓ દ્વારા પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં યુદ્ધના ધોરણે રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે, જો કે મુશ્કેલ પહાડી ભૂપ્રદેશ અને તૂટેલા રસ્તાઓને કારણે રાહત સામગ્રી પહોંચાડવામાં મોટા અવરોધો આવી રહ્યા છે. નેપાળના વિદેશ મંત્રાલય અને સુરક્ષા વિભાગ દ્વારા સતત સેટેલાઇટ મોનિટરિંગ કરીને જળસ્તર પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે જેથી કોઈપણ અનિચ્છનીય સ્થિતિમાં તાત્કાલિક પગલાં લઈ શકાય.

આ અગાઉ પણ વર્ષોમાં હિમાલયી ક્ષેત્રોમાં ગ્લેશિયલ લેક આઉਟબર્સ્ટ ફ્લડ (GLOF) જેવી ઘટનાઓ બની ચૂકી છે, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પર્યાવરણીય ફેરફારો સામે ગંભીર ચેતવણી આપી છે. હાલમાં નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ઝીલ ચોક્કસ ક્યારે તૂટશે તે ચોક્કસ કહી શકાતું નથી, પરંતુ સંભવિત ખતરાને જોતાં ભોટે કોશી અને ત્રિશુલી નદી પ્રણાલીના કિનારે વસતા નાગરિકોને સંપૂર્ણ સતર્કતા અને સાવચેતી રાખવાની ಕડક સૂચના આપવામાં આવી છે.