કોલકાતા, તા.27: ભારતીય પ્રાણીશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણ (ZSI) ના વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા અરબી સમુદ્રના અતિ ઊંડાણમાં સંશોધન કરતી વેળાએ વીજળી ઉત્પન્ન કરતી માછલીની એક સાવ નવી પ્રજાતિની શોધ કરવામાં આવી છે. આ અભૂતપૂર્વ શોધ ઉત્તર હિંદ મહાસાગરમાં આ પ્રજાતિની હાજરીનો પ્રથમ સત્તાવાર અને દસ્તાવેજીકૃત રેકોર્ડ સાબિત થયો છે, જેણે સમુદ્ર વિજ્ઞાન જગતમાં ભારે કુતૂહલ જગાવ્યું છે.

મળતી માહિતી મુજબ, આ નવી પ્રજાતિનું નામ પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયના ડીપ ઓશન મિશનના ડિરેક્ટર ડૉ. એમ.વી. રામનામૂર્તિના માનમાં "ટેટ્રોનેરેસ રામનામૂર્તિ" રાખવામાં આવ્યું છે, જેમણે દરિયાઈ વિજ્ઞાન અને ઇજનેરી ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે. આ મહત્વપૂર્ણ સંશોધનનું નેતૃત્વ ચેન્નાઈના ZSI રિજનલ સેન્ટર ફોર મરીન બાયોલોજીના વૈજ્ઞાનિક ડૉ. કે.કે. બિનેશ અને જુનિયર રિસર્ચ ફેલો અનિલ કાશીનાથ દ્વારા યુએસએના નિષ્ણાતોના સહયોગથી કરવામાં આવ્યું હતું.

સંશોધકોએ ભારતના દક્ષિણપશ્ચિમ દરિયાકાંઠેથી એકત્રિત કરવામાં આવેલા કુલ નવ નમૂનાઓના ભૌતિક લક્ષણો અને આનુવંશિક માળખાનો ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરીને આ નવી પ્રજાતિની ઓળખ કરી છે. સામાન્ય રીતે આ માછલીને "અરબી કાળા ઇલેક્ટ્રિક રે" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેનું શરીર ઘેરા વાદળી-કાળાથી ઘેરા ભૂરા રંગનું હોય છે અને તેના નાના ઇલેક્ટ્રિક અંગો તેને અન્ય પ્રજાતિઓથી તદ્દન અલગ પાડે છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ આ માછલીના મિટોકોન્ડ્રિયલ DNA ના COI અને ND2 જનીનોનું વિશ્લેષણ કરીને તેની વિશિષ્ટ ઉત્ક્રાંતિ ઓળખની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે, જેમાં ૯૯ કરોડરજ્જુ અને ૨.૨ થી ૬.૭ ટકા સુધીની આનુવંશિક વિવિધતા જોવા મળી છે. આ વિશેષ માછલીની શારીરિક રચના અને તેની વીજળી ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા દરિયાઈ જીવવિજ્ઞાનીઓ માટે એક મોટો અભ્યાસનો વિષય બની ગઈ છે.

ભૂતકાળમાં દરિયાઈ ઇકોસિસ્ટમના ઊંડાણોમાં છુપાયેલા રહસ્યો અજાણ હતા, પરંતુ આ પ્રકારની શોધથી ભારતના સમુદ્રી ક્ષેત્રમાં રહેલી અકથ્ય જૈવવિવિધતાને સમજવામાં વૈજ્ઞાનિકોને ખૂબ મોટો સહારો મળશે. અરબી સમુદ્રના અજ્ઞાત જીવો અંગેના આ અભ્યાસથી ભવિષ્યમાં દરિયાઈ સંશોધનોના નવા દ્વાર ખુલી જશે.

આ સફળતા બાદ હવે સંશોધનકારો અને વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા અરબી સમુદ્રના વધુ ઊંડાણોમાં જઈને દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિની અન્ય પ્રજાતિઓ અને તેમની વિશેષતાઓ અંગે વધુ વિગતવાર અભ્યાસ હાથ ધરવામાં આવશે, જે મરીન સાયન્સ માટે અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થશે.