ઓડેસા : રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા વિનાશક યુદ્ધના માહોલ વચ્ચે હવે ઓડેસા શહેરમાં રશિયન ભાષાને લઈને એક મોટો વિવાદ ફાટી નીકળ્યો છે. યુક્રેનના ત્રીજા સૌથી મોટા શહેર ઓડેસાની નગરપરિષદ આ અઠવાડિયે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ પર અંતિમ નિર્ણય લેવા જઈ રહી છે. આ પ્રસ્તાવમાં સાર્વજનિક સ્થળોએ રશિયન ભાષાના સંગીત અને સાહિત્યના ઉપયોગ પર કડક રોક લગાવવાની વાત કહેવામાં આવી છે. ઓડેસામાં મોટી સંખ્યામાં લોકો રશિયન ભાષા બોલે છે, જેના કારણે આ પ્રસ્તાવ સામે આવતાની સાથે જ સ્થાનિક સ્તરે ચર્ચાઓ અને વિવાદોનું પ્રમાણ ખૂબ વધી ગયું છે.

બીબીસીના અહેવાલ મુજબ, આ નવા પ્રસ્તાવ અંતર્ગત રસ્તાઓ, બગીચાઓ, સરકારી સંસ્થાઓ તેમજ સરકારી કલા અને મનોરંજનના સ્થળો પર રશિયન ભાષાના કન્ટેન્ટના પ્રદર્શન પર પ્રતિબંધ મૂકવાની વાત છે. સાર્વજનિક પુસ્તકાલયોમાં હવે રશિયન ભાષાના પુસ્તકો પ્રદર્શિત કરી શકાશે નહીં. આ ઉપરાંત, ઓડેસાના જૂના અને લોકપ્રિય રશિયન ગીતોને પણ જાહેરમાં વગાડવા પર રોક લગાવી શકાય છે. જો કે, ખાનગી દુકાનો અને કેફે પર આ પ્રતિબંધ સીધી રીતે અનિવાર્ય નહીં હોય, પરંતુ તેમને પણ રશિયન ભાષાનો ઉપયોગ ન કરવા માટે વિશેષ રૂપે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે.

આ પ્રસ્તાવનું સમર્થન કરનારા લોકોનું સ્પષ્ટપણેવું છે કે રશિયા પોતાની ભાષા અને સંસ્કૃતિના માધ્યમથી યુક્રેનમાં પોતાનો પ્રભાવ જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરતો રહે છે. ઓડેસાના વકીલ આર્ટેમ કાર્તાશોવે રશિયન ભાષાને રશિયાનું એક પ્રભાવી હથિયાર ગણાવ્યું છે. તેમના મતે રશિયન ભાષા અને સંગીતની અસર ખાસ કરીને દેશના યુવાનો પર નકારાત્મક રીતે પડી શકે છે. ઓડેસાના ભાષા અધિકારી અન્ના નેરુશનું કહેવું છે કે રસ્તાઓ પર રશિયન ભાષા સાંભળવી તેવા લોકો માટે માનસિક વેદનાનું કારણ બની શકે છે જેઓ આ ભયાનક યુદ્ધથી સીધા પ્રભાવિત થયા છે.

બીજી બાજુ, આ પ્રસ્તાવનો વિરોધ કરનારાઓએ તેને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા પર સીધો પ્રહાર ગણાવ્યો છે. ઓડેસાના પ્રખ્યાત હાસ્ય કલાકાર બોરિસ બાર્સ્કી આ પ્રસ્તાવનો સખત વિરોધ કરી રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે રશિયન ભાષા માત્ર રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની જ ભાષા નથી, પરંતુ તે દોસ્તોવ્સ્કી અને બલ્ગાકોવ જેવા મહાન લેખકોની પણ ભાષા છે. માનવશાસ્ત્રી અનાસ્તાસિયા પિલિયાવ્સકી પણ માને છે કે મૂળ સવાલ ભાષાનો નથી, પરંતુ સ્વતંત્રતાનો છે. તેમના મતે રશિયન ભાષી લોકોને તેમની પોતાની સાંસ્કૃતિક વારસાગત ઓળખથી બળજબરીપૂર્વક દૂર કરવામાં આવી રહ્યા છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે વર્ષ ૨૦૨૨માં રશિયાના પૂર્ણ કદના હુમલા બાદ અનેક રશિયન ભાષી યુક્રેનિયનોએ સ્વેચ્છાએ યુક્રેની ભાષા અપનાવી લીધી છે. યુક્રેનમાં વર્ષ ૨૦૧૯થી જ અનેક સાર્વજનિક અને વ્યાવસાયિક ક્ષેત્રોમાં યુક્રેની ભાષાનો ઉપયોગ અનિવાર્ય કરવામાં આવ્યો છે. ઓડેસાના શિક્ષક પાવલો વિક્ટરનું માનવું છે કે યુક્રેનીકરણ ક્યારેય બળજબરીથી ન હોવું જોઈએ, પરંતુ લોકો માટે એવું સાનુકૂળ વાતાવરણ બનવું જોઈએ કે તેઓ જાતે જ યુક્રેની ભાષા સ્વીકારવા પ્રેરાય. હાલમાં આ પ્રસ્તાવને લઈને પરિષદમાં શું નિર્ણય લેવાશે તે સ્પષ્ટ નથી, પરંતુ તેણે ઓડેસામાં સાંસ્કૃતિક ઓળખની નવી આગ જરૂર લગાવી દીધી છે.