નવી દિલ્હી :ભારતીય રેલવેએ મુસાફરોની સુવિધામાં વધારો કરતા એક ક્રાંતિકારી નિર્ણય લીધો છે. ખાસ કરીને દિવ્યાંગ મુસાફરો માટે મુસાફરીને વધુ ગરિમાપૂર્ણ અને અવરોધરહિત બનાવવા માટે રેલવેએ UDID કાર્ડને માન્યતા આપી છે. ૨૦ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ના રોજ જારી કરાયેલ નવી સૂચના મુજબ, હવે દિવ્યાંગ મુસાફરો માત્ર આ ડિજિટલ કાર્ડના આધારે ટ્રેનના નિર્ધારિત કોચમાં મુસાફરી કરી શકશે.

અત્યાર સુધી દિવ્યાંગ મુસાફરોએ અનેકવાર દસ્તાવેજોની ચકાસણીમાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડતો હતો. પરંતુ હવે, 'ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એમ્પાવરમેન્ટ ઓફ પર્સન્સ વિથ ડિસેબિલિટીઝ' દ્વારા જારી કરાયેલું વેલિડ UDID કાર્ડ ધરાવતી વ્યક્તિને રેલવે 'બોનાફાઈડ' એટલે કે સાચા મુસાફર તરીકે ગણશે. આ સુવિધા મેલ અને એક્સપ્રેસ ટ્રેનોના આરક્ષિત કોચમાં લાગુ પડશે. જો તમારી પાસે રેલવેના નિયમો મુજબનું ઓળખપત્ર અને UDID કાર્ડ છે, તો તમે કોઈપણ અડચણ વગર મુસાફરી કરી શકશો.

રેલવે પ્રશાસને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે દિવ્યાંગો માટે ફાળવવામાં આવેલા ખાસ કોચ કે સીટો પર જો કોઈ બિન-દિવ્યાંગ કે અનધિકૃત વ્યક્તિ મુસાફરી કરતા પકડાશે, તો તેની સામે 'રેલવે એક્ટ, ૧૯૮૯' હેઠળ કડક કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આ પગલાનો હેતુ દિવ્યાંગોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનો છે.

રેલવેએ ટિકિટ બુકિંગની પ્રક્રિયાને પણ ડિજિટલ બનાવી છે. દિવ્યાંગ મુસાફરો IRCTCની વેબસાઇટ પર જઈને 'માસ્ટર લિસ્ટ'માં પોતાનું નામ ઉમેરી શકે છે. આ માટે:

IRCTC એકાઉન્ટમાં લોગ-ઈન કરો.

'My Profile' માં 'Add/Modify Master List' પર જાઓ.

'Person with Disability' વિકલ્પ પસંદ કરી કાર્ડની વિગતો ભરો.

આમ કરવાથી દર વખતે બુકિંગ વખતે ફરીથી વિગતો ભરવી પડશે નહીં.

દિવ્યાંગ મુસાફરો ટિકિટ બુકિંગ વખતે 'Person with Disability Concession' ચેકબોક્સ પસંદ કરીને ભાડામાં મળતી છૂટછાટનો લાભ લઈ શકે છે. પેમેન્ટ કર્યા બાદ કન્ફર્મ ટિકિટ મેળવી શકાય છે. નોંધનીય છે કે રેલવેનું 'દિવ્યાંગજન કાર્ડ' (EPICS) પણ ઈ-ટિકિટિંગમાં અત્યંત સહાયરૂપ સાબિત થાય છે.

ભારતીય રેલવેનો આ નિર્ણય દિવ્યાંગોના સશક્તિકરણની દિશામાં એક મોટું પગલું છે. ડિજિટલ ઓળખપત્રને પ્રાધાન્ય આપીને રેલવેએ ભ્રષ્ટાચાર ઘટાડવા અને સાચા લાભાર્થીઓ સુધી સુવિધા પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. હવે દિવ્યાંગ મુસાફરો વધુ આત્મવિશ્વાસ સાથે ટ્રેન પ્રવાસનો આનંદ માણી શકશે.