તેહરાન, તા. ૦૧ જૂન, ૨૦૨૬ પશ્ચિમ એશિયામાં છવાયેલા યુદ્ધના વાદળો વચ્ચે શાંતિની આશા ઠગારી નીવડી રહી છે. ઈરાને સોમવારે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલી રાજદ્વારી પ્રક્રિયામાં વિલંબ પાછળ મુખ્યત્વે 'વિશ્વાસનો અભાવ' અને લેબનોનમાં ઇઝરાયલ દ્વારા કરવામાં આવતી સૈન્ય કાર્યવાહી જવાબદાર છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બાઘેઈએ એક પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન આક્ષેપ કર્યો હતો કે વોશિંગ્ટનના વલણમાં સતત થતા ફેરફારો અને યુદ્ધવિરામના વારંવારના ઉલ્લંઘને પરિસ્થિતિને વધુ વણસાવી છે.
'લેબનોનમાં યુદ્ધવિરામ શરત'
ઈરાને આગ્રહપૂર્વક જણાવ્યું છે કે કોઈપણ શાંતિ કરાર ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે લેબનોનમાં સ્થાયી યુદ્ધવિરામ થાય. બાઘેઈએ વોશિંગ્ટન પર આરોપ લગાવતા કહ્યું કે, "યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાના હેતુથી કોઈપણ કરાર માટે લેબનોનમાં યુદ્ધવિરામ એ આવશ્યક શરત છે, પરંતુ અમેરિકા પોતે જ અત્યારે યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યું છે." લેબનોનની રાજધાની બેરૂતના દક્ષિણ ઉપનગરો પર ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂના હુમલાના આદેશોએ આ કરારને વધુ મુશ્કેલ બનાવી દીધો છે.
યુએસ-ઈરાન વચ્ચે તણાવની પરાકાષ્ઠા
ગયા સપ્તાહમાં યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે સીધા હુમલાઓની આપ-લે થતા તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. યુએસએ ઈરાની લશ્કરી સ્થળો પર હવાઈ હુમલા કર્યા હતા, જેના જવાબમાં ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) એ યુએસ બેઝને નિશાન બનાવ્યા હતા. આ સંઘર્ષની વચ્ચે યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો સતત ઇઝરાયલી અને લેબનોનના નેતાઓ સાથે નવી યુદ્ધવિરામ પહેલ માટે મધ્યસ્થી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
પરમાણુ કાર્યક્રમ અને ટ્રમ્પનું નિવેદન
ઈરાને પરમાણુ મુદ્દે પણ પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે. પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે, "પરમાણુ ફાઇલની વિગતો અંગે અમેરિકા સાથે હાલમાં કોઈ વાતચીત થઈ રહી નથી. અમારી અત્યારની પ્રાથમિકતા માત્ર યુદ્ધનો અંત લાવવાની છે." જોકે, અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આશા વ્યક્ત કરી છે કે ઈરાન ખરેખર અમેરિકા સાથે કોઈ સોદો કરવા માંગે છે અને જો આવું થાય તો તે વોશિંગ્ટન અને તેના સાથીઓ માટે ફાયદાકારક રહેશે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ દર્શાવે છે કે પશ્ચિમ એશિયાનું રાજકારણ અત્યારે અત્યંત નાજુક તબક્કે છે, જ્યાં એક તરફ સૈન્ય કાર્યવાહી વધી રહી છે, તો બીજી તરફ રાજદ્વારી ચેનલો પણ સક્રિય છે, પરંતુ વિશ્વાસનો અભાવ શાંતિના પ્રયાસોને સફળ થવા દેતો નથી.