તિરુવનંતપુરમ : દેશમાં સતત વધી રહેલા પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણની ગંભીર સમસ્યાને ડામવા માટે વૈજ્ઞાનિકોએ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ક્રાંતિકારી શોધ કરી છે. વૈજ્ઞાનિક અને ઔદ્યોગિક અનુસંધાન પરિષદ (CSIR) હેઠળ કાર્યરત નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇન્ટરડિસિપ્લિનરી સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી (NIIST) ના વિજ્ઞાનીઓ દ્વારા છોડ આધારિત સામગ્રીમાંથી એક એવી અદભુત બોટલ વિકસાવવામાં આવી છે, જે કુદરતી પરિસ્થિતિઓમાં માત્ર છ મહિનાની અંદર જમીનમાં સંપૂર્ણપણે બાયોડિગ્રેડ થઈને નાશ પામે છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, આ નવીન પર્યાવરણ અનુકૂળ બોટલો બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર અને છોડમાંથી મેળવેલા કુદરતી પદાર્થોમાંથી બનાવવામાં આવી છે. વર્ષો સુધી પર્યાવરણમાં અકબંધ રહીને નુકસાન પહોંચાડતા પરંપરાગત પ્લાસ્ટિકથી વિપરીત, આ બોટલો ઉપયોગ બાદ જમીનમાં સરળતાથી ભળી જાય છે અને તેને ઉત્તમ ખાતરમાં પણ રૂપાંતરિત કરી શકાય છે, જેનાથી કચરાના નિકાલની સમસ્યા ઘટે છે.

સંસ્થાના જણાવ્યા અનુસાર, આ બોટલોનો વ્યાપક ઉપયોગ પીવાના પાણી, જ્યુસ, દૂધ, છોડ આધારિત પીણાં, રસોઈ તેલ, પર્સનલ કેર પ્રોડક્ટ્સ, ઘરગથ્થુ ક્લીનર્સ અને વિવિધ હર્બલ ઉત્પાદનોના પેકેજિંગ માટે સુરક્ષિત રીતે થઈ શકશે. વૈજ્ઞાનિકોએ આ ટેકનોલોજી વિકસાવવા માટે મકાઈ, શેરડી, કસાવા અને શુગર બીટ જેવા પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ નવીનીકરણીય કૃષિ સંસાધનોનો ઉપયોગ કર્યો છે, જેનાથી ખેડૂતોને પણ તેમની પેદાશોના ઉપયોગ માટે નવા વિકલ્પો મળી રહેશે.

આ ટેકનોલોજીની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે ઉત્પાદકોએ આ બોટલો બનાવવા માટે કોઈ મોટું નવું રોકાણ કરવું પડશે નહીં, પરંતુ તેઓ સામાન્ય પીઇટી (PET) બોટલ બનાવતા પોતાના હાલના મશીનોમાં જ સામાન્ય ફેરફાર કરીને આ ઇકો-ફ્રેન્ડલી બોટલોનું વ્યાપારી ધોરણે ઉત્પાદન કરી શકશે. પોલિઇથિલિન ટેરેફ્થાલેટ (PET) એ સામાન્ય રીતે સોફ્ટ ડ્રિંક્સ અને પાણી માટે વપરાતું હાનિકારક પ્લાસ્ટિક છે, જેનું આ એક ઉત્તમ અને સલામત વિકલ્પ સાબિત થશે.

આ પ્રોજેક્ટની પૃષ્ઠભૂમિ પર નજર કરીએ તો, લગભગ બે વર્ષ અગાઉ સસ્ટેનેબલ પેકેજિંગ મિશન અંતર્ગત શરૂ કરાયેલા આ સંશોધનની ટેકનોલોજી હવે સંપૂર્ણપણે તૈયાર થઈ ચૂકી છે. સંશોધન સંસ્થા દ્વારા આ ટેકનોલોજી સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs) તેમજ સ્ટાર્ટ-અપ્સને બિન-વિશિષ્ટ ધોરણે લાયસન્સ પર ઉપલબ્ધ કરાવવાની યોજના છે, જેથી બહુવિધ કંપનીઓ સરળતાથી તેનો ઉપયોગ કરી શકે.

ઇન્સ્ટિટ્યૂટના ડિરેક્ટર ડૉ. સી. આનંદરમાકૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે આ ટકાઉ પેકેજિંગ સામગ્રી પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ સામે લડવા અને સંસાધનોનો પુનઃઉપયોગ કરતી ચક્રીય અર્થવ્યવસ્થા તરફ આગળ વધવા માટેનું એક ઐતિહાસિક પગલું છે, જે નાના વ્યવસાયો અને મોટા ઉત્પાદકો બંને માટે પર્યાવરણવાદી અભિગમ અપનાવવામાં અત્યંત સહાયભૂત બનશે.