તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
રૂ.૨,૦૦૦થી વધુના UPI વ્યવહારો પર શુલ્ક વસૂલવાનો માર્ગ મોકળો
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્ટે આપવાનો ઇનકાર કર્યો
નવી દિલ્હી,તા.૨૮: સુપ્રીમ કોર્ટે રૂ.૨,૦૦૦ થી વધુના વેપારી UPI વ્યવહારો પર શુલ્ક વસૂલવાના કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણય પર સ્ટે મૂકવાનો ઇનકાર કર્યો છે. CJI સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે સરકારને નોટિસ જારી કરી છે અને આ નિર્ણય પર સોગંદનામું માંગ્યું છે. સરકારે કોર્ટને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ૯૬% વપરાશકર્તાઓ આનાથી પ્રભાવિત થશે નહીં અને આ સરકારી કર નથી, પરંતુ બેંકો વચ્ચે સમાધાન ચાર્જ છે.
સરકારે કોર્ટને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ૯૬% વપરાશકર્તાઓ આનાથી પ્રભાવિત થશે નહીં અને આ સરકારી કર નથી, પરંતુ બેંકો વચ્ચે સમાધાન ચાર્જ છે.
સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી રૂ.૨,૦૦૦ થી વધુના વેપારી UPI વ્યવહારો પર શુલ્ક વસૂલવા અંગે એક મોટી અપડેટ આવી છે. કોર્ટે હાલમાં કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણય પર સ્ટે મૂકવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે. જોકે, આ મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને, સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ જારી કરી છે અને આ નિર્ણયના કાનૂની આધાર અને તકનીકી પાસાઓ સ્પષ્ટ કરતી વિગતવાર સોગંદનામું દાખલ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વી. મોહનાની બનેલી બેન્ચે ૧૪ અને ૧૫ સપ્ટેમ્બરના રોજ નાણા મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલ ગેઝેટ સૂચનાઓને રદ કરવાની માંગ કરતી રિટ અરજી પર સુનાવણી કરી.
સુનાવણી દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે UPI વ્યવહારો પર વસૂલવામાં આવતી ફીના કાનૂની સ્વભાવ અને અધિકારક્ષેત્ર વિશે ઘણા મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા. ન્યાયાધીશ બાગચીએ પૂછ્યું, જો આ ફી કે કર નથી, તો તે શું છે? સરકારના ઉદ્દેશ્ય અને અધિકારક્ષેત્ર પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીએ કહ્યું, જો આ ફી નથી, તો આ ફીનું સાચું સ્વરૂપ શું છે? ૧.૪ અબજ ભારતીયોને સંડોવતા વ્યવહારો પર આવા શુલ્ક વસૂલવાનો કાર્યકારી અવકાશ શું છે?
કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ વેંકટરામને કોર્ટમાં પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતા કહ્યું, આ કોઈ સરકારી કર નથી. ASG એ જણાવ્યું કે આ સરકાર દ્વારા વસૂલવામાં આવતો કર કે વૈધાનિક સંગ્રહ નથી. સરકાર તેમાંથી એક પણ રૂપિયો રોકી રહી નથી.
જેમ ક્રેડિટ અથવા ડેબિટ કાર્ડ સ્વાઇપ કરવાથી બેંકો અને ગેટવે માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ખર્ચ થાય છે, તેમ UPI માં બે મુખ્ય ઓપરેટરો (બેંકો અને ચુકવણી સેવા પ્રદાતાઓ) પણ સામેલ છે. આ તેમની વચ્ચે ઇન્ટરબેંક સેટલમેન્ટ ફી છે, જેનું સંચાલન NPCI દ્વારા કરવામાં આવે છે.
કેસની ટેકનિકલ પ્રકૃતિને જોતાં, CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે કોર્ટને આ બધા દાવાઓ અને ડેટાની લેખિત પુષ્ટિની જરૂર છે. તેથી, કેન્દ્ર સરકારે આ નીતિગત નિર્ણયના આધારને સમજાવતું સોગંદનામું દાખલ કરવું જોઈએ.
આ સુનાવણી દરમિયાન, સામાન્ય નાગરિકો અને નાના વ્યવસાયો સાથે સંબંધિત ત્રણ મુખ્ય આંકડાઓ પ્રકાશમાં આવ્યા
શું ૯૬% વપરાશકર્તાઓ બાકાત છે? - ASG અનુસાર, ગેટવેનો ઉપયોગ કરતા ૯૬% સામાન્ય ગ્રાહકો અને નાના વ્યવહારોને આમાંથી સંપૂર્ણપણે મુક્તિ આપવામાં આવશે.
શું દુકાનોમાં માલ વધુ મોંઘો થશે? - આ નિયમ ફક્ત રૂ.૨,૦૦૦ થી વધુના મોટા વ્યાપારી વ્યવહારો (P2M) પર લાગુ પડે છે. તે વ્યક્તિઓ વચ્ચેના ટ્રાન્સફરને અસર કરશે નહીં (P2P - વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ).
આવશ્યક સેવાઓ પર ચાર્જ કેટલો હશે? - આવશ્યક સેવાઓ માટે આ ચાર્જ માટે ઉપલી મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે, જે મહત્તમ રૂ.૫ જ હોઈ શકે છે.
એડિશનલ સોલિસિટર જનરલે કોર્ટને માહિતી આપી કે આ સમગ્ર સિસ્ટમની અસર ૧૫ ઓક્ટોબરથી જમીન પર દેખાવા લાગશે, જે તેનો પ્રથમ સીમાચિﾎરૂપ છે. આ બાબત પર આગામી સુનાવણી કેન્દ્ર સરકાર સુપ્રીમ કોર્ટમાં સોગંદનામું દાખલ કર્યા પછી થશે.
(3:03 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
