મુંબઈ : મુંબઈમાં ૨૬/૧૧ના ભયાનક આતંકવાદી હુમલાના કેસમાં વિશેષ સરકારી વકીલ ઉજ્જવલ નિકમે અમેરિકન-પાકિસ્તાની આતંકવાદી ડેવિડ કોલમેન હેડલીને ભારતીય અદાલતમાં 'અપ્રૂવર' (સરકારી સાક્ષી) બનાવવાની માસ્ટરપ્લાન વ્યૂહરચનાનો સસંસ્પેન્સ ખુલાસો કર્યો છે. વર્ષ ૨૦૦૮ના મુંબઈ હુમલા માટે મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારોની રેકી કરનાર લશ્કર-એ-તૈયબાના સક્રિય સભ્ય હેડલીનું અમેરિકા સાથેના 'પ્લી એગ્રીમેન્ટ'ને કારણે ભારત પ્રત્યાર્પણ શક્ય ન હોવાથી, ભારતીય તપાસ સંસ્થાઓએ તેને કાયદાકીય જોગવાઈઓ હેઠળ માફી આપીને પાકિસ્તાનના કાવતરાખોરો વિરુદ્ધ ગંભીર પુરાવા એકત્ર કરવાનો સફળ માર્ગ અપનાવ્યો હતો.

શરૂઆતમાં મુંબઈ પોલીસના ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને કેન્દ્ર સરકારના કેટલાક પક્ષકારો હેડલીને અપ્રૂવર બનાવવાના પ્રસ્તાવની વિરુદ્ધમાં હતા. તે સમયે મુંબઈ પોલીસ કમિશનર રાકેશ મારિયા અને ત્યારબાદ જાવેદ અહેમદના કાર્યકાળ દરમિયાન હેડલીના ભારત પ્રત્યાર્પણ માટે તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા. ભારતીય તપાસ અધિકારીઓની એક ટીમ પૂછપરછ માટે વોશિંગ્ટન પણ ગઈ હતી, પરંતુ અમેરિકન કાયદાકીય કરારને કારણે ૩૫ વર્ષ સુધી તેનું પ્રત્યાર્પણ અશક્ય હોવાનું સ્પષ્ટ થઈ ગયું હતું.

આ પરિસ્થિતિમાં ઉજ્જવલ નિકમે તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ સાથે ખાસ બેઠક યોજીને નવી કાનૂની વ્યૂહરચના રજૂ કરી હતી. નિકમે ફડણવીસને સમજાવ્યું હતું કે, અજમલ કસાબના કબૂલાતનામા સિવાય હાફિઝ સઈદ અને પાકિસ્તાની આકાઓ સામે કોઈ સીધા પુરાવા ન હોવાથી હેડલીનો ઉપયોગ પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ કરવો જરૂરી હતો. ફડણવીસની સંમતિ બાદ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ સાથે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી અને તેમણે પણ આ યોજનાને લીલી ઝંડી આપી હતી.

ત્યારબાદ ઉજ્જવલ નિકમ અને તત્કાલીન આઈપીએસ અધિકારી અતુલચંદ્ર કુલકર્ણી અમેરિકા ગયા હતા. કાનૂની વ્યૂહરચના મુજબ મુંબઈ અદાલતમાં પહેલા હેડલીને આરોપી બનાવવામાં આવ્યો અને ત્યારબાદ શરતી માફી આપીને તેની જુબાની નોંધવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી. જાન્યુઆરી ૨૦૧૬માં હેડલીએ વિડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા મુંબઈ કોર્ટ સમક્ષ જુબાની આપીને હુમલાનું સમગ્ર કાવતરું, આઈએસઆઈ (ISI) ની ભૂમિકા અને લશ્કર-એ-તૈયબાના નેટવર્કનો પર્દાફાશ કર્યો હતો.

હેડલીની જુબાનીથી કેસની મહત્વપૂર્ણ અધૂરી કડીઓ જોડાઈ ગઈ હતી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સમક્ષ પાકિસ્તાનની ભૂમિકા ખુલ્લી પડી હતી. વધુમાં, ઉજ્જવલ નિકમે જણાવ્યું કે પાકિસ્તાનમાં સાત આરોપીઓ સામે ચાલી રહેલી સુનાવણી માત્ર એક પિસ્તોલ શૉ જેવી પારદર્શક વગરની પ્રક્રિયા છે, જ્યાં સરકારી વકીલોને પણ સુરક્ષા મળતી નથી અને ભારતે રજૂ કરેલા કાવતરાના આરોપોને ત્યાં દબાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.

હાલ ભારત સરકાર કાયદાની નવી જોગવાઈઓનો ઉપયોગ કરીને પાકિસ્તાનમાં છુપાયેલા ફરાર આતંકવાદીઓ સામે તેમની ગેરહાજરીમાં કેસ ચલાવવાની પ્રક્રિયા આગળ ધપાવી રહી છે. ઇન્ટરપોલ રેડ નોટિસ અને બિન-જામીનપાત્ર વોરંટના આધારે વૈશ્વિક મંચ પર પાકિસ્તાન આતંકવાદીઓને આશરો આપી રહ્યું હોવાનું સાબિત કરવા માટે આ કાનૂની કાર્યવાહી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.