નવી દિલ્‍હી,તા.૧૪: કાચા તેલના રૂ.૧૮ અને ડીઝલ રૂ.૩૫ પ્રતિ લિટર મોંઘુ થઈ શકે છે. વિદેશી બ્રોકરેજ ફર્મ મેક્‍વેરીના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે કાચા તેલના ભાવ ઊંચા હોવા છતાં, દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સ્‍થિર રહે છે, જેના કારણે કંપનીઓને નુકસાન થાય છે. તેથી, પﾍમિ બંગાળ સહિત પાંચ રાજ્‍યોમાં ચૂંટણી પૂર્ણ થયા પછી કંપનીઓ ભાવમાં વધારો કરી શકે છે.

૨૭ ફેબ્રુઆરીઃ પ્રતિ બેરલ $૭૩

૧૯ માર્ચઃ પ્રતિ બેરલ $૧૨૦

૧૪ એપ્રિલઃ પ્રતિ બેરલ $૧૦૦

કંપનીઓ દરરોજ રૂ.૧,૬૦૦ કરોડનું નુકસાન કરી રહી છે. કાચા તેલના ભાવમાં વધારો થવાને કારણે, કંપનીઓ પેટ્રોલ પર પ્રતિ લિટર રૂ.૧૮ અને ડીઝલ પર પ્રતિ લિટર રૂ.૩૫નું નુકસાન કરી રહી છે. ગયા મહિનાની ટોચ પર, આ ત્રણેય કંપનીઓ દરરોજ આશરે રૂ.૨,૪૦૦ કરોડનું નુકસાન કરી રહી હતી. એક્‍સાઇઝ ડ્‍યુટીમાં રૂ.૧૦ ઘટાડા પછી, આ નુકસાન ઘટીને રૂ.૧,૬૦૦ કરોડ થઈ ગયું છે. ભાવમાં દર રૂ.૧૦ વધારાથી પ્રતિ લિટર આશરે રૂ.૬ નુકસાન થાય છે.

ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતનો આશરે ૮૮% આયાત કરે છે. આમાંથી ૪૫% મધ્‍ય પૂર્વમાંથી અને ૩૫% રશિયાથી આવે છે. ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ માત્ર તેલ કંપનીઓ માટે જ નહીં પરંતુ દેશની ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD) માટે પણ ખતરો છે. એવો અંદાજ છે કે ૨૦૨૬ ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા સુધીમાં આ ખાધ વધીને $૨૦ બિલિયન થઈ શકે છે.

સરકારી આવક પર દબાણ

સરકારી આવકમાં તેલ પર એક્‍સાઇઝ ડ્‍યુટીનો ફાળો સતત ઘટી રહ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૭ માં ૨૨% હતો, તે હવે ઘટીને માત્ર ૮% થઈ ગયો છે. જો સરકાર સંપૂર્ણ એક્‍સાઇઝ ડ્‍યુટી દૂર કરે તો પણ, વર્તમાન ભાવે તેલ કંપનીઓનું નુકસાન સંપૂર્ણપણે દૂર થશે નહીં.

અમેરિકા સહિત અનેક દેશોએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો કર્યો છે.

ઓગસ્‍ટ ૨૦૨૨ પછી પહેલીવાર અમેરિકામાં પેટ્રોલના સરેરાશ ભાવ ઼૪ પ્રતિ ગેલનથી ઉપર ગયા છે. પાકિસ્‍તાન, નેપાળ અને શ્રીલંકા સહિતના અનેક પડોશી દેશોએ પણ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો કર્યો છે.

ઈરાન સહિત પﾍમિ એશિયામાં તણાવને કારણે સર્જાયેલી પરિસ્‍થિતિ સામાન્‍ય ભારતીયોના ઘર ખર્ચમાં વધારો કરી રહી છે. રસોડાથી લઈને કપડાં અને ઘરગથ્‍થુ ઉપકરણો સુધી, બધું કાં તો મોંઘું થઈ ગયું છે અથવા તેમની કિંમતો વધવાનો ભય વધી રહ્યો છે.(૪૦