ઈસ્લામાબાદ : પાકિસ્તાનના રાજકીય ફલક પર એક તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય કૂટનીતિનો જંગ જામ્યો છે તો બીજી તરફ આંતરિક લોકશાહી સંકટ ઘેરું બન્યું છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંઘર્ષને વિરામ આપવા માટે પાકિસ્તાનમાં બીજા તબક્કાની શાંતિ વાર્તા શરૂ થવા જઈ રહી છે. આ મહત્વપૂર્ણ વાર્તા માટે અમેરિકી દૂતો શનિવારે પાકિસ્તાન પહોંચશે તેવી શક્યતા છે. જોકે, ઈરાને વોશિંગ્ટન સાથે સીધી વાતચીતનો ઈનકાર કર્યો હોવા છતાં, કૂટનીતિક પ્રયાસો તેજ કરવામાં આવ્યા છે. વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ સચિવ કેરોલિન લેવિટે આશા વ્યક્ત કરી છે કે આ વાતચીત સાર્થક રહેશે અને કોઈ ચોક્કસ સમજૂતી તરફ પ્રગતિ થશે. આ પ્રક્રિયામાં અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ સીધી રીતે ઇસ્લામાબાદમાં હાજર નહીં રહે પરંતુ તેઓ સંપૂર્ણ મંત્રણામાં જોડાયેલા રહેશે.

આ કૂટનીતિક હલચલ વચ્ચે જેલમાં બંધ પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડાપ્રધાન ઈમરાન ખાનના પુત્ર સુલેમાન ખાને પાકિસ્તાની નેતૃત્વ પર ગંભીર આક્ષેપો કરીને વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. એક આંતરરાષ્ટ્રીય ચેનલને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં સુલેમાન ખાને દાવો કર્યો છે કે પાકિસ્તાની સત્તાવાળાઓ વિરોધના અવાજને દબાવી રહ્યા છે અને વિદેશોમાં પોતાની ખોટી છબી રજૂ કરી રહ્યા છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે સામાન્ય નાગરિકોને કોઈપણ કાયદાકીય પ્રક્રિયા વગર હિરાસતમાં લેવામાં આવી રહ્યા છે અને દેશમાં માનવાધિકારનું ખુલ્લેઆમ ઉલ્લંઘન થઈ રહ્યું છે. સુલેમાનના મતે પાકિસ્તાનમાં લોકશાહી સંસ્થાઓ નબળી પડી રહી છે અને દેશ એક 'તાનાશાહી તંત્ર' તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે એપ્રિલ ૨૦૨૨માં અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ બાદ સત્તા પરથી હટેલા ઈમરાન ખાન ઓગસ્ટ ૨૦૨૩થી જેલમાં છે. તેમની પાર્ટી પાકિસ્તાન તહરીક-એ-ઈન્સાફ આ ધરપકડને રાજકીય રીતે પ્રેરિત ગણાવી રહી છે. આ આંતરિક અશાંતિ વચ્ચે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની વાર્તા પાકિસ્તાન માટે પ્રતિષ્ઠાનો પ્રશ્ન છે. અગાઉ ૧૧-૧૨ એપ્રિલના રોજ યોજાયેલ પ્રથમ તબક્કાની વાર્તા કોઈ પરિણામ વગર પૂર્ણ થઈ હતી. તે સમયે તેહરાનનું સંવર્ધિત યુરેનિયમ, પરમાણુ ભવિષ્ય, હોર્મુઝ જલડમરુમધ્ય ફરીથી ખોલવા અને લેબનાનમાં ઈઝરાયેલના યુદ્ધ જેવા મુદ્દાઓ પર અસંમતિ રહી હતી. ઈરાની પ્રવક્તાના જણાવ્યા અનુસાર, અરાઘચી પાકિસ્તાન બાદ ઓમાન અને રશિયાની પણ મુલાકાત લેશે જેથી યુદ્ધના અંત માટેના માર્ગો શોધી શકાય. હાલમાં હોર્મુઝ જલડમરુમધ્યમાં અવરોધોને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં પણ તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જે ઉકેલવા આ મંત્રણા અત્યંત નિર્ણાયક મનાય છે.