<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 6th May 2026

પીઆઈએલનો અર્થ હવે પ્રાઇવેટ, પબ્‍લિસિટી અને પોલીટીકલ હિતની અરજીઓ

સુપ્રીમ કોર્ટની કડક ટિપ્‍પણીઃ સબરીમાલા કેસની સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે અખબારના લેખોના આધારે પીઆઈએલ દાખલ કરવા અંગે અનેક પ્રશ્નો ઉઠાવ્‍યા

નવી દિલ્‍હી તા.૬: સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે જાહેર હિતની અરજી (PIL) ના દુરુપયોગ પર નારાજગી વ્‍યક્‍ત કરી. કોર્ટે કહ્યું કે આજના સમયમાં, PILs નો ઉપયોગ ખરેખર પ્રાઇવેટ ઇન્‍ટરેસ્‍ટ, પબ્‍લિસિટી ઇન્‍ટરેસ્‍ટ, પૈસાનો ઇન્‍ટરેસ્‍ટ, અને રાજકીય ઇન્‍ટરેસ્‍ટ માટે થઈ રહ્યો છે.

નવ ન્‍યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્‍ચે ધાર્મિક સ્‍થળો (જેમ કે કેરળમાં સબરીમાલા મંદિર) પર મહિલાઓ સાથે ભેદભાવ અને વિવિધ ધર્મોમાં ધાર્મિક સ્‍વતંત્રતાના અધિકાર અંગેની અરજીઓની સુનાવણી કરતી વખતે આ ટિપ્‍પણી કરી.

બેન્‍ચમાં મુખ્‍ય ન્‍યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્‍યાયાધીશ બી.વી. નાગરત્‍ના, એમ.એમ. સુંદરેશ, અહસાનુદ્દીન અમાનુલ્‍લાહ, અરવિદ કુમાર, ઓગસ્‍ટિન જ્‍યોર્જ મસીહ, પ્રસન્ના બી. વરાલે, આર. મહાદેવન અને જોયમલ્‍યા બાગચીનો સમાવેશ થતો હતો.

સુનાવણી દરમિયાન, બેન્‍ચે ઇન્‍ડિયન ‘યંગ લોયર્સ એસોસિએશન' દ્વારા દાખલ કરાયેલ ૨૦૦૬ ની જાહેર હિતની અરજીના હેતુ પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્‍યો, જેમાં કેરળના સબરીમાલા મંદિરમાં ૧૦ થી ૫૦ વર્ષની વયની મહિલાઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધને પડકારવામાં આવ્‍યો હતો.

વકીલ રવિ પ્રકાશ ગુપ્તાએ એસોસિએશન વતી દલીલ કરી. તેમણે દલીલ કરી હતી કે આ અરજી જૂન ૨૦૦૬ માં પ્રકાશિત થયેલા ચાર અખબાર લેખો પર આધારિત હતી. મુખ્‍ય ન્‍યાયાધીશે ટિપ્‍પણી કરી હતી કે અરજી શરૂઆતમાં જ ફગાવી દેવી જોઈતી હતી.

બેન્‍ચે પૂછ્‍યું, અખબારનો લેખ અરજી દાખલ કરવા માટે કેવી રીતે મજબૂત આધાર બની શકે? કોર્ટે વધુમાં જણાવ્‍યું હતું કે અરજી દાખલ કરવા માટે અખબારોમાં પ્રકાશિત લેખો મેળવવાનું ખૂબ જ સરળ છે.

ન્‍યાયાધીશ નાગરત્‍ને કહ્યું, અમે હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટમાં જાહેર હિતની અરજીઓ સ્‍વીકારી રહ્યા છીએ જે સામાન્‍ય લોકો માટે ખરેખર જરૂરી છે, અખબારના લેખો માટે નહીં. બેન્‍ચે એ પણ નોંધ્‍યું હતું કે મુખ્‍ય ન્‍યાયાધીશને દરરોજ સેંકડો પત્રો મળે છે, તો શું તે બધાને જાહેર હિતની અરજી ગણવા જોઈએ?

કોર્ટે ટિપ્‍પણી કરી હતી કે આ અરજી કાનૂની પ્રક્રિયાનો દુરુપયોગૅ છે અને એસોસિએશને આવી અરજીઓ દાખલ કરવાને બદલે વકીલો અને તેના યુવા સભ્‍યોના કલ્‍યાણ માટે કામ કરવું જોઈએ.

વકીલે દલીલ કરી હતી કે એસોસિએશન ભગવાન અયપ્‍પાના ભક્‍તોની શ્રદ્ધાને પડકારતું નથી, પરંતુ તેને સમર્થન આપી રહ્યું છે. ત્‍યારબાદ બેન્‍ચે વકીલને પ્રશ્ન કર્યો.

ન્‍યાયાધીશ નાગરત્‍ને કહ્યું, તમારા જેવા કાનૂની સંસ્‍થાનો પોતાનો કોઈ વિશ્વાસ કેવી રીતે હોઈ શકે? શ્રદ્ધા વ્‍યક્‍તિની હોય છે. સંગઠનનો કોઈ અંતરાત્‍મા નથી. ન્‍યાયાધીશ કુમારે એમ પણ પૂછ્‍યું, શું તમારી સંસ્‍થાએ આ અરજી દાખલ કરવા માટે ઠરાવ પસાર કર્યો? શું તમારા અધ્‍યક્ષે તેના પર સહી કરી?

મુખ્‍ય ન્‍યાયાધીશ સૂર્યકાન્‍તે આગળ પૂછ્‍યું, તમે આ પીઆઈએલ કેમ દાખલ કરી છે? શું તમે દેશના મુખ્‍ય પૂજારી છો? વકીલે જવાબ આપ્‍યો કે તેમની સંસ્‍થા એક નોંધાયેલ સંસ્‍થા છે. વકીલે કહ્યું કે મંદિરના પૂજારીએ ઉલ્‍લેખ કર્યો છે કે યુવતીઓને મંદિરમાં પ્રવેશ ન આપવો જોઈએ કારણ કે દેવતાને યુવતીઓ પસંદ નથી.

ન્‍યાયાધીશ નાગરત્‍ને ટિપ્‍પણી કરી, શું યુવા વકીલો સંગઠન પાસે બીજું કોઈ કામ નથી? શું તેઓ વકીલોના કલ્‍યાણ માટે કામ કરી શકતા નથી અથવા આ દેશની કાનૂની વ્‍યવસ્‍થા સુધારવામાં બેંચને મદદ કરી શકતા નથી?

સપ્‍ટેમ્‍બર ૨૦૧૮ માં, પાંચ ન્‍યાયાધીશોની બંધારણીય બેંચે, ૪:૧ બહુમતીથી, સબરીમાલા અયપ્‍પા મંદિરમાં ૧૦ થી ૫૦ વર્ષની વયની મહિલાઓના પ્રવેશ પરનો પ્રતિબંધ ઉઠાવી લીધો. કોર્ટે ચુકાદો આપ્‍યો કે આ સદીઓ જૂની હિન્‍દુ ધાર્મિક પ્રથા ગેરકાયદેસર અને ગેરબંધારણીય છે.

(10:10 AM IST)