નવી દિલ્હી, તા.15: સમગ્ર દેશમાં જ્યારે સૂર્યદેવ આકરા પાણીએ છે અને કાળઝાળ ગરમી પડી રહી છે, ત્યારે હવામાન વિભાગ તરફથી ઠંડક આપતા સમાચાર આવ્યા છે. આ વર્ષે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું તેની નિર્ધારિત તારીખ 1 જૂનના બદલે લગભગ 5 દિવસ વહેલું એટલે કે 26 મેના રોજ કેરળના દરિયાકાંઠે પહોંચવાની પ્રબળ શક્યતા છે. જો હવામાનની આ આગાહી સાચી પડશે, તો ગરમીથી ત્રાહિમામ પોકારેલી જનતાને સમય કરતાં વહેલી રાહત મળશે.
 
કેમ વહેલું આવી રહ્યું છે ચોમાસું?
ભારતીય હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, દરિયાઈ સપાટી અને વાતાવરણમાં થઈ રહેલા ફેરફારો ચોમાસાને વહેલું ખેંચી લાવવા માટે જવાબદાર છે. જોકે આ વર્ષે 'અલ-નીનો' (El Niño) ની અસર ચર્ચામાં છે, જે સામાન્ય રીતે નબળા ચોમાસાનું સંકેત આપે છે, પરંતુ હાલની પરિસ્થિતિ જોતા કેરળમાં મેઘરાજા વહેલું આગમન કરે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આ સતત બીજું વર્ષ હશે જ્યારે ચોમાસું મે મહિનામાં જ ભારતમાં પ્રવેશશે.
છેલ્લા ત્રણ વર્ષના આંકડા પર એક નજર
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ચોમાસાની પેટર્નમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. ૨૦૨૩માં ચોમાસું 8 જૂને એટલે કે એક અઠવાડિયું મોડું આવ્યું હતું. પરંતુ ૨૦૨૪માં તે 30 મેના રોજ અને ગયા વર્ષે ૨૦૨૫માં તો વિક્રમી રીતે 24 મેના રોજ જ કેરળમાં બેસી ગયું હતું. આ ફેરફારો ક્લાઈમેટ ચેન્જ તરફ પણ ઈશારો કરી રહ્યા છે.
અર્થતંત્ર અને ખેતી પર શું અસર પડશે?
ચોમાસાનું વહેલું આગમન માત્ર ગરમીથી રાહત નથી આપતું, પણ ભારતના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ સમાન કૃષિ ક્ષેત્ર માટે વરદાન સાબિત થાય છે.
•    ખેતી: ડાંગર, સોયાબીન, કઠોળ અને શેરડી જેવા ખરીફ પાકોની વાવણી સમયસર થઈ શકશે.
•    મોંઘવારી: જો વરસાદ સંતુલિત રહે તો ખાદ્ય ચીજોના ભાવ પર અંકુશ આવશે અને ફુગાવો ઘટશે.
•    પાણી અને વીજળી: જળાશયોના સ્તરમાં સુધારો થશે, જેનાથી પીવાના પાણીની સમસ્યા હલ થશે અને જળવિદ્યુત ઉત્પાદનને વેગ મળશે.
ગુજરાત અને ઉત્તર ભારતની રાહ
સામાન્ય રીતે કેરળમાં ચોમાસું બેઠા પછી તેને દિલ્હી અને ઉત્તર ભારત સુધી પહોંચતા લગભગ એક મહિનાનો સમય લાગે છે. ૨૦૨૫માં દિલ્હીમાં ૨૯ જૂને વરસાદ શરૂ થયો હતો. આ વખતે જો કેરળમાં ૨૬ મેના રોજ ચોમાસું બેસે, તો જૂનના ત્રીજા કે ચોથા અઠવાડિયા સુધીમાં ઉત્તર ભારત અને ગુજરાતના વિસ્તારોમાં પણ મેઘરાજાની પધરામણી થઈ શકે છે.
હાલ તો ખેડૂતો અને સામાન્ય જનતા ૨૬ મેની કાગડોળે રાહ જોઈ રહ્યા છે, જેથી આકરી ગરમીના દિવસોનો અંત આવે અને ધરતી પુત્રો વાવણીના કાર્યમાં જોતરાઈ શકે.