નવી દિલ્હી: તા.14 દિલ્હીના ઐતિહાસિક તુગલકાબાદ કિલ્લા પર થયેલા ગેરકાયદેસર અતિક્રમણ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે અત્યંત કડક વલણ અપનાવ્યું છે. કોર્ટે સર્વેક્ષણનું કામ ખાનગી એજન્સીને આઉટસોર્સ કરવાના નિર્ણયને 'નોકરશાહી લાલ-ટેપિઝમ' ગણાવીને ફગાવી દીધો છે. અદાલતે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે સરકારી વિભાગો પોતાની જવાબદારી ખાનગી હાથોમાં સોંપીને ભ્રષ્ટાચારને પ્રોત્સાહન આપી શકે નહીં.
જવાબદારીનો ત્યાગ અને ભ્રષ્ટાચારની આશંકા
જસ્ટિસ હસનુદ્દીન અમાનુલ્લાહ અને એન.કે. સિંહની બેન્ચે આ મામલે સખત નારાજગી વ્યક્ત કરતા સવાલ કર્યો હતો કે, "જ્યારે વિભાગ પાસે પોતે સંસાધનો અને કુશળતા ઉપલબ્ધ છે, ત્યારે બહારની એજન્સીની જરૂર કેમ પડી?" કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે આવા મહત્વના ઐતિહાસિક સ્થળોના સર્વે માટે ખાનગી એજન્સીઓને કામ સોંપવું એ જવાબદારીમાંથી છટકવા સમાન છે અને તે ભ્રષ્ટાચારનું ઉછેરનું સ્થળ બની શકે છે.
ખાનગી એજન્સી આઉટ, IIT દિલ્હી ઇન
સુપ્રીમ કોર્ટે ખાનગી એજન્સી પર પ્રતિબંધ મૂકતા આદેશ આપ્યો છે કે હવે આ સર્વેક્ષણ 'ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી દિલ્હી' (IIT દિલ્હી) અને 'સ્કૂલ ઓફ પ્લાનિંગ એન્ડ આર્કિટેક્ચર' (SPA) દ્વારા કરવામાં આવશે. કોર્ટે માન્યું છે કે આ સંસ્થાઓ પાસે પૂરતી ટેકનિકલ કુશળતા છે અને તેઓ નિષ્પક્ષ રીતે આ કાર્ય પૂર્ણ કરી શકશે.
કિલ્લાની દિવાલો તોડીને ઉભી કરાઈ ગેરકાયદે વસાહતો
સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે તુગલકાબાદ કિલ્લાની અંદર મોટા પાયે ગેરકાયદે વસાહતો વિકસી છે, જેના કારણે કિલ્લાની પૌરાણિક દિવાલોને ભારે નુકસાન થયું છે. વર્ષ ૨૦૦૧ થી દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં ચાલી રહેલી આ જાહેર હિતની અરજીમાં હવે સુપ્રીમ કોર્ટે એએસઆઈ (ASI) અને અન્ય વિભાગોની કાર્યશૈલી પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે.
અધિકારીઓ માટે 'ડેડલાઇન' અને જવાબદારી
સર્વોચ્ચ અદાલતે આ મામલે સ્પષ્ટ સૂચનાઓ જારી કરી છે:
•    સર્વેક્ષણ આગામી બે અઠવાડિયામાં જ પૂર્ણ કરવું પડશે.
•    કિલ્લાની હદ નક્કી કરવા માટે વ્યાપક ફોટોગ્રાફી અને વિડીયોગ્રાફી કરવી પડશે.
•    જો સર્વે દરમિયાન કોઈ નવું બાંધકામ કે અતિક્રમણ જોવા મળશે, તો તે વિસ્તારના અધિકારીઓને વ્યક્તિગત રીતે જવાબદાર ઠેરવવામાં આવશે.
આ નિર્ણય માત્ર તુગલકાબાદ કિલ્લા માટે જ નહીં, પરંતુ દેશના અન્ય વારસાસમ પ્રતીકોના સંરક્ષણ માટે અને વહીવટી પારદર્શિતા માટે પણ એક મોટો સીમાચિહ્ન સાબિત થશે.