અયોધ્યા : અયોધ્યાના ભવ્ય રામ મંદિરમાં દરરોજ લાખો ભક્તો દર્શનાર્થે આવે છે અને શ્રદ્ધાભેર કરોડો રૂપિયા, સોનું તથા ચાંદીનું દાન કરે છે. હાલમાં રામ મંદિરમાં દાનના કથિત કૌભાંડની તપાસ ચાલી રહી છે, ત્યારે સામાન્ય જનતાના મનમાં એક મોટો પ્રશ્ન છે કે આટલી અત્યાધુનિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા વચ્ચે 'ચોરી' કે ગેરરીતિ કેવી રીતે શક્ય બની? આવો જાણીએ, મંદિરના દાનના વ્યવસ્થાપનની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા.

35 દાનપેટીઓ અને ડબલ-લોક સિસ્ટમનો પહેરો

મંદિર પરિસરમાં ભક્તો માટે કુલ 35 મોટા સ્ટીલના દાનપાત્રો મૂકવામાં આવ્યા છે. આ દાનપેટીઓ 24 કલાક CCTV કેમેરાની નજર હેઠળ રહે છે. તેની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની 'ડબલ-લોક સિસ્ટમ' છે. આનો અર્થ એ કે કોઈ એક વ્યક્તિ આ પેટીઓ ખોલી શકતી નથી. જ્યારે પણ દાનપેટી ભરચક થાય, ત્યારે મંદિર ટ્રસ્ટના જવાબદાર અધિકારી અને બેંકના પ્રતિનિધિની સંયુક્ત હાજરીમાં જ તેને ખોલવામાં આવે છે. આ પછી દાનની રકમને ખાસ સીલબંધ બેગમાં ભરીને સુરક્ષિત રીતે 'સેન્ટ્રલ કાઉન્ટિંગ રૂમ'માં મોકલવામાં આવે છે.

બે શિફ્ટમાં ચાલે છે નોટોની ગણતરીનું કામ

દાનની રકમની ગણતરી માટે હાઈ-ટેક સિસ્ટમ કાર્યરત છે. અહીં લગભગ 40 પ્રોફેશનલ કેશ ટેલર્સ, રાષ્ટ્રીયકૃત બેંકોના અધિકારીઓ અને ઓડિટર્સની ટીમ કામ કરે છે.

·         પ્રથમ શિફ્ટ: નોટોને તેના મૂલ્ય પ્રમાણે અલગ કરવામાં આવે છે, ફાટેલી કે ક્ષતિગ્રસ્ત નોટોને અલગ તારવવામાં આવે છે અને નોટોને વ્યવસ્થિત કરવામાં આવે છે.

·         બીજી શિફ્ટ: હાઇ-સ્પીડ કેશ કાઉન્ટિંગ મશીનો દ્વારા નોટોની ગણતરી થાય છે અને આ પ્રક્રિયામાં નકલી નોટોની પણ તપાસ કરવામાં આવે છે. આ આખી પ્રક્રિયા કેમેરાની કડક દેખરેખ હેઠળ થાય છે.

સોના-ચાંદીનો અલગ હિસાબ

રોકડ સિવાય જે સોના-ચાંદીના દાગીના કે સિક્કાઓ આવે છે, તેનું મૂલ્યાંકન સરકાર દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત નિષ્ણાતો દ્વારા કરવામાં આવે છે. વજન અને કિંમતની નોંધણી કર્યા બાદ તેને મંદિરની સુરક્ષિત અંડરગ્રાઉન્ડ તિજોરીમાં સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે.

બેંકમાં જમા થયા પછી જ ફાઈનલ રેકોર્ડ

દિવસના અંતે, મશીનમાં થયેલી ગણતરી અને વાસ્તવિક રોકડનું સમાધાન કરવામાં આવે છે. ટ્રસ્ટ અને નાણાકીય એજન્સીના અધિકારીઓ દસ્તાવેજો પર સહી કરે છે અને ત્યારબાદ કડક પોલીસ સુરક્ષા વચ્ચે આ રકમને બેંકમાં જમા કરાવવા લઈ જવામાં આવે છે. બેંકમાંથી ડિજિટલ રસીદ મળે, ત્યાર બાદ જ આ આંકડાઓને મંદિર ટ્રસ્ટના મુખ્ય એકાઉન્ટિંગ સોફ્ટવેરમાં કાયમી ધોરણે નોંધવામાં આવે છે.

તો પછી ક્યાં થઈ ચૂક? તપાસ એજન્સીઓની નજર

સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે આટલી પારદર્શક સિસ્ટમ છતાં ગેરરીતિ ક્યાં થઈ? હાલમાં SIT (સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ) આ તમામ પાસાઓની ઝીણવટભરી તપાસ કરી રહી છે. તપાસનું મુખ્ય લક્ષ્ય એ જાણવાનું છે કે શું ક્યાંક માનવીય બેદરકારી દાખવવામાં આવી છે, રેકોર્ડમાં હેરાફેરી થઈ છે, કે પછી સિસ્ટમની કોઈ નબળી કડીનો ફાયદો ઉઠાવવામાં આવ્યો છે. સત્ય સામે લાવવા માટે એજન્સીઓ દરેક નાણાકીય ટ્રાન્ઝેક્શનની ફરીથી સમીક્ષા કરી રહી છે.

ડિસ્ક્લેમર: આ માહિતી અહેવાલો પર આધારિત છે. તપાસ હજુ ચાલુ હોવાથી અંતિમ નિષ્કર્ષ માટે સત્તાવાર તપાસ એજન્સીઓના અહેવાલની રાહ જોવી જોઈએ.