મુંબઈ, તા. ૨૭: ભારતની અગ્રણી ખાનગી બેંક 'એક્સિસ બેંક' માંથી મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. બેંકે છેલ્લા એક વર્ષમાં તેના કર્મચારીઓની સંખ્યામાં ૩,૦૦૦ જેટલો ઘટાડો કર્યો છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં બેંક પાસે ૧.૦૪ લાખ કર્મચારીઓ હતા, જે હવે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ ના અંતે ઘટીને ૧.૦૧ લાખ થઈ ગયા છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ કોઈ આર્થિક કટોકટી કે રિટ્રેન્ચમેન્ટ નથી, પરંતુ બેંક દ્વારા છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ટેકનોલોજીમાં કરવામાં આવેલા સતત રોકાણનું પરિણામ છે.
ટેકનોલોજી અને ઉત્પાદકતાનો મેળ
એક્સિસ બેંકના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને CEO અમિતાભ ચૌધરીએ ચોથા ક્વાર્ટરના પરિણામો બાદ જણાવ્યું હતું કે, બેંક તેના કુલ ઓપરેટિંગ ખર્ચના ૯ થી ૧૦ ટકા જેટલી રકમ સતત ટેકનોલોજી પાછળ ખર્ચી રહી છે. આ રોકાણને કારણે હવે બેંકિંગ પ્રોસેસ વધુ સરળ અને ઝડપી બની છે. ઓટોમેશન અને મજબૂત ડિજિટલ સિસ્ટમ્સને કારણે ઓછા કર્મચારીઓ વધુ કામ કરી શકવા સક્ષમ બન્યા છે, જેના કારણે નવી ભરતી કરવાની જરૂરિયાત ઘટી છે.
શું આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) જવાબદાર છે?
જ્યારે મેનેજમેન્ટને પૂછવામાં આવ્યું કે શું AI ને કારણે નોકરીઓ ગઈ છે, ત્યારે બેંકે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે અત્યારે AI નો ઉપયોગ નોકરીઓ બદલવા માટે નહીં, પરંતુ પ્રોસેસ સુધારવા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. AI ટુલ્સ ટ્રાન્ઝેક્શનનો સમય ઘટાડવામાં અને ગ્રાહકોને ઝડપી સેવા આપવામાં મદદ કરી રહ્યા છે. આ ઘટાડો કોઈ એક ચોક્કસ વિભાગમાં નથી, પરંતુ સમગ્ર બેંકિંગ કામગીરીમાં કાર્યક્ષમતા વધવાને કારણે થયો છે.
શાખાઓ વધી પણ સ્ટાફ ઘટ્યો
એક તરફ કર્મચારીઓની સંખ્યા ઘટી છે, તો બીજી તરફ એક્સિસ બેંકે ભૌતિક વિસ્તરણ ચાલુ રાખ્યું છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ દરમિયાન બેંકે સમગ્ર ભારતમાં આશરે ૪૦૦ નવી શાખાઓ ઉમેરી છે. આ દર્શાવે છે કે બેંક હવે 'ફિઝિકલ' નેટવર્કની સાથે 'ડિજિટલ' કાર્યક્ષમતા પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે, જ્યાં ટેકનોલોજી માનવ શ્રમનું ભારણ ઓછું કરી રહી છે.
નાણાકીય સ્થિતિ અને ડિવિડન્ડ
નાણાકીય મોરચે, એક્સિસ બેંકે માર્ચ ક્વાર્ટરમાં ₹૭,૦૭૧ કરોડનો ચોખ્ખો નફો નોંધાવ્યો છે, જે ગયા વર્ષના સમાન ગાળાના ₹૭,૧૧૭ કરોડની સરખામણીમાં લગભગ સ્થિર રહ્યો છે. બેંકે તેના શેરધારકો માટે શેર દીઠ ₹૧ ના ડિવિડન્ડની પણ જાહેરાત કરી છે. બેંકિંગ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આગામી સમયમાં અન્ય બેંકો પણ આ જ 'ટેક-ડ્રિવન' મોડલ અપનાવી શકે છે, જેમાં કર્મચારીઓ કરતા ટેકનોલોજીની ભૂમિકા વધુ મહત્વની બની રહેશે.