અયોધ્યા : અયોધ્યા સ્થિત રામ મંદિરમાં દાનની રકમમાં થયેલી કથિત અનિયમિતતાના વિવાદ બાદ ઉત્તર પ્રદેશમાં ૨૦૨૭ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) અને સંઘ પરિવારે અયોધ્યાના સાધુ-સંતો સાથેનો સંપર્ક અને સંવાદ વધારવાના પ્રયાસો તેજ કર્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં રજૂ કરાયેલા એસઆઈટી (SIT) ના સ્ટેટસ રિપોર્ટમાં રોકડ રકમની અનધિકૃત હેરફેરના ૧૦૫ કિસ્સાઓ સામે આવ્યા બાદ અને ૮ આરોપીઓ સામે ચાર્જશીટ દાખલ થયા પછી સંત સમુદાયમાં ઉદ્ભવેલી નારાજગી અને ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે સંઘના ટોચના પદાધિકારીઓ અંગત રીતે સંતોના નિવાસસ્થાને પહોંચી રહ્યા છે.

મંદિર ટ્રસ્ટની કામગીરી અને નાણાકીય પારદર્શિતા સામે સ્થાનિક સંતોએ જાહેરમાં પ્રશ્નો ઉઠાવતા સંઘ પરિવાર માટે આ વિવાદ ગંભીર ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. અયોધ્યા મુલાકાત દરમિયાન આરએસએસના અખિલ ભારતીય બૌદ્ધિક પ્રમુખ સ્વાંત રંજન, પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશના ક્ષેત્રીય પ્રચારક અનિલ કુમાર અને અવધ પ્રાંતના પ્રચારક કૌશલ કિશોરે અનેક અગ્રણી સંતો સાથે બંધબારણે અનૌપચારિક બેઠકો યોજી હતી. આ મુલાકાતોનો મુખ્ય હેતુ સંતોના મનમાં ઊભી થયેલી શંકાઓ નિવારીને મંદિર વ્યવસ્થાપન પ્રત્યેનો તેમનો વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવાનો છે.

બીજી તરફ, રામ મંદિર આંદોલન સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલું વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ (VHP) પણ અયોધ્યાના ધાર્મિક નેતાઓ સાથે સતત સંપર્કમાં છે. વિહિપ દ્વારા ‘પ્રતિષ્ઠા દ્વાદશી’ એટલે કે રામ મંદિર પ્રાણ પ્રતિષ્ઠાની વયગાંઠ નિમિત્તે અયોધ્યામાં સંતોના એક વિશાળ સંમેલનનું આયોજન કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. આ પ્રસ્તાવિત મંચ દ્વારા મંદિરના વહીવટ તેમજ વ્યાપક ધાર્મિક મુદ્દાઓ પર સંતો સાથે ખુલ્લા મનથી ચર્ચા-વિચારણા કરવામાં આવશે અને આગામી ચૂંટણી લક્ષી કાર્યક્રમોમાં સંતોની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરાશે.

અયોધ્યા પર સંઘ પરિવારનું આ વિશેષ ધ્યાન ૨૦૨૪ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં ફૈઝાબાદ લોકસભા બેઠક પર શાસક પક્ષને વેઠવી પડેલી હારની પૃષ્ઠભૂમિમાં પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા મહોત્સવના થોડા જ મહિનાઓ બાદ આવેલ રાજકીય પરિણામોએ સંઘ અને ભાજપને અયોધ્યાના સ્થાનિક સમીકરણોનું ઝીણવટભર્યું વિશ્લેષણ કરવા મજબૂર કર્યા હતા, જેમાં દાન વિવાદે વધુ એક પડકાર ઉમેર્યો છે.

દાન વિવાદની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને અગાઉ મંદિર ટ્રસ્ટના ભૂતપૂર્વ મહાસચિવ ચંપત રાય અને ભૂતપૂર્વ ટ્રસ્ટી અનિલ મિશ્રાના રાજીનામા બાદ સંગઠનાત્મક ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હતા. હાલમાં વચગાળાના મહાસચિવની નિમણૂક કરવામાં આવી છે તેમજ વહીવટમાં વધુ પારદર્શિતા લાવવા માટે મુખ્ય કારોબારી અધિકારી (CEO) નું નવું પદ ઊભું કરવાની યોજના પર કામ ચાલી રહ્યું છે, જેથી ભવિષ્યમાં આવી અનિયમિતતાઓ અટકાવી શકાય.

રાજકીય અને ધાર્મિક વિશ્લેષકોના મતે સંઘ પરિવાર માટે પડકાર માત્ર એસઆઈટી તપાસ પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ ૨૦૨૭ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા અયોધ્યાના ધાર્મિક નેતૃત્વ સાથે એકતા જાળવી રાખવાનો છે. ભૂતકાળમાં પણ ચૂંટણીઓ સમયે સંતોનો અસંતોષ સામે આવ્યો હતો જેને શમાવવા વરિષ્ઠ નેતાઓએ મધ્યસ્થી કરવી પડી હતી. હાલમાં દાન વિવાદથી ક્ષોભજનક સ્થિતિમાં મુકાયેલું વહીવટી તંત્ર સંતોની નારાજગી દૂર કરીને સ્થિતિ થાળે પાડવા માટે સતત પ્રયત્નશીલ છે.