મુંબઈ,તા.૯: જો તમારો CIBIL સ્‍કોર ૭૩૦થી નીચે હોય, તો ભવિષ્‍યમાં હોમ લોન, ઓટો લોન અને શિક્ષણ લોન મેળવવી વધુ મુશ્‍કેલ બની શકે છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્‍ડિયા (RBI)ના નવા ECL દિશા-૨૦૨૬'ના અમલીકરણ પછી, બેંકો જોખમી ગ્રાહકોને ધિરાણ આપવામાં વધુ સાવધાન રહેશે. બેંકિગ ક્ષેત્રના એક્‍સપર્ટ માને છે કે ઓછા ક્રેડિટ સ્‍કોર ધરાવતા ગ્રાહકોને લોન મેળવવામાં મુશ્‍કેલીનો સામનો કરવો પડશે અથવા ઊંચા વ્‍યાજ દરે ઉધાર લેવું પડશે.

ઘણા કિસ્‍સાઓમાં, બેંકો વધારાની ગેરંટી અથવા કોલેટરલ પણ માંગી શકે છે. સૌથી મોટી ચિતા એ છે કે દેશમાં આશરે ૬૨ ટકા લોન અરજદારોનો CIBIL સ્‍કોર ૭૩૦થી નીચે છે. પરિણામે, આવતા વર્ષથી મોટી સંખ્‍યામાં લોકો માટે હોમ, ઓટો અને શિક્ષણ લોન મેળવવી પડકારજનક બની શકે છે.

આરબીઆઈનો 'એક્‍સપેક્‍ટેડ ક્રેડિટ લોસ (ઇસીએલ) ડાયરેક્‍શન-૨૦૨૬' ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૭થી અમલમાં આવશે. વર્તમાન સિસ્‍ટમ હેઠળ, બેંકો લોન NPA (નોન-પર્ફોર્મિગ એસેટ) બન્‍યા પછી તેના માટે જોગવાઈ કરે છે. આ સામાન્‍ય રીતે ત્‍યારે થાય છે જ્‍યારે ગ્રાહક ૯૦ દિવસ સુધી હપ્તો ચૂકવવામાં નિષ્‍ફળ જાય છે.

નવી સિસ્‍ટમ હેઠળ, બેંકોએ સંભવિત ડિફોલ્‍ટ્‍સની અપેક્ષા રાખવી પડશે અને તે મુજબ ભંડોળ અલગ રાખવું પડશે. આનો અર્થ એ છે કે તેઓ લોન ડિફોલ્‍ટ થાય તેની રાહ જોશે નહીં, પરંતુ સંભવિત નુકસાન માટે અગાઉથી તૈયારી કરવી પડશે. એક્‍સપર્ટ માને છે કે આ સિસ્‍ટમ બેંકિગ ક્ષેત્રના નફા પર દબાણ વધારી શકે છે, જે સંભવતઃ રૂ.૪૨૦૦૦ કરોડ સુધીના એકંદર મૂલ્‍યને અસર કરશે.

નિષ્‍ણાતોના મતે, નવા નિયમો અમલમાં આવ્‍યા પછી, બેંકો ડિફોલ્‍ટના ઊંચા જોખમનો સામનો કરતા ગ્રાહકો પાસેથી વધુ વ્‍યાજ દર વસૂલી શકે છે. તે જ સમયે, સારા ક્રેડિટ સ્‍કોર ધરાવતા ગ્રાહકોને રાહત દર અને સારી શરતો મળવાની શક્‍યતા વધુ હોઈ શકે છે. આ કારણોસર, બેંકો ૭૩૦ કે તેથી વધુ CIBIL સ્‍કોર ધરાવતા ગ્રાહકો પર વધુ ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરશે. ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ, ભારતમાં અંદાજે ૭૦ લાખ ગ્રાહકો છે જેમનો ક્રેડિટ સ્‍કોર ૭૩૦ કે તેથી વધુ છે.

ECL ફ્રેમવર્ક હેઠળ, બેંકો અન્‍ય ઘણા સૂચકાંકોનું વિશ્‍લેષણ કરશે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છેઃ

ગ્રાહક ચુકવણી રેકોર્ડ

CIBIL સ્‍કોરમાં ફેરફાર

આવકમાં ઘટાડો અથવા અસ્‍થિરતા

નોકરી ગુમાવવાનું જોખમ

લોન-ટુ-વેલ્‍યુ (LTV) ગુણોત્તર

આ ડેટાના આધારે, બેંકો ભવિષ્‍યમાં ડિફોલ્‍ટની સંભાવના નક્કી કરશે.

ડિફોલ્‍ટ માટે જોગવાઈઓ નોંધપાત્ર રીતે વધશે. નવા નિયમો હેઠળ, ડિફોલ્‍ટની સ્‍થિતિમાં બેંકોને પહેલા કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધુ ભંડોળ અલગ રાખવાની જરૂર પડશે. ઉદાહરણ તરીકે, રૂ. ૨૫ લાખની હોમ લોન માટે ૩૦-દિવસના EMI ડિફોલ્‍ટ માટે હાલમાં આશરે રૂ. ૧૦,૦૦૦ ની જોગવાઈ જરૂરી છે, જે વધીને રૂ. ૨૫,૦૦૦ થશે.

૩૧ થી ૬૦ દિવસના ડિફોલ્‍ટથી આ રકમ ૧૦૦૦૦ રૂપિયાથી વધીને ૧.૨૫ લાખ રૂપિયા થઈ શકે છે. ૯૦ દિવસથી વધુના ડિફોલ્‍ટ માટે હાલમાં ૩.૭૫ લાખ (૧૫% ) રૂપિયાની જોગવાઈ જરૂરી છે, જે વધીને ૫ લાખ રૂપિયા થશે.

આનાથી બેંકોનો ખર્ચ વધશે અને લોન આપતી વખતે તેઓ વધુ સાવધાન રહેશે.

એક્‍સપર્ટ માને છે કે ECL ફ્રેમવર્ક બેંકિગ સિસ્‍ટમને મજબૂત બનાવવા અને જોખમોને વહેલા ઓળખવા તરફ એક મોટું પગલું છે. જો કે, નબળા ક્રેડિટ સ્‍કોર ધરાવતા લોકો પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે. આવા ગ્રાહકોએ સમયસર EMI ચુકવણી, નિયમિત ક્રેડિટ કાર્ડ બિલ ચુકવણી અને ઓછી દેવાની જવાબદારીઓ જાળવવા પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરવાની જરૂર પડશે.

ભવિષ્‍યમાં વધુ સારો CIBIL સ્‍કોર પોષણક્ષમ વ્‍યાજ દર અને સરળ લોન મંજૂરી માટે ચાવીરૂપ બની શકે છે. ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૭ના રોજ નિયમો અમલમાં આવ્‍યા પછી, બેંકોની ધિરાણ વ્‍યૂહરચનામાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે, જેમાં લોન વિતરણથી ગ્રાહક ક્રેડિટ ગુણવત્તા અને જોખમ લેવાની ક્ષમતા પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરવામાં આવશે.