મુંબઈ : મહારાષ્ટ્રના અનેક વિસ્તારોમાં અપૂરતા અને ઓછા વરસાદને કારણે ગંભીર દુકાળ જેવી વિકટ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે. આ કપરા સમયમાં ખેડૂતોને રાહત આપવા માટે રાજ્ય સરકારે કેન્દ્ર સરકારની મદદની રાહ જોયા વગર જ તાત્કાલિક ધોરણે પગલાં લેવાનો મોટો નિર્ણય કર્યો છે. મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દુકાળ જાહેર કરવાની સત્તાવાર પ્રક્રિયા તેના નિયમો મુજબ ચાલતી રહેશે, પરંતુ ખેડૂતોને બચાવવા માટે જરૂરી રાહત કાર્યો અત્યારથી જ યુદ્ધના ધોરણે શરૂ કરી દેવામાં આવ્યા છે. હાલ સરકારનું મુખ્ય ધ્યાન પીવાનું પાણી, પશુઓ માટે પૂરતો ચારો અને ખેડૂતોને વીજળી પૂરી પાડવા પર છે.

રાહત અને પુનર્વસન પ્રધાન મકરંદ જાધવ પાટીલે જણાવ્યું છે કે દુકાળના મૂલ્યાંકન માટે ત્રણ તબક્કાની વ્યાપક પદ્ધતિ અપનાવવામાં આવશે. પ્રથમ તબક્કામાં વરસાદ સંબંધિત ફરજિયાત માપદંડો ચકાસવામાં આવશે, બીજા તબક્કામાં વનસ્પતિ સૂચકાંક, વાવેતર વિસ્તાર, જમીનમાં ભેજ અને ભૂગર્ભજળના સ્તરના આધારે સ્થિતિની ગંભીરતા મપાશે, જ્યારે ત્રીજા તબક્કામાં સ્થળ પર સર્વે કરીને પશુચારાની ઉપલબ્ધતા અને રોજગારની માંગ જેવા સામાજિક-આર્થિક પરિબળો ધ્યાનમાં લેવાશે. કૃષિ કમિશનરની અધ્યક્ષતાવાળી દુકાળ મોનિટરિંગ સમિતિના અહેવાલ મુજબ જો પાકનું નુકસાન ૩૩ ટકાથી વધુ જણાશે તો તે વિસ્તારને દુકાળગ્રસ્ત જાહેર કરવા માટે પાત્ર બનશે.

સોલાપુરમાં ગંભીર સ્થિતિ અને રાજકીય ગરમાવો

રાજ્યના સોલાપુર જિલ્લામાં સ્થિતિ અત્યંત ચિંતાજનક હોવાનું ગ્રામ વિકાસ પ્રધાન જયકુમાર ગોરેએ જણાવ્યું છે. અહીં સામાન્ય કરતાં આશરે ૫૦ ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે અને ૮૦ થી ૮૫ ટકા પાક નિષ્ફળ ગયો છે, તેમજ ૬૮ ગામો ટેન્કરના પાણી પર નિર્ભર બન્યા છે. ઉઝની ડેમના પાણીના વિતરણમાં પીવાના પાણીને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા અપાઈ છે. બીજી તરફ, મહારાષ્ટ્ર કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ હર્ષવર્ધન સપકાળે સરકાર પર વિલંબનો આક્ષેપ કરી દુકાળગ્રસ્ત ખેડૂતો માટે પ્રતિ હેક્ટર રૂ. ૧ લાખની આર્થિક સહાય અને સંપૂર્ણ કૃષિ લોન માફીની માંગ ઉઠાવી છે. આ ગંભીર કટોકટી વચ્ચે સરકારે રાહતની તૈનાતી તેજ કરી દીધી છે.