નવી દિલ્હી: દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે આજે જાહેર હિતની અરજીઓ (PIL) ના વધી રહેલા દુરુપયોગ અંગે ભારે ચિંતા અને નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. સબરીમાલા રિવ્યુ કેસના સંદર્ભમાં સુનાવણી કરી રહેલી નવ ન્યાયાધીશોની બેન્ચે અવલોકન કર્યું હતું કે, PIL જેનો મુખ્ય હેતુ ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદોને ન્યાય અપાવવાનો હતો, તે હવે તેના રસ્તા પરથી ભટકી ગઈ છે.
PIL ના નવા અર્થ: પબ્લિસિટી, પૈસા અને પોલિટિક્સ
સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્નાએ અત્યંત આકરી ટિપ્પણી કરતા જણાવ્યું હતું કે, "PIL (Public Interest Litigation) હવે પ્રાઈવેટ ઇન્ટરેસ્ટ લિટિગેશન, પબ્લિસિટી ઇન્ટરેસ્ટ લિટિગેશન, પૈસા ઇન્ટરેસ્ટ લિટિગેશન અને પોલિટિકલ ઇન્ટરેસ્ટ લિટિગેશન બની ગઈ છે. અમે માત્ર સાચી અને જેન્યુઈન PIL જ સ્વીકારીશું." તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કોર્ટ આવા લેભાગુ તત્વોથી વાકેફ છે જેઓ માત્ર પ્રસિદ્ધિ મેળવવા માટે અરજીઓ કરે છે.
મીડિયા રિપોર્ટ્સ પર આધારિત અરજીઓ સામે CJI ની લાલ આંખ
ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે પણ આ મુદ્દે સહમતિ દર્શાવતા કહ્યું હતું કે, માત્ર ન્યૂઝ આઈટમ કે મીડિયા રિપોર્ટ્સના આધારે કરવામાં આવતી અરજીઓને કચરાપેટીમાં ફેંકી દેવી જોઈએ. તેમણે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે શું દરરોજ મળતા સેંકડો પત્રોને PIL માં ફેરવી શકાય? જસ્ટિસ નાગરત્નાએ ઉમેર્યું હતું કે, ઘણીવાર માત્ર PIL દાખલ કરવા માટે જાણી જોઈને આર્ટિકલ લખાવવામાં આવે છે, પરંતુ કોર્ટ આવી બાબતોથી છેતરાશે નહીં.
સબરીમાલા બેન્ચની મહત્વની ટિપ્પણી
CJI સૂર્યકાંત અને જસ્ટિસ નાગરત્ના ઉપરાંત આ બેન્ચમાં જસ્ટિસ સુંદરેશ, જસ્ટિસ અરવિંદ કુમાર સહિતના અન્ય ન્યાયાધીશો સામેલ છે. કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે PIL ની પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કોઈની વિરુદ્ધ અંગત કિન્નાખોરી રાખવા અથવા રાજકીય બદલો લેવા માટે ન થવો જોઈએ. જ્યારે વકીલોએ દલીલ કરી કે PIL માં સુરક્ષાના નિયમો છે, ત્યારે જસ્ટિસ નાગરત્નાએ તુરંત ટકોર કરી હતી કે "તે નિયમોનું પાલન કરવામાં આવતું નથી."
સુપ્રીમ કોર્ટના આ કડક વલણથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આગામી સમયમાં ન્યાયતંત્ર 'પબ્લિસિટી સ્ટંટ' સમાન અરજીઓ પ્રત્યે શૂન્ય સહિષ્ણુતા (Zero Tolerance) દાખવશે અને માત્ર વાસ્તવિક લોકહિતના મુદ્દાઓને જ પ્રાધાન્ય આપશે.