News of Wednesday, 22nd April 2026
ગરીબ રાજ્યોના દર્દીઓએ રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા વધુ પૈસા આપવા પડી રહ્યા છે
સરકારી હોસ્પિટલો કે ગજવા ઉપર બોજો? ગરીબ રાજ્યોની સરકારી હોસ્પિટલોમાં સારવારનો ખર્ચ સમૃદ્ધ રાજ્યો કરતા વધુ છે : બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશના દર્દીઓ રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા વધુ ચૂકવણી કરી રહ્યા છેઃ બિહારની સરકારી હોસ્પિટલમાં સારવારનો સરેરાશ ખર્ચ રૂ.૧૦,૫૫૩ છે, જે ઉત્તર પ્રદેશમાં રૂ.૧૨,૮૭૮ અને ઝારખંડમાં રૂ.૧૨,૩૬૪ છે

નવી દિલ્હી,તા.૨૨: દેશના સૌથી ગરીબ રાજ્યો જેમ કે બિહાર, ઝારખંડ અને ઉત્તર પ્રદેશ માં સરકારી હોસ્પિટલોમાં સારવારનો ખર્ચ તમિલનાડુ જેવા સમૃદ્ધ દક્ષિણ રાજ્યો કરતા વધુ છે. વધુમાં, ત્રણેય રાજ્યોમાં દર્દીઓ પાસેથી રાષ્ટ્રીય સરેરાશ રૂ.૬,૬૩૧ કરતા વધુ વસૂલવામાં આવે છે. ગયા વર્ષે જાન્યુઆરીથી ડિસેમ્બર દરમિયાન રાષ્ટ્રીય આંકડાકીય કાર્યાલય (NSO) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા હાઉસહોલ્ડ સોશિયલ કન્ઝમ્પશનઃ હેલ્થ સર્વેમાં આ માહિતી બહાર આવી હતી.
આ સર્વેના વિગતવાર ડેટા દર્શાવે છે કે બિહારની સરકારી હોસ્પિટલમાં સારવારનો સરેરાશ ખર્ચ રૂ.૧૦,૫૫૩ છે, જે ઉત્તર પ્રદેશમાં રૂ.૧૨,૮૭૮ અને ઝારખંડમાં રૂ.૧૨,૩૬૪ છે. નોંધપાત્ર રીતે, માથાદીઠ આવકની દ્રષ્ટિએ આ ત્રણેય રાજ્યો દેશના સૌથી ગરીબ રાજ્યોમાંના એક છે. જોકે, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ચંદીગઢ એક અપવાદ છે, જ્યાં સરકારી હોસ્પિટલમાં દર્દી દીઠ ખર્ચ દેશમાં સૌથી વધુ રૂ.૨૪,૦૧૩ છે.
સરકારી સારવારની દ્રષ્ટિએ સારું પ્રદર્શન કરતા રાજ્યો સાથે સરખામણી ખૂબ જ આヘર્યજનક છે. તમિલનાડુની સરકારી હોસ્પિટલોમાં પ્રતિ દર્દી માત્ર રૂ.૧,૩૫૭ ખર્ચ થાય છે, જ્યારે ઓડિશામાં રૂ.૨,૪૯૬ અને છત્તીસગઢમાં રૂ.૩,૯૧૩ ખર્ચ થાય છે. જાહેર આરોગ્ય પ્રણાલીમાં પણ, સારવારનો ખર્ચ લગભગ દસ ગણો બદલાય છે. હોસ્પિટલોમાં દવાઓની ઉપલબ્ધતા, સ્ટાફની સંખ્યા અને દર્દીની ચૂકવણી કરતા પહેલા સારવારનો ખર્ચ ઉઠાવવાની ક્ષમતાના આધારે આ તફાવત બદલાઈ શકે છે.
દક્ષિણ અને પヘમિી રાજ્યો સાથે સરખામણી કરવામાં આવે તો એક અલગ ચિત્ર ઉભરી આવે છે. તમિલનાડુની સરકારી હોસ્પિટલોમાં પ્રતિ કેસ સરેરાશ ખિસ્સામાંથી ખર્ચ માત્ર રૂ.૧,૩૫૭ નોંધવામાં આવ્યો હતો, જે ઉત્તર પ્રદેશમાં દર્દી દ્વારા ચૂકવવામાં આવતી રકમના લગભગ આઠમા ભાગ છે. આંધ્રપ્રદેશમાં, આ ખર્ચ રૂ.૪,૯૭૨, તેલંગાણામાં રૂ.૩,૭૧૧ અને છત્તીસગઢમાં રૂ.૩,૯૧૩ છે. ગુજરાત રૂ.૩,૬૧૯, રાજસ્થાન રૂ.૪,૧૭૭ અને ઓડિશા રૂ.૨,૪૯૬. નોંધનીય છે કે, ગરીબીની દ્રષ્ટિએ ઓડિશા ત્રણ સૌથી ગરીબ રાજ્યોથી ખાસ અલગ નથી.
જાહેર આરોગ્ય સેવાઓ માટે સારી પ્રતિષ્ઠા ધરાવતા રાજ્યોમાં પણ તબીબી ખર્ચની આ પદ્ધતિ જોવા મળી હતી. કેરળમાં સરકારી હોસ્પિટલોમાં પ્રતિ દર્દી ખર્ચ રૂ.૯,૩૧૩ નોંધાયો હતો. આ બિહાર, ઝારખંડ અને ઉત્તર પ્રદેશ કરતા ઓછો છે, પરંતુ રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા ૪૦.૫ ટકા વધારે છે.
ઉત્તરપૂર્વ સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરનારા રાજ્યોની યાદીમાં આગળ છે. મણિપુરનો સરકારી હોસ્પિટલોમાં પ્રતિ દર્દી ખર્ચ રૂ.૧૬,૦૦૭ હતો, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા બમણાથી વધુ છે. નાગાલેન્ડમાં, આ રકમ રૂ.૧૬,૩૪૨ સુધી પહોંચે છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશમાં, પ્રમાણમાં ઊંચા આવક સ્તર હોવા છતાં, પ્રતિ દર્દી સારવાર ખર્ચ રૂ.૧૩,૦૮૪ છે. સર્વેમાં ૨૦૧૭-૧૮ અને ૨૦૨૫ વચ્ચે ગ્રામીણ ભારતમાં વીમા કવરેજમાં ૧૪.૧ ટકાથી વધીને ૪૭.૪ ટકા અને શહેરી વિસ્તારોમાં ૧૯.૧ ટકાથી વધીને ૪૪.૩ ટકા થયો હોવાનું પણ બહાર આવ્યું છે.
(10:35 AM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
