નવી દિલ્હી : સરકારી કાર્યક્રમોમાં 'વંદે માતરમ્'નું સંપૂર્ણ સંસ્કરણ ગાવાની ફરજિયાતતા સામે સર્વોચ્ચ અદાલતમાં એક મહત્વપૂર્ણ અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે. નાગપુરના જાણીતા બૌદ્ધ કાર્યકર, આંબેડકરવાદી વિદ્વાન અને નાગરિક અધિકારના હિમાયતી બી.ડી. બોરકર દ્વારા કરવામાં આવેલી આ અરજીમાં ગૃહ મંત્રાલયના આદેશોને સીધા પડકારવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે કાનૂની અને રાજકીય વર્તુળોમાં નવેસરથી ચર્ચા જાગી છે.

અરજદારે પોતાની અરજીમાં રજૂઆત કરી છે કે ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા ચાલુ વર્ષે જારી કરવામાં આવેલા નિર્દેશો ગેરકાયદેસર રીતે વિતેલા ૭૯ વર્ષથી ચાલી આવતી જૂની પ્રથાને બદલી નાખે છે. તેમણે દલીલ કરી હતી કે દાયકાઓથી માત્ર પ્રથમ બે કડીઓ ધરાવતું બિન-ધાર્મિક સંસ્કરણ જ સ્વીકાર્ય રહ્યું છે, જ્યારે નવો આદેશ છ કડીઓવાળા સંપૂર્ણ સંસ્કરણને લાદવાનો પ્રયાસ કરે છે જે બંધારણીય મૂલ્યો અને લઘુમતી સમાજની લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડે છે.

અરજીમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે બંકિમચંદ્ર ચેટર્જી દ્વારા રચિત મૂળ બે કડીઓ માતૃભૂમિની પ્રાકૃતિક સુંદરતાનું વંદન કરે છે, પરંતુ તેમની નવલકથા 'આનંદમઠ'માં સામેલ કરાયેલી બાકીની ચાર કડીઓમાં ચોક્કસ ધાર્મિક સંદર્ભો અને દેવીઓનો ઉલ્લેખ આવે છે. આ જ કારણસર આઝાદીના સમયે મહાત્મા ગાંધી અને રવીન્દ્રનાથ ટાગોર જેવા મહાનુભાવોએ પણ માત્ર પ્રથમ બે પદોને જ રાષ્ટ્રીય ગાન તરીકે સ્વીકારવાની હિમાયત કરી હતી.

એડવોકેટ વૈભવ ચૌધરી મારફતે અને પ્રોફેસર મોહન ગોપાલ દ્વારા તૈયાર કરાયેલી આ અરજીમાં સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ માગણી કરવામાં આવી છે કે ગૃહ મંત્રાલયના આ આદેશો બંધારણીય જોગવાઈઓ અને ધર્મનિરપેક્ષતાના સિદ્ધાંત વિરૂદ્ધ હોવાથી તેને તાત્કાલિક અસરથી રદ કરવામાં આવે.

આ કાનૂની પડકાર બાદ રાષ્ટ્રીય સ્તરે 'વંદે માતરમ્'ના આદેશ અંગે વહીવટી અને સાંસ્કૃતિક સ્તરે મોટો વિવાદ ઊભો થયો છે. હવે આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટ શું વલણ અપનાવે છે અને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી શું જવાબ રજૂ કરવામાં આવે છે તેના પર સમગ્ર દેશની નજર ટકેલી છે.