રાજકોટ : સનાતન ધર્મમાં પિતૃ પક્ષને પૂર્વજોને યાદ કરી તેમના પ્રત્યે શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરવાનો વિશેષ સમય માનવામાં આવે છે, જેમાં લોકો પોતાના સ્વર્ગસ્થ સ્વજનોની આત્માની શાંતિ માટે શ્રાદ્ધ, તર્પણ અને દાન-પુણ્ય કરે છે. સામાન્ય રીતે જે તિથિએ પૂર્વજનું અવસાન થયું હોય તે જ દિવસે શ્રાદ્ધ કરાય છે, પરંતુ કેટલીક વિશેષ તિથિઓ જેવી કે મહાભારણી શ્રાદ્ધ, માતૃ નવમી અને સર્વપિતૃ અમાવસ્યાનું મહત્ત્વ અકાળે મૃત્યુ પામેલા કે વિશિષ્ટ પૂર્વજો માટે ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવે છે.

વર્ષ ૨૦૨૬માં આવનારી આ ત્રણ મુખ્ય તિથિઓની વાત કરીએ તો, અકાળે કે અપરિણીત અવસ્થામાં મૃત્યુ પામેલા પૂર્વજો માટેનું મહાભારણી શ્રાદ્ધ ૨૯ સપ્ટેમ્બરના રોજ આવશે, જ્યારે સ્ત્રી પૂર્વજોને સમર્પિત માતૃ નવમી ૪ ઓક્ટોબરે અને અજ્ઞાત પૂર્વજો કે ભૂલી ગયેલી તિથિઓ માટેનું સર્વપિતૃ અમાવસ્યા શ્રાદ્ધ ૧૦ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ યોજાશે.

આ પખવાડિયા દરમિયાન ૨૬ સપ્ટેમ્બરે પૂર્ણિમા શ્રાદ્ધથી શરૂઆત થઈને ૧૦ ઓક્ટોબરે સર્વપિતૃ અમાવસ્યા સુધી વિવિધ તિથિઓ પર વિધિઓ કરવામાં આવશે, જેમાં પરિવારની પરંપરા અનુસાર ચોક્કસ તિથિ નક્કી કરવામાં આવે છે પરંતુ જો અવસાનની તિથિ જ્ઞાત ન હોય તો ઉપરોક્ત ત્રણ વિશેષ તિથિઓનો આશરો લેવામાં આવે છે.

આ ધાર્મિક અનુષ્ઠાનની ભૂતકાળની કડી અને આગામી આયોજનની વાત કરીએ તો, પેઢી દર પેઢીથી ચાલતી આ સનાતન પરંપરામાં પૂર્વજોના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કરવા માટે પંચાંગ અને પરિવારના રિવાજો મુજબ શ્રાદ્ધ કરવાની વિધિ થતી આવી છે અને આ વર્ષે પણ શ્રદ્ધાળુઓ દ્વારા વિધિપૂર્વક આ દિવસોમાં પિતૃ તર્પણ કરવામાં આવશે.