નવી દિલ્હી: ક્લિનિકલ ટ્રાયલ અને નવા ડ્રગ્સ અંગેના નિયમો ૨૦૧૯ (એનડીસીટી નિયમ ૨૦૧૯) ની જોગવાઈઓનું ગંભીર ઉલ્લંઘન અને નિયમનકારી આવશ્યકતાઓનું પાલન ન કરવા બદલ સેન્ટ્રલ ડ્રગ્સ સ્ટાન્ડર્ડ કંટ્રોલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (સીડીએસસીઓ) દ્વારા તાજેતરમાં દેશભરની સાત નૈતિક સમિતિઓની નોંધણી સત્તાવાર રીતે રદ કરી દેવામાં આવી છે.

ભારતના ડ્રગ કંટ્રોલર જનરલ ડૉ. રાજીવ સિંહ રઘુવંશીના હસ્તાક્ષરવાળા પત્રમાં જણાવ્યા અનુસાર, ક્લિનિકલ ટ્રાયલના સહભાગીઓ અને દર્દીઓના અધિકારો, સુખાકારી તથા ગૌરવનું સુરક્ષિત રક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે સમગ્ર દેશમાં નૈતિક સમિતિઓ (ઇસી) ની કામગીરી અને ગુણવત્તા વ્યવસ્થાપન પ્રણાલીઓનું જોખમ-આધારિત મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું.

નૈતિક સમિતિઓ કોઈપણ તબીબી સંશોધન અથવા અભ્યાસમાં જોખમો અને ફાયદાઓનું મૂલ્યાંકન કરતી એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ સ્વતંત્ર સંસ્થા છે, જે દર્દીઓનું શોષણ અટકાવવા અને તબીબી સલામતીના કાનૂની નિયમોનું પાલન થાય તે માટે નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે પરંતુ તાજેતરની તપાસમાં અનેક ગંભીર ક્ષતિઓ બહાર આવી હતી.

તાજેતરની આ કડક કાર્યવાહીના ભાગરૂપે ગત જુલાઈ ૨૦૨૫ દરમિયાન અનેક નૈતિક સમિતિઓની નોંધણીઓ રદ કરવામાં આવી હતી, જ્યારે મે ૨૦૨૬ માં રોયલ પુણેની નૈતિક સમિતિ સામે પણ સમાન કારણોસર સખત પગલાં લેવામાં આવ્યા છે જે તેમની જવાબદારીઓ નિભાવવાની નિષ્ફળતા દર્શાવે છે.

આ અગાઉ ૧૨ જૂનના રોજ બેંગલુરુની જાણીતી એચસીજી કેન્સર હોસ્પિટલના એક યુનિટને પણ ક્લિનિકલ ટ્રાયલ દરમિયાન થયેલી ઇજાઓ અને જાનહાનિના બનાવો છુપાવવા તથા દર્દીઓની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવામાં નિષ્ફળ જવા બદલ ૨૪ મહિના માટે પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી હતી.

દેશવ્યાપી નિરીક્ષણની આ કડક ઝુંબેશ આગામી સમયમાં તમામ તબીબી સંસ્થાઓ માટે ગુડ ક્લિનિકલ પ્રેક્ટિસના માર્ગદર્શિકાનું ચુસ્તપણે પાલન કરવાનો સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે અને જો નિયમોનું ઉલ્લંઘન થશે તો તંત્ર દ્વારા વધુ કડક પગલાં લેવામાં આવશે.