પટના : બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી પડી રહેલા ભારે વરસાદના કારણે ગંગા સહિત અનેક મુખ્ય નદીઓનું જળસ્તર જડપથી વધી રહ્યું છે, જેના કારણે બંને રાજ્યોના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પૂરનું મોટું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. સ્થિતિ એવી સર્જાઈ છે કે અનેક જાણીતા ઘાટો પાણીમાં સંપૂર્ણપણે ડૂબી ગયા છે અને પૂરના પાણી હવે રહેણાંક વસાહતો તથા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય વહીવટી તંત્રે રાહત અને બચાવ કાર્યોને અત્યંત ઝડપી બનાવી દીધા છે જેથી કોઈપણ આકસ્મિક સ્થિતિનો સામનો કરી શકાય.

બિહારના અનેક જિલ્લાઓમાં નદીઓ તોફાની બની છે અને ખતરાના નિશાનને પાર કરી ચૂકી છે. પાટનગર પટનાના દીધા અને ગાંધી ઘાટ ઉપરાંત મોકામાના હથિદહ, બક્સર, મુঙ্গের, ભાગલપુર અને કહલગાંવ જેવા મહત્વના સ્થળોએ ગંગાનું જળસ્તર ખતરાના નિશાનથી ઉપર નોંધાયું છે. માત્ર ગંગા જ નહીં પરંતુ અન્ય નદીઓ પણ તારાજી સર્જવાના સંકેત આપી રહી છે. ગંડક નદી ગોપાલગંજ અને વૈશાલી જિલ્લાઓમાં ખતરાના નિશાનથી ઉપર વહી રહી છે, જ્યારે ખાગડિયા અને કટિહારમાં કોસી નદીનું પાણી પણ ખતરાના નિશાનને વટાવી ચૂક્યું છે. આ ઉપરાંત બૂઢી ગંડક, પુનપુન અને ઘાઘરા નદીઓનું જળસ્તર પણ અનેક સ્થળોએ ચેતવણીના સ્તરથી ઉપર હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે, જેના કારણે કિનારાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોમાં ફફડાટ ફેલાયો છે.

આ સંભવિત આપત્તિને પહોંચી વળવા માટે બિહાર સરકાર અને જિલ્લા વહીવટી તંત્ર સંપૂર્ણપણે સતર્ક થઈ ગયા છે. પૂરની શક્યતા વાળા સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં એનડીઆરએફ અને એસડીઆરએફની કુલ 33 વિશેષ ટીમો યુદ્ધના ધોરણે તૈનાત કરવામાં આવી છે, જેમાં 6 ટીમો એનડીઆરએફની અને 27 ટીમો એસડીઆરએફની સામેલ છે. આ તમામ ટીમોને કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિમાં તાત્કાલિક મદદ પહોંચાડવા માટે કડક સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. આ સિવાય પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં ફસાયેલા લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવા માટે 693 સરકારી હોડીઓ પણ ચલાવવામાં આવી રહી છે. પ્રશાસન દ્વારા પ્રભાવિત જિલ્લાઓમાં અનેક રાહત શિબિરો અને સામુદાયિક રસોડા પણ શરૂ કરી દેવામાં આવ્યા છે, જ્યાં જરૂરિયાતમંદ લોકો માટે ભોજન, પીવાનું પાણી અને રહેવાની ઉત્તમ વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી રહી છે.

બિહારના મુખ્ય પ્રધાને સ્થિતિનો તાગ મેળવવા માટે પૂર પ્રભાવિત વિસ્તારોનું હવાઈ સર્વેક્ષણ કર્યું અને ત્યારબાદ વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે બેઠક યોજીને પ્રવર્તમાન પરિસ્થિતિની ગંભીર સમીક્ષા કરી. તેમણે અધિકારીઓને સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યા કે પ્રભાવિત લોકો સુધી સમયસર ભોજન, દવાઓ અને અન્ય આવશ્યક સામગ્રી પહોંચાડવામાં આવે. સાથે સાથે જળ સંસાધન વિભાગને બક્સરથી લઈને ભાગલપુર સુધીના તમામ તટબંધો પર સતત અને કડક નજર રાખવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે જેથી કોઈપણ પ્રકારના ધોવાણ કે તૂટાણને અટકાવી શકાય.

બીજી તરફ ઉત્તર પ્રદેશના પ્રયાગરાજમાં પણ ગંગા અને યમુનાનું જળસ્તર વધવાને કારણે અનેક ઘાટો પાણીમાં ડૂબી ગયા છે, જેના કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોની ચિંતાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. જોકે સ્થાનિક પ્રશાસનનું કહેવું છે કે બંને નદીઓનું પાણી હજુ ખતરાના નિશાનથી નીચે વહી રહ્યું છે, તેમ છતાં સંભવિત પૂરની આશંકાને ધ્યાનમાં રાખીને વિસ્તારમાં 29 રાહત શિબિરો તૈયાર રાખવામાં આવ્યા છે જેથી જરૂર પડ્યે લોકોને ત્યાં ખસેડી શકાય. પ્રધાન મંત્રી નરેન્દ્ર ભાઈએ વારાણસીમાં ગંગાનું જળસ્તર વધવાની સ્થિતિ અંગે જિલ્લા કલેક્ટર સાથે ફોન પર વિગતવાર વાતચીત કરી અને જમીની હકીકતની પૂરતી માહિતી મેળવી. તેમણે સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા રાહત શિબિરોમાં કરવામાં આવેલી તૈયારીઓ વિશે પણ વિશેષ પૂછપરછ કરી.

વધતા જતા પાણી વચ્ચે સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને બિહાર સરકારે એક ખાસ એડવાઈઝરી જારી કરી છે, જેમાં લોકોને પૂરના પાણી સાથે આવતી અજાણ અથવા અસામાન્ય દેખાતી માછલીઓ ખાવાથી સંપૂર્ણપણે દૂર રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. વિશેષજ્ઞોના મતે ગંદા પૂરના પાણી અને કચરાના સીધા સંપર્કમાં આવવાને કારણે આવી માછલીઓમાં ખતરનાક સંક્રમણ થઈ શકે છે જે માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક સાબિત થઈ શકે છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર આગામી દિવસોમાં હજુ પણ વરસાદ પડવાની સંભાવના છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રશાસનનું સમગ્ર ધ્યાન નદીઓના વધતા જળસ્તર, તટબંધો અને નીચાણવાળા વિસ્તારોની સુરક્ષા પર કેન્દ્રિત છે.